Rząd apeluje o masowe kontrole. W przyszłym tygodniu czas pracy w Polsce może być drastycznie skrócony

Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zwróciła się do Państwowej Inspekcji Pracy o wzmożone kontrole w zakładach pracy – chce sprawdzić, czy pracodawcy respektują przepisy chroniące pracowników przed upałem. W liście do szefa PIP Marcina Staneckiego, do którego dotarł „Fakt”, minister wskazała konkretne obowiązki, na które inspektorzy mają zwracać szczególną uwagę. W Warszawie, z jej tysiącami biurowców i placów budowy, ta kontrola ma się na czym skupić.

Co konkretnie sprawdzą inspektorzy

Minister w swoim piśmie podkreśliła, że kontrole mają zweryfikować, czy firmy przestrzegają praw pracowników w czasie wysokich temperatur, i że to działanie konieczne wobec nadchodzącej fali letnich upałów. Przepisy BHP są w tej sprawie precyzyjne: pracodawca musi zapewnić nieodpłatne napoje dostępne w sposób ciągły, w ilości wystarczającej dla wszystkich zatrudnionych. Obowiązek ten włącza się przy konkretnych progach temperatury – 25 stopni dla prac na otwartej przestrzeni (budowy, dostawy, prace ogrodnicze) i 28 stopni dla prac w pomieszczeniach (biura, hale produkcyjne, magazyny). Dla osób pracujących na zewnątrz inspektorzy będą też sprawdzać, czy zapewniono zacienione i zadaszone miejsce do odpoczynku.

Rolety w biurze to nie kaprys, a obowiązek

W przypadku pracy w pomieszczeniach kontrolerzy mają zwracać uwagę na to, czy biura i hale są wyposażone w rolety, żaluzje lub inne rozwiązania ograniczające nagrzewanie się wnętrz. Ministerstwo przypomina też, że pracodawca powinien reagować na warunki pogodowe, między innymi poprzez skrócenie czasu pracy lub wprowadzenie dodatkowych przerw w ciągu dnia – a jeśli zdecyduje się skrócić godziny pracy z powodu upału, nie ma prawa obniżyć za to wynagrodzenia.

To część szerszej, rządowej reakcji na falę upałów

List do PIP to element większej akcji koordynowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, które po odprawie w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa postawiło w stan gotowości straż pożarną i policję – ze szczególnym naciskiem na zagrożenia pożarowe i bezpieczeństwo nad wodą. Według prognoz IMGW, w nadchodzących dniach temperatura w części kraju może podejść blisko 40 stopni. Niezależnie od bieżących kontroli, w resorcie pracy szykowana jest też zmiana systemowa – nowelizacja przepisów BHP, która ma wprowadzić nowe, konkretne limity temperatur w miejscu pracy od 2027 roku.

Dlaczego ta kontrola ma w Warszawie sporo do sprawdzenia

Stolica łączy w sobie obie grupy pracowników, których dotyczą nowe wytyczne. Z jednej strony to największy w Polsce rynek biurowy – tysiące biur w wieżowcach takich jak Varso Tower czy kompleksy przy Rondzie Daszyńskiego, gdzie próg 28 stopni i obowiązek osłon przeciwsłonecznych mają realne znaczenie dla setek tysięcy pracujących tam ludzi. Z drugiej strony to także miasto z jedną z największych w kraju liczb placów budowy – zwłaszcza w dzielnicach takich jak Białołęka, Wawer czy Wilanów, gdzie wciąż powstaje najwięcej nowych domów jednorodzinnych – oraz ogromna liczba kurierów i pracowników dostaw, dla których próg 25 stopni i dostęp do zacienionego miejsca odpoczynku to nie teoria, a codzienność w czasie upału.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź, czy Twój pracodawca spełnia te warunki

• Jeśli pracujesz na zewnątrz i temperatura przekracza 25 stopni, masz prawo do nieograniczonego dostępu do nieodpłatnych napojów oraz zacienionego, zadaszonego miejsca odpoczynku – to obowiązek pracodawcy, nie dobra wola.
• Jeśli pracujesz w biurze lub hali i temperatura przekracza 28 stopni, sprawdź, czy pomieszczenie ma rolety, żaluzje lub inne osłony ograniczające nagrzewanie – ich brak może być podstawą do interwencji PIP.
• Jeśli pracodawca skróci Ci czas pracy z powodu upału, Twoje wynagrodzenie musi zostać wypłacone w pełnej wysokości – skrócenie godzin nie uprawnia do proporcjonalnego obniżenia pensji.
• Jeśli uważasz, że Twój pracodawca nie zapewnia wymaganych warunków, możesz zgłosić to do właściwego okręgowego inspektoratu Państwowej Inspekcji Pracy – zgłoszenia od pracowników są jedną z podstaw wszczynania kontroli.
• Pracodawcy – przygotuj się na możliwą, niezapowiedzianą kontrolę PIP w najbliższych tygodniach, zwłaszcza jeśli zatrudniasz osoby pracujące na zewnątrz lub w pomieszczeniach bez klimatyzacji.
• Obserwuj zapowiadaną nowelizację przepisów BHP dotyczącą limitów temperatur w pracy – ma wejść w życie od 2027 roku i może wprowadzić bardziej szczegółowe, wiążące normy niż obecne przepisy ogólne.