Burgery roślinne i napoje owsiane z toksynami? Wyniki szokują Polaków
Naukowcy wykryli mykotoksyny w setkach produktów wegańskich i wegetariańskich dostępnych w sklepach. Substancje znaleziono m.in. w roślinnych burgerach, napojach owsianych i zamiennikach mięsa. Choć poziomy toksyn mieściły się w normach Unii Europejskiej, badacze ostrzegają przed ich możliwym kumulowaniem się w organizmie przy regularnym spożywaniu żywności roślinnej.

Wegańskie produkty pod lupą naukowców. W setkach produktów wykryto toksyny
Coraz więcej osób wybiera dietę roślinną, uznając ją za zdrowszą alternatywę dla tradycyjnego mięsa. Najnowsze badania pokazują jednak, że również produkty wegańskie i wegetariańskie mogą zawierać substancje budzące niepokój naukowców. W setkach produktów dostępnych w sklepach wykryto mykotoksyny – związki produkowane przez grzyby i pleśnie.
Choć poziomy toksyn nie przekraczały norm obowiązujących w Unii Europejskiej, eksperci ostrzegają przed ich długotrwałym kumulowaniem się w organizmie.
Naukowcy przebadali ponad 200 produktów roślinnych
Badanie zostało przeprowadzone przez specjalistów z Uniwersytetu w Parmie oraz brytyjskiego Cranfield University. Wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym „Food Control”.
Eksperci przeanalizowali 212 produktów roślinnych dostępnych w sklepach. Wśród nich znalazły się m.in.:
- roślinne burgery,
- wegańskie kiełbaski,
- zamienniki kurczaka,
- napoje owsiane,
- mleko migdałowe,
- napoje sojowe.
W każdym z badanych produktów wykryto co najmniej jedną z 19 analizowanych mykotoksyn.
W części produktów obecnych było jednocześnie kilka różnych toksycznych substancji.
Czym są mykotoksyny?
Mykotoksyny to związki produkowane przez niektóre gatunki pleśni i grzybów. Mogą pojawiać się przede wszystkim w żywności pochodzenia roślinnego.
Najczęściej występują w:
- zbożach,
- roślinach strączkowych,
- orzechach i nasionach,
- paszach i produktach magazynowanych przez dłuższy czas.
Do skażenia może dojść zarówno podczas uprawy, jak i transportu czy przechowywania żywności.
Eksperci podkreślają, że całkowite wyeliminowanie mykotoksyn z żywności jest praktycznie niemożliwe.
Największy problem to regularne spożywanie
Naukowcy zaznaczają, że pojedyncze spożycie produktów zawierających niewielkie ilości mykotoksyn nie powinno stanowić zagrożenia dla zdrowia.
Problemem może być jednak regularne przyjmowanie takich substancji przez wiele miesięcy lub lat.
Według badaczy długotrwała ekspozycja na mykotoksyny może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, problemów z nerkami oraz osłabienia odporności.
W części badań wskazuje się również na potencjalny związek z większym ryzykiem rozwoju niektórych nowotworów.
Andrea Patriarca z Cranfield University podkreśliła, że konsumenci nie powinni wpadać w panikę ani całkowicie rezygnować z produktów roślinnych.
„Mykotoksyny występują naturalnie w żywności i nie da się ich całkowicie uniknąć” – zaznaczyła badaczka.
Rynek żywności roślinnej rośnie szybciej niż przepisy
Eksperci zwracają uwagę, że rynek żywności wegańskiej rozwija się dziś bardzo dynamicznie. W sklepach pojawiają się kolejne zamienniki mięsa, mleka czy gotowych dań roślinnych.
Zdaniem naukowców obecne przepisy nie nadążają jednak za zmianami na rynku.
Badacze apelują o dokładniejsze kontrole jakości surowców oraz stworzenie nowych norm dotyczących monitorowania mykotoksyn w nowoczesnej żywności roślinnej.
Według ekspertów szczególnej kontroli wymagają produkty bazujące na zbożach i roślinach strączkowych, które są bardziej narażone na rozwój pleśni.
Warszawa i duże miasta napędzają boom na dietę roślinną
Największy wzrost zainteresowania dietą roślinną widoczny jest obecnie w Warszawie i największych polskich miastach. Coraz więcej restauracji, sklepów i sieci handlowych rozwija ofertę produktów wegańskich.
Eksperci rynku spożywczego szacują, że sprzedaż roślinnych zamienników mięsa i nabiału rośnie w Polsce z roku na rok o kilkanaście procent.
To właśnie dlatego temat bezpieczeństwa takich produktów zaczyna być coraz szerzej analizowany przez naukowców i instytucje kontrolne.
Specjaliści podkreślają jednak, że dobrze zbilansowana dieta roślinna nadal może być korzystna dla zdrowia.
Co to oznacza dla Ciebie? Warto zwracać uwagę na jakość produktów
- Wykrycie mykotoksyn nie oznacza automatycznie, że produkty roślinne są niebezpieczne.
- Eksperci zalecają różnorodną dietę i unikanie nadmiernego spożywania wysoko przetworzonej żywności.
- Warto zwracać uwagę na jakość produktów i warunki ich przechowywania.
- Produkty roślinne nadal mogą być elementem zdrowej diety.
- Naukowcy apelują o dokładniejsze kontrole i nowe przepisy dotyczące żywności roślinnej.

Inżynier gastronomii i szef kuchni. Absolwent Gastronomii i Sztuki Kulinarnej na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. W redakcji łączy inżynierskie podejście do technologii żywności z wieloletnią praktyką za „sterami” profesjonalnej kuchni. Specjalizuje się w prześwietlaniu składów produktów, tropieniu „paragonów grozy” oraz wyjaśnianiu standardów sanitarnych. Jego teksty pomagają czytelnikom nie tylko lepiej gotować, ale przede wszystkim świadomie kupować i jeść bezpiecznie.