Dramat milionów właścicieli domów. Nowy system klimatyczny uderzy w rachunki za ogrzewanie i paliwo

Miliony Polaków mogą w najbliższych latach zapłacić znacznie więcej za ogrzewanie domów i paliwo. Wszystko przez nowy unijny system opłat za emisję CO2, który obejmie także gospodarstwa domowe i transport. Eksperci ostrzegają, że w praktyce oznacza to dodatkowe koszty liczone w tysiącach złotych rocznie. Najbardziej odczują je osoby ogrzewające domy gazem lub węglem oraz mieszkańcy bloków korzystających z miejskich ciepłowni.

Nowy mechanizm, znany jako ETS2, ma zacząć obowiązywać od 2028 roku. Początkowo planowano jego wprowadzenie rok wcześniej, jednak po negocjacjach państw Unii Europejskiej termin przesunięto o rok.

Zmiana nie oznacza jednak rezygnacji z systemu. Oznacza jedynie odłożenie jego startu.

Na czym polega system ETS2

ETS2 to rozszerzenie istniejącego systemu handlu emisjami CO2. Do tej pory obejmował on przede wszystkim przemysł oraz energetykę.

Nowe przepisy rozszerzą go także na:

ogrzewanie budynków
sprzedaż paliw do transportu
część sektora energetycznego

W praktyce oznacza to, że za spalanie gazu, węgla czy paliw transportowych będzie trzeba zapłacić dodatkową opłatę związaną z emisją dwutlenku węgla.

Choć formalnie opłata będzie nakładana na dostawców paliw, w rzeczywistości koszty zostaną przerzucone na klientów.

Kto zapłaci najwięcej

Najbardziej odczują zmiany właściciele domów jednorodzinnych ogrzewanych paliwami kopalnymi.

Według analiz ekspertów przeciętne gospodarstwo ogrzewające dom gazem może zapłacić:

ponad 6 tys. zł dodatkowych kosztów w latach 2028–2031
około 24 tys. zł w całym okresie do 2035 roku

Jeszcze większe koszty mogą ponieść osoby ogrzewające domy węglem.

W przypadku starszych, słabo ocieplonych budynków rachunki mogą wzrosnąć o kilkadziesiąt tysięcy złotych w ciągu kilku lat.

Problem dotyczy milionów rodzin

W Polsce gaz jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje około 6 milionów gospodarstw domowych.

Wiele z nich w ostatnich latach wymieniło stare piece węglowe na kotły gazowe korzystając z rządowych programów wsparcia, takich jak Czyste Powietrze.

Dla części właścicieli domów oznacza to, że stosunkowo nowe instalacje mogą w przyszłości generować znacznie wyższe koszty eksploatacji.

Mieszkańcy bloków też zapłacą

Podwyżki nie ominą także mieszkańców bloków. W wielu miastach budynki są podłączone do sieci ciepłowniczych, które produkują ciepło z gazu lub węgla.

Jeżeli elektrociepłownie będą musiały płacić za emisję CO2, koszty te pojawią się w rachunkach za ogrzewanie mieszkań.

Szacuje się, że przeciętne gospodarstwo domowe w bloku może zapłacić:

około 1000–1500 zł rocznie więcej w pierwszych latach systemu
nawet 15–20 tys. zł w okresie do 2035 roku

W przypadku większych mieszkań koszty mogą być jeszcze wyższe.

Droższe będzie także paliwo

Nowe opłaty obejmą również transport. W praktyce oznacza to wzrost cen paliw na stacjach.

Szacunki wskazują, że po wprowadzeniu systemu ceny mogą wzrosnąć o około:

30 groszy na litrze benzyny
około 35 groszy na litrze diesla
ponad 20 groszy na litrze LPG

Dla rodzin posiadających dwa samochody może to oznaczać nawet ponad 1000 zł dodatkowych kosztów rocznie.

Co to oznacza dla gospodarstw domowych

Eksperci podkreślają, że wpływ systemu ETS2 będzie różny w zależności od rodzaju ogrzewania oraz stanu budynku.

Największe koszty mogą ponieść właściciele domów:

słabo ocieplonych
ogrzewanych węglem lub gazem
o dużej powierzchni

Z kolei budynki po termomodernizacji lub korzystające z odnawialnych źródeł energii mogą odczuć zmiany w znacznie mniejszym stopniu.

Nowy system opłat za emisję CO2 ma ograniczyć zużycie paliw kopalnych i przyspieszyć transformację energetyczną w Europie. Jednocześnie może oznaczać wyraźny wzrost kosztów życia dla wielu gospodarstw domowych.

Pierwsze podwyżki mogą pojawić się już od 2028 roku. Dlatego eksperci coraz częściej wskazują, że najbliższe lata będą kluczowe dla modernizacji budynków i zmiany sposobu ogrzewania w Polsce.