Papierosy na receptę? Jak nowa ustawa zmieni obraz Europy? [17.08.2023]

Całkowite zakazy sprzedaży tytoniu zaczynają się pojawiać na arenie międzynarodowej. Teraz również Europa, pod przewodnictwem Unii Europejskiej, rozważa podobne środki. Istnieje prawdopodobieństwo, że w najbliższej przyszłości zakaz sprzedaży papierosów będzie obowiązywać w całej Europie, zwłaszcza, że pewne kraje już rezygnują z ich sprzedaży.

Od 1 lipca 2024 roku, w Holandii obowiązywać będzie całkowity zakaz sprzedaży papierosów w sklepach. Produkt ten pozostanie dostępnym jedynie w określonych miejscach. Istnieją spekulacje, że w dalszej kolejności zakup papierosów będzie możliwy tylko za specjalnym zezwoleniem. Wielu sprzedawców popiera te zmiany, a niektórzy już wycofali papierosy z oferty.

Chociaż Holandia będzie pierwszym krajem w Europie z takim zakazem, to jednak na świecie obowiązuje on już od 2004 roku w Bhutanie. W tym azjatyckim kraju sprzedaż i produkcja tytoniu są zakazane, z pewnymi wyjątkami na użytek osobisty.

Australia także zaostrzyła swoją politykę antytytoniową, wprowadzając jednolite opakowania w 2012 roku i znacznie zwiększając akcezę od wyrobów tytoniowych. W rezultacie jest to jeden z najdroższych krajów pod względem cen papierosów, z średnią ceną około 70 zł za paczkę.

Wiele krajów dąży do zmniejszenia liczby palaczy do 5 proc., co pozwoliłoby je uznać za „wolne od papierosów”. Wielka Brytania zamierza osiągnąć ten cel do 2030 roku, natomiast Szwecja prawdopodobnie zrobi to w 2024 roku. W Szwecji jednak powszechne jest używanie snusu, substancji nikotynowej przyjmowanej przez usta. Polska również miała takie ambicje, ale plany te zostały zakłócone przez pandemię.

Niektóre markety w USA i Europie, takie jak Lidl, decydują się na rezygnację ze sprzedaży papierosów. W Danii Lidl planuje taki zakaz od 2028 roku, który może zostać rozszerzony na całą UE.

Co z Polską?

Sklepy w Polsce nie wyraziły dotychczas opinii na temat globalnych trendów i nie podały informacji o ewentualnym wprowadzeniu podobnych zakazów. Od 2010 roku, polityka antytytoniowa skupia się w Polsce na edukacji, ograniczeniu miejsc palenia i ograniczeniu reklamy.

Polski rząd wprowadził pewne ograniczenia, jak zakaz tytoniu mentolowego. Były Minister Zdrowia, Adam Niedzielski przedstawił strategię walki z uzależnieniem od nikotyny, skupiającą się m.in. na regulacji cen poprzez podatki.

Spotkanie w Panamie, w listopadzie, skupi państwa sygnatariuszy Konwencji Ramowej WHO o Ograniczeniu Użycia Tytoniu. Komisja Europejska planuje omówienie z WHO harmonizacji podatkowej w całej UE, co budzi kontrowersje wśród ekspertów.