Duszące powietrze nad Polską. Normy przekroczone o 1000 procent. Lekarze apelują: „Nie wietrzcie mieszkań”

Gdy temperatura spada do minus 20 stopni, piece w polskich domach pracują na najwyższych obrotach. Niestety, w wielu kominach wciąż ląduje byle co. Efekt? Polska zmieniła się w czerwoną plamę na mapach jakości powietrza. Czujniki w wielu miastach oszalały, pokazując stężenia pyłów zawieszonych przekraczające dopuszczalne normy o 1000 procent. Wyjście na spacer w takich warunkach to zamach na własne płuca.

„Polska wędzarnia”. Gdzie jest najgorzej?

Ekstremalne mrozy w połączeniu z brakiem wiatru stworzyły idealne warunki dla smogu. Zanieczyszczenia nie są wywiewane, lecz kumulują się tuż przy ziemi, tworząc toksyczną zawiesinę. Najtrudniejsza sytuacja panuje tradycyjnie na południu Polski (Śląsk, Małopolska), ale dramatyczne odczyty notują też podwarszawskie gminy (tzw. „obwarzanek”), Łódź czy Poznań.

Pyły PM2.5 i PM10 to nie jest zwykła mgła. To mikroskopijne cząsteczki, które przenikają bezpośrednio do krwiobiegu. Zawierają metale ciężkie, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i dioksyny. Krótkotrwała ekspozycja powoduje kaszel i duszności, długotrwała – prowadzi do udarów, zawałów i nowotworów.

Maseczka wraca do łask. Tym razem antysmogowa

Lekarze nie mają wątpliwości: przy tak wysokich stężeniach, osoby starsze, kobiety w ciąży, dzieci oraz astmatycy powinni bezwzględnie pozostać w domach. Spacer „dla zdrowia” w taki dzień przyniesie odwrotny skutek.

Jeśli musisz wyjść, zwykła maseczka chirurgiczna nie pomoże. Jedyną skuteczną barierą dla pyłów PM2.5 są maski z filtrem HEPA (oznaczone jako FFP2 lub FFP3). Tylko one są w stanie zatrzymać toksyczne cząsteczki przed dostaniem się do układu oddechowego.

Co to oznacza dla Ciebie? Zamknij okna i włącz oczyszczacz

Jak przetrwać smogowy atak we własnym domu?

• Nie wietrz mieszkania: Otwieranie okien przy obecnych wskaźnikach to wpuszczanie trucizny do środka. Wietrz tylko w godzinach, gdy mapy (np. Airly) pokazują poprawę (zazwyczaj koło południa, gdy wiatr się wzmaga).
• Oczyszczacz powietrza: To najlepszy przyjaciel na zimę. Jeśli go nie masz, warto rozważyć zakup. Urządzenie potrafi w kilkanaście minut przefiltrować powietrze w sypialni.
• Uszczelnij drzwi: Jeśli mieszkasz w bloku, a na klatce czuć dym, uszczelnij drzwi wejściowe. Często smog dostaje się do mieszkań właśnie przez ciągi wentylacyjne i nieszczelne drzwi.

---

Ważna informacja:
Bieżący stan powietrza w swojej okolicy możesz sprawdzić w aplikacjach takich jak Kanarek, Airly czy na stronach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.