Dodatkowy przelew na Wielkanoc to pewnik. ZUS rusza z wypłatami 13. emerytury, a daty w kalendarzu sprzyjają seniorom

Wiosna 2026 roku przynosi dobre wieści dla domowych budżetów milionów emerytów i rencistów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych kończy przygotowania do jednej z największych operacji logistycznych w roku, jaką jest wypłata dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, potocznie zwanego „trzynastką”. W tym roku układ kalendarza jest wyjątkowo łaskawy dla dużej grupy świadczeniobiorców. Wielkanoc wypada na początku kwietnia, co oznacza, że znaczna część seniorów otrzyma dodatkowe środki jeszcze przed świątecznymi zakupami. Sprawdzamy dokładny harmonogram przelewów oraz kwoty, jakich należy się spodziewać.

Wyścig z czasem przed świętami. Kiedy pieniądze trafią na konto?

Tegoroczna Wielkanoc przypada na niedzielę, 5 kwietnia 2026 roku. Dla wielu polskich rodzin jest to czas wzmożonych wydatków związanych z przygotowaniem świątecznego stołu. Właśnie dlatego tak istotne jest, kiedy dokładnie „trzynasta emerytura” wpłynie na rachunki bankowe lub zostanie doręczona przez listonoszy. Zgodnie z ustawą, dodatkowe świadczenie wypłacane jest wraz z kwietniową emeryturą lub rentą, w standardowym terminie płatności.

W 2026 roku kalendarz płatności ZUS układa się w interesujący sposób. Główne terminy wypłat to: 1., 5., 6., 10., 15., 20. i 25. dzień miesiąca. Jak to przekłada się na rzeczywistość w kwietniu?

• Termin 1 kwietnia (środa): Osoby, które otrzymują świadczenia tego dnia, są w najlepszej sytuacji. Pieniądze wpłyną na ich konta na kilka dni przed Wielkanocą, co pozwoli na swobodne zaplanowanie zakupów.
• Termin 5 kwietnia (Niedziela Wielkanocna): Ponieważ termin ten wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, ZUS ma obowiązek zrealizować wypłatę wcześniej. Oznacza to, że seniorzy z tej grupy otrzymają przelew najpóźniej w piątek, 3 kwietnia. Gotówka trafi do nich dosłownie w ostatniej chwili przed świętami.
• Termin 6 kwietnia (Poniedziałek Wielkanocny): Podobnie jak w przypadku terminu piątego, jest to dzień świąteczny. Zgodnie z zasadami, wypłata również powinna zostać zrealizowana w ostatni dzień roboczy poprzedzający święto, czyli w piątek 3 kwietnia.

Niestety, osoby, których terminy płatności przypadają na 10., 15., 20. i 25. dzień miesiąca, otrzymają dodatkowe środki już po świętach. Dla tej grupy „trzynastka” będzie raczej reperacją budżetu po wydatkach świątecznych niż wsparciem w ich trakcie. Warto mieć to na uwadze, planując domowe finanse i nie zaciągać zobowiązań „na poczet trzynastki” przed Wielkanocą, jeśli nasz termin wypłaty jest odległy.

Kwota brutto a kwota netto. Ile realnie zyskasz?

Wysokość 13. emerytury nie jest uznaniowa, lecz ściśle powiązana z wysokością emerytury minimalnej obowiązującej od 1 marca danego roku. Po marcowej waloryzacji, która w 2026 roku podniosła świadczenia, ustalona została nowa stawka minimalna. To właśnie ta kwota brutto stanowi wysokość tegorocznej „trzynastki” dla wszystkich uprawnionych, niezależnie od tego, czy na co dzień pobierają 1500 zł, czy 5000 zł emerytury.

Kluczowe jest jednak zrozumienie różnicy między kwotą na papierze (brutto) a tym, co wpłynie na konto (netto). Od dodatkowego świadczenia potrącana jest obowiązkowa składka zdrowotna w wysokości 9 procent. Co więcej, „trzynastka” wlicza się do dochodu przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy. Choć emerytury do 2500 zł brutto są zwolnione z PIT, to kumulacja dwóch wypłat w jednym miesiącu (zwykła emerytura + trzynastka) często sprawia, że senior przekracza ten próg.

W praktyce oznacza to, że od „trzynastki” zostanie pobrana nie tylko składka zdrowotna, ale w wielu przypadkach również zaliczka na podatek dochodowy (12 procent). Dlatego realny przelew „na rękę” będzie niższy od kwoty brutto o kilkaset złotych. Nie jest to błąd systemu ani pomyłka urzędnika, lecz efekt obowiązujących przepisów podatkowych, które traktują to świadczenie jako zwykły dochód podlegający opodatkowaniu po przekroczeniu kwoty wolnej.

Jeden warunek, by otrzymać pieniądze

System przyznawania 13. emerytury jest skonstruowany tak, aby był jak najbardziej powszechny, jednak istnieje pewien warunek graniczny. Prawo do dodatkowego świadczenia mają osoby, które na dzień 31 marca 2026 roku mają ustalone prawo do wypłaty jednego ze świadczeń długoterminowych (emerytury, renty, świadczenia przedemerytalnego itp.).

Co to oznacza w praktyce? Jeśli ktoś złoży wniosek o emeryturę w kwietniu, nie otrzyma tegorocznej „trzynastki”. Kluczowe jest posiadanie statusu emeryta lub rencisty w ostatnim dniu marca. Ważne jest również to, aby wypłata świadczenia podstawowego nie była w tym dniu zawieszona. Dotyczy to na przykład osób na wcześniejszych emeryturach, które dorabiają i przekroczyły limity przychodów, co skutkowało zawieszeniem wypłat przez ZUS. Jeśli na dzień 31 marca wypłata jest zawieszona, prawo do „trzynastki” przepada.

Dobrą wiadomością jest brak kryterium dochodowego. W przeciwieństwie do „czternastki”, która jest wypłacana jesienią i obarczona progiem zarobkowym, „trzynastka” należy się każdemu w takiej samej wysokości brutto. Bogatszy emeryt dostanie tyle samo, co ten pobierający świadczenie minimalne (choć kwota netto może się różnić ze względu na wspomniane podatki).

Komornik nie ma wstępu do tych pieniędzy

Wielu seniorów borykających się z zadłużeniem obawia się, że dodatkowy zastrzyk gotówki zostanie natychmiast przejęty przez komornika sądowego. Ustawodawca przewidział jednak specjalny parasol ochronny dla środków pochodzących z 13. emerytury. Pieniądze te są z mocy prawa wolne od egzekucji i potrąceń.

Oznacza to, że nawet jeśli emeryt ma zajęcie komornicze na swoim podstawowym świadczeniu, to kwota „trzynastki” musi trafić do niego w całości. Komornik nie ma prawa jej zająć na poczet długów. Jeśli jednak zdarzyłaby się sytuacja, że bank automatycznie zablokuje środki na koncie z powodu zajęcia rachunku, należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem i komornikiem, powołując się na charakter wpływu. Środki te muszą zostać zwolnione.

Ochrona ta dotyczy również potrąceń administracyjnych, np. za nienależnie pobrane świadczenia w przeszłości czy opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. „Trzynastka” jest świadczeniem celowym, mającym wesprzeć seniora, i jako taka jest nietykalna dla wierzycieli.

Uwaga na oszustów „na trzynastkę”

Okres wypłat dodatkowych świadczeń to niestety czas żniw dla cyberprzestępców i naciągaczy. Należy zachować szczególną czujność wobec wszelkich wiadomości SMS, e-maili czy telefonów sugerujących konieczność „potwierdzenia danych” w celu otrzymania przelewu. Oszuści często podszywają się pod pracowników ZUS, oferując pomoc w wypełnieniu rzekomego wniosku lub przyspieszeniu wypłaty.

Prawda jest prosta: żaden wniosek nie jest potrzebny. Wypłata następuje z automatu. ZUS nie wysyła linków do logowania, nie prosi o podawanie haseł do bankowości elektronicznej ani nie żąda opłat manipulacyjnych. Każda próba nawiązania takiego kontaktu powinna być traktowana jako atak. Seniorzy, którzy nie korzystają biegle z bankowości internetowej, powinni być szczególnie wyczuleni na wizyty domokrążców oferujących „gotówkę do ręki” w zamian za podpisanie podejrzanych dokumentów.

Decyzje o przyznaniu świadczenia zostaną wysłane tradycyjną pocztą oraz udostępnione na profilu PUE ZUS, ale nastąpi to już po realizacji przelewów. Brak papierowej decyzji w skrzynce w dniu otrzymania pieniędzy jest sytuacją normalną i nie powinien budzić niepokoju.

---

Co to oznacza dla Ciebie?

Zrozumienie mechanizmu wypłaty 13. emerytury pozwoli Ci lepiej zarządzać domowym budżetem w okresie przedświątecznym. Oto kluczowe wnioski:

• Sprawdź datę wypłaty w kalendarzu: Jeśli otrzymujesz emeryturę 1., 5. lub 6. dnia miesiąca, pieniądze na Wielkanoc będziesz mieć już na koncie (najpóźniej 3 kwietnia). Jeśli masz późniejszy termin, zaplanuj wydatki świąteczne w oparciu o podstawową emeryturę, a „trzynastkę” potraktuj jako zasilenie budżetu po świętach.
• Przygotuj się na potrącenia: Nie licz na to, że otrzymasz pełną kwotę brutto. Składka zdrowotna i podatek pomniejszą przelew. Realna kwota będzie niższa, więc nie planuj wydatków co do złotówki na podstawie medialnych nagłówków o kwotach brutto.
• Nie składaj żadnych wniosków: Oszczędź swój czas i nerwy. Nie musisz iść do ZUS ani wypełniać druków. Pieniądze przyjdą same, o ile na 31 marca masz prawo do emerytury.
• Jesteś dłużnikiem? Śpij spokojnie: Komornik nie zabierze Ci „trzynastki”. Te pieniądze są bezpieczne i należą tylko do Ciebie.
• Ostrzeż bliskich: Jeśli masz w rodzinie starsze osoby, przekaż im, żeby nie reagowały na SMS-y o „blokadzie trzynastki”. Edukacja to najlepsza tarcza przed złodziejami.