Obowiązkowy rejestr psów i kotów coraz bliżej. Nowe zasady i możliwe kary

 

Rząd przygotował projekt ustawy wprowadzający obowiązkową identyfikację i rejestrację psów oraz częściowo kotów. Nowy system KROPiK, prowadzony przez ARiMR, ma pomóc w walce z bezdomnością zwierząt i uporządkować rozproszone dziś bazy danych, a za brak rejestracji przewidziano kary finansowe.

Problem bezdomności psów i kotów od lat obciąża samorządy, które zgodnie z obowiązującym prawem odpowiadają za opiekę nad zwierzętami porzuconymi. Brak jednolitego systemu identyfikacji utrudnia ustalanie właścicieli i skuteczne egzekwowanie odpowiedzialności. Nowy projekt ma wypełnić tę lukę i dostosować polskie przepisy do planowanych regulacji unijnych.

Dlaczego powstaje KROPiK?

Obowiązek zapobiegania bezdomności zwierząt spoczywa na gminach. Każda gmina musi co roku przyjmować program opieki nad zwierzętami bezdomnymi, obejmujący m.in. schroniska, odławianie zwierząt, sterylizację, poszukiwanie właścicieli oraz całodobową opiekę weterynaryjną po wypadkach drogowych.

Rząd wskazuje, że najskuteczniejszym narzędziem ograniczającym porzucanie zwierząt jest powszechna identyfikacja elektroniczna. Dotychczasowe próby wprowadzenia centralnego rejestru kończyły się niepowodzeniem głównie z powodu sporów o to, kto powinien prowadzić bazę danych. Projekt rozstrzyga ten problem, wskazując Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako operatora systemu.

Jak ma działać rejestr?

KROPiK będzie publicznym rejestrem prowadzonym w systemie teleinformatycznym przez ARiMR. System zostanie zbudowany przez ministra właściwego do spraw informatyzacji we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Termin uruchomienia rejestru zostanie ogłoszony w Dzienniku Ustaw i Biuletynie Informacji Publicznej co najmniej trzy miesiące przed startem systemu.

W rejestrze znajdą się podstawowe dane umożliwiające identyfikację psa lub kota oraz informacje o właścicielu. W przypadku zwierząt przebywających w schroniskach rejestrowane będą dane podmiotu prowadzącego placówkę. Dostęp do bazy otrzymają m.in. lekarze weterynarii, gminy, Policja, straż miejska, sądy, prokuratura i Inspekcja Weterynaryjna – wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań.

Rejestr ma zostać zintegrowany z aplikacją mObywatel. Właściciele będą mogli sprawdzić dane zwierzęcia, aktualizować adres, zgłosić zaginięcie lub odnalezienie pupila oraz otrzymywać przypomnienia o szczepieniach i wizytach u weterynarza.

Kogo obejmie obowiązek?

Projekt przewiduje obowiązkową identyfikację i rejestrację:
– wszystkich psów urodzonych po dniu uruchomienia systemu,
– psów i kotów wprowadzanych do obrotu,
– zwierząt przyjmowanych do schronisk lub w nich przebywających.

Rejestracja pozostałych psów i kotów będzie możliwa dobrowolnie, na wniosek właściciela. Identyfikacja będzie odbywać się poprzez wszczepienie elektronicznego transpondera zgodnego z normami ISO, co zapewni kompatybilność z systemami obowiązującymi w innych krajach UE.

Czipowanie psów ma następować najpóźniej przy pierwszym obowiązkowym szczepieniu przeciwko wściekliźnie. Koty powinny zostać oznakowane najpóźniej przed ukończeniem 12. miesiąca życia lub przed przekazaniem nowemu właścicielowi. Zabieg przeprowadzi lekarz weterynarii, który wyda stosowne zaświadczenie.

Brak migracji danych i nowe kontrole

Projekt nie przewiduje automatycznego przenoszenia danych z istniejących prywatnych baz. Rząd argumentuje to brakiem gwarancji odpowiedniej jakości i kompletności danych. Zwierzę może jednak równolegle figurować w KROPiK i w innych bazach, w tym europejskich systemach identyfikacji.

Kontrolę obowiązku oznakowania i rejestracji będą mogły prowadzić Policja, straż gminna oraz Inspekcja Weterynaryjna. Za niedopełnienie obowiązków przewidziano kary grzywny, nakładane w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia. Inspekcja Weterynaryjna ma uzyskać uprawnienia do wystawiania mandatów.

Co to oznacza dla właścicieli?

Dla właścicieli psów nowe przepisy oznaczają obowiązek czipowania i rejestracji zwierzęcia w państwowej bazie. W przypadku kotów obowiązek będzie dotyczył głównie schronisk i obrotu zwierzętami, choć dobrowolna rejestracja domowych kotów ma być silnie rekomendowana. Celem zmian jest ułatwienie identyfikacji, szybsze odnajdywanie właścicieli oraz ograniczenie porzucania zwierząt.

Projekt ma trafić pod obrady Rady Ministrów w pierwszym kwartale 2026 roku.

 

Artykuł został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz rzetelnych źródeł branżowych.

Inne źródła: gov.pl