Potężny huk postawił na nogi mieszkańców okolic Dworca Centralnego. Co się dzieje?

W nocy z 21 na 22 czerwca z 28. piętra Varso Tower – najwyższego budynku w Unii Europejskiej – odpadła szyba elewacyjna, która runęła na ulicę i uszkodziła zaparkowany samochód. Nikomu nic się nie stało, ale jest to już drugi taki incydent przy tym wieżowcu w ciągu kilkunastu miesięcy. A pod budynkiem w ścisłym centrum Warszawy codziennie przewijają się dziesiątki tysięcy osób. Zarządca, firma HB Reavis, przesłał w tej sprawie oświadczenie.

Huk o 3 nad ranem i szkło spadające z 310 metrów

O zdarzeniu poinformowali mieszkańcy okolicy. Około godziny 3 nad ranem rozległ się głośny huk, a chwilę później z elewacji zaczęły odpadać kolejne fragmenty szkła. „Obudził mnie straszny huk” – relacjonowała mediom mieszkanka sąsiedniego budynku, która zaczęła w pośpiechu zamykać okna w obawie, że spadną następne elementy.

Na miejsce skierowano policję i służby techniczne. Teren wokół wieżowca został zabezpieczony, a nad ranem ruszyły prace związane z usuwaniem skutków zdarzenia – na wysokości pracowali alpiniści przemysłowi.

Policja: uszkodzony fiat, na szczęście bez ofiar

Jak przekazała nadkom. Marta Sulowska z Komendy Rejonowej Policji Warszawa IV, zgłoszenie wpłynęło po godzinie 4 rano. Szyba wykruszyła się i spadła na chodnik oraz jezdnię, uszkadzając samochód marki Fiat. Właściciela poinformowano o możliwości złożenia zawiadomienia. Kluczowe jest to, że do zdarzenia doszło w nocy, gdy ruch pieszy w tym rejonie był minimalny. W ciągu dnia, gdy wokół wieżowca przewijają się tłumy, konsekwencje mogłyby być znacznie poważniejsze.

To już drugi raz. We wrześniu szkło spadło na ogródek kawiarni

To nie pierwszy taki incydent związany z elewacją Varso Tower. We wrześniu ubiegłego roku doszło do podobnej sytuacji – wówczas na 11. piętrze wykruszyła się szyba, której fragmenty spadły na ogródek kawiarniany. Również tamten wypadek wydarzył się nocą, gdy kawiarnia była zamknięta, dzięki czemu nikt nie ucierpiał. Powtarzające się przypadki uszkodzenia elementów fasady zaczynają jednak rodzić pytania o stan techniczny przeszklenia.

Co mówi zarządca? „Spontaniczne pęknięcie szkła hartowanego”

Jak poinformowała Katarzyna Najdzik, Head of Marketing & Communications w HB Reavis, na 28. piętrze doszło do jednostkowego uszkodzenia jednej z szyb elewacyjnych. Obszar wewnętrznej drogi został natychmiast wygrodzony, a do zabezpieczenia uszkodzonego elementu wezwano alpinistów. Zarządca zadeklarował też, że pozostaje w kontakcie z właścicielami uszkodzonych pojazdów, zapewniając im wsparcie i niezbędne informacje.

Według przeprowadzonej analizy przyczyną była tzw. spontaniczne pęknięcie szkła hartowanego – zjawisko, które, jak wyjaśnił zarządca, wystąpiło wskutek wytrącenia się siarczku niklu, uaktywnionego dopiero po kilku latach pod wpływem znacznych różnic temperatur zewnętrznych. HB Reavis zapewnia, że konstrukcja fasady pozostaje w pełni bezpieczna i spełnia wszystkie normy budowlane, a zastosowane szkło hartowane w razie uszkodzenia rozpada się na drobne fragmenty, co ogranicza ryzyko dla osób w pobliżu.

Skąd biorą się takie pęknięcia? Wyjaśniamy mechanizm

Spontaniczne pękanie szkła hartowanego to znane w inżynierii fasad zjawisko. W procesie produkcji w szkle mogą powstać mikroskopijne wtrącenia siarczku niklu. Hartowanie sprawia, że tafla ma ściśnięte warstwy zewnętrzne i naprężony rdzeń – i to właśnie w tym rdzeniu tkwi problem. Cząsteczki siarczku niklu z czasem zmieniają swoją strukturę i nieznacznie zwiększają objętość. Gdy taka cząstka znajduje się w naprężonej części tafli, jej powolne „pęcznienie” może po miesiącach, a nawet latach doprowadzić do nagłego pęknięcia bez żadnego uderzenia z zewnątrz. Proces przyspieszają wahania temperatury – stąd kilkuletnie opóźnienie, o którym mówi zarządca.

W praktyce takie ryzyko ogranicza się tzw. testem wygrzewania (heat soak test), który wymusza pęknięcie wadliwych szyb jeszcze w fabryce. Zjawisko jest rzadkie, ale w budynku z tysiącami wielkoformatowych tafli statystycznie może się pojawić.

Varso Tower – duma i wizytówka Warszawy

Varso Tower to wieżowiec o wysokości 310 metrów wraz z iglicą, liczący 53 piętra. Po ukończeniu w 2022 roku stał się najwyższym budynkiem w Unii Europejskiej, wyprzedzając wieżowce we Frankfurcie, Mediolanie i Paryżu. Zaprojektowała go pracownia Foster + Partners, a stoi przy ul. Chmielnej, naprzeciwko Dworca Warszawa Centralna. Na jego szczycie, na wysokości 230 metrów, znajduje się najwyżej położony taras widokowy w Polsce.

Z budynku codziennie korzystają tysiące pracowników biur, gości hotelowych, klientów restauracji i osób odwiedzających taras widokowy. Wokół kompleksu, w samym sercu stolicy, przemieszczają się każdego dnia dziesiątki tysięcy pieszych – dlatego każdy taki incydent z elewacją budzi tak duże emocje.

Co to oznacza dla Ciebie?

• Teren jest zabezpieczony: obszar wokół wieżowca został wygrodzony, a uszkodzony element zabezpieczyli alpiniści. Zarządca zapewnia, że zdarzenie nie wpływa na bezpieczeństwo budynku i jego użytkowników.
• Jeśli Twój samochód ucierpiał: policja informuje o możliwości złożenia zawiadomienia, a HB Reavis deklaruje kontakt z właścicielami uszkodzonych pojazdów – warto zgłosić się obiema drogami.
• Szkło hartowane jest „bezpieczniejsze” w razie stłuczenia: rozpada się na drobne, mniej ostre fragmenty, a nie na duże, groźne odłamki – to ogranicza ryzyko poważnych obrażeń.
• To rzadkie zjawisko, nie wada konstrukcji: spontaniczne pęknięcie dotyczy pojedynczej tafli, a nie nośnej konstrukcji wieżowca. Dwa przypadki przy jednym budynku uzasadniają jednak pytania o kontrolę elewacji.

Na razie najważniejsze jest to, że w obu przypadkach incydenty zdarzyły się nocą i obyło się bez rannych. Pytanie, które zostaje, brzmi: czy przy kolejnej takiej awarii szczęście znów dopisze.