Uważaj na kontrolę w 2026 roku. Urzędnicy pukają do drzwi, a kary sięgają tysięcy złotych

Właściciele domów i mieszkań w całej Polsce muszą przygotować się na wzmożone kontrole. W 2026 roku urzędnicy sprawdzają nie tylko to, czym ogrzewasz dom, ale również dokumentację energetyczną, przeglądy techniczne, gospodarkę ściekową, a nawet źródła finansowania nieruchomości. Cyfrowe rejestry i nowe uprawnienia służb sprawiają, że unikanie obowiązków staje się coraz trudniejsze.

Kogo może odwiedzić kontroler i jak uniknąć wysokiej kary?

Kontrola pieców i źródeł ciepła

Samorządy rygorystycznie egzekwują uchwały antysmogowe. Straż miejska oraz upoważnieni pracownicy gmin mają prawo sprawdzić, czym palisz w piecu i czy wymieniłeś przestarzałe urządzenie grzewcze w wymaganym terminie.

Kontroler może pobrać próbkę popiołu do badań laboratoryjnych. Spalanie odpadów lub niedozwolonych paliw grozi mandatem sięgającym kilku tysięcy złotych. W wielu miastach wykorzystywane są drony z czujnikami analizującymi skład dymu. To one pozwalają wytypować konkretne budynki do kontroli w terenie.

Świadectwo charakterystyki energetycznej

Od 2026 roku świadectwo energetyczne jest obowiązkowe nie tylko przy sprzedaży, ale również przy wynajmie nieruchomości. Brak dokumentu może zablokować transakcję u notariusza lub narazić właściciela na grzywnę w przypadku kontroli nadzoru budowlanego.

System został uszczelniony. Urzędnicy mają dostęp do cyfrowego rejestru i mogą szybko sprawdzić, czy dana nieruchomość posiada ważne świadectwo. Unikanie tego obowiązku jest dziś łatwe do wykrycia.

Przeglądy kominiarskie i gazowe

Każdy właściciel domu jednorodzinnego oraz zarządca budynku wielorodzinnego musi zapewnić coroczną kontrolę przewodów kominowych i wentylacyjnych. W przypadku instalacji gazowych obowiązkowy jest również przegląd gazowy.

Wyniki trafiają do elektronicznego protokołu powiązanego z systemem CEEB. Brak wpisu może skutkować problemami z ubezpieczycielem. W razie pożaru lub zaczadzenia firma ubezpieczeniowa może odmówić wypłaty odszkodowania.

Kontrole abonamentu RTV

Kontrolerzy Poczty Polskiej wciąż sprawdzają, czy odbiorniki radiowe i telewizyjne zostały zarejestrowane. Bez zgody domownika nie mogą wejść do mieszkania, ale jeśli stwierdzą obecność niezarejestrowanego sprzętu, mogą sporządzić protokół.

Kara za brak rejestracji to trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej. Coraz więcej takich spraw trafia do sądów administracyjnych.

Kontrole szamb i przydomowych oczyszczalni

Gminy prowadzą intensywne kontrole posesji niepodłączonych do kanalizacji. Właściciel musi mieć umowę z firmą asenizacyjną oraz rachunki potwierdzające regularny wywóz nieczystości.

Urzędnicy mogą zażądać dokumentów nawet z ostatnich dwóch lat. Brak potwierdzeń lub zbyt mała liczba wywozów w stosunku do zużycia wody oznacza mandat. W skrajnych przypadkach kara może sięgać kilkunastu tysięcy złotych.

Kontrole skarbowe i analiza majątku

Urząd Skarbowy coraz częściej analizuje, czy wydatki na budowę domu lub zakup mieszkania mają pokrycie w deklarowanych dochodach. Wykorzystywane są systemy informatyczne i algorytmy analizujące dane z banków oraz aktów notarialnych.

Jeżeli styl życia i inwestycje znacząco odbiegają od wykazywanych zarobków, podatnik może zostać wezwany do wyjaśnienia źródeł finansowania. W przypadku nieujawnionych dochodów grozi wysoki podatek oraz sankcje finansowe.

Co to oznacza dla Ciebie

W 2026 roku kontrole są bardziej systemowe i oparte na danych niż kiedykolwiek wcześniej. Aby uniknąć kary:

– sprawdź, czy Twoje źródło ciepła spełnia lokalne wymogi,
– upewnij się, że posiadasz ważne świadectwo energetyczne,
– wykonuj regularne przeglądy kominiarskie i gazowe,
– przechowuj rachunki za wywóz szamba,
– dopilnuj formalności związanych z abonamentem RTV,
– dokumentuj legalne źródła finansowania inwestycji.

Masowe kontrole w domach i mieszkaniach to fakt. Administracja publiczna korzysta dziś z cyfrowych rejestrów i narzędzi analitycznych, które pozwalają szybko wykrywać nieprawidłowości. Dla właścicieli nieruchomości oznacza to jedno: lepiej zawczasu uporządkować dokumenty i dopełnić obowiązków, niż później mierzyć się z wysokimi karami.