Dodatkowa emerytura dla Polaków. Wystarczy 5 lat, ale jest ważny warunek. Nie wszyscy wiedzą o tych pieniądzach

Nie każdy senior zdaje sobie sprawę, że oprócz emerytury wypłacanej przez ZUS może mieć prawo do drugiego, niezależnego świadczenia. Dotyczy to między innymi Polaków, którzy w przeszłości pracowali w Niemczech. Tamtejsze przepisy przewidują możliwość uzyskania emerytury już po pięciu latach odpowiednich okresów ubezpieczenia. Nie oznacza to jednak, że pieniądze można otrzymać natychmiast po zakończeniu pracy. Konieczne jest również osiągnięcie niemieckiego wieku emerytalnego. Dla osób, które spełniają wymagania, może to oznaczać dodatkowy przelew każdego miesiąca.

Pracowałeś za granicą? Możesz mieć prawo do pieniędzy, o których nie pamiętasz

Przez ostatnie dekady wielu Polaków podejmowało zatrudnienie poza granicami kraju. Jednym z najpopularniejszych kierunków zarobkowych pozostawały Niemcy.

Część pracowników wyjeżdżała na kilka miesięcy, inni spędzali za granicą wiele lat. Po powrocie do Polski nie wszyscy interesowali się tym, co stało się ze składkami odprowadzanymi do zagranicznego systemu emerytalnego.

Tymczasem okresy ubezpieczenia w Niemczech mogą mieć znaczenie nawet wiele lat po zakończeniu zatrudnienia.

Niemiecka instytucja Deutsche Rentenversicherung wypłaca świadczenia również osobom mieszkającym poza Niemcami, jeżeli spełniają one wymagane warunki.

Dla polskich seniorów oznacza to możliwość uzyskania pieniędzy z dwóch niezależnych systemów emerytalnych.

Pięć lat ubezpieczenia. To podstawowy warunek

W Niemczech prawo do standardowej emerytury wiąże się między innymi ze spełnieniem minimalnego okresu ubezpieczenia.

Wynosi on pięć lat, czyli 60 miesięcy.

Nie należy jednak mylić tego wymogu z samym czasem pobytu za granicą.

Osoba, która przez pięć lat mieszkała w Niemczech, ale nie podlegała odpowiedniemu ubezpieczeniu emerytalnemu, nie nabywa automatycznie prawa do świadczenia.

Liczą się okresy uznawane przez niemieckie przepisy, w tym przede wszystkim okresy składkowe.

W określonych przypadkach uwzględniane są także inne okresy przewidziane w systemie emerytalnym.

Co ważne, dzięki unijnym przepisom o koordynacji zabezpieczenia społecznego możliwe jest również uwzględnienie okresów ubezpieczenia z innych państw przy ustalaniu, czy spełniono wymagany staż.

Druga emerytura nie oznacza wcześniejszego zakończenia pracy

Największe nieporozumienie dotyczy momentu rozpoczęcia wypłaty.

Pięcioletni okres ubezpieczenia nie oznacza, że po pięciu latach pracy można przejść na emeryturę bez względu na wiek.

Niemcy stopniowo podnoszą ustawowy wiek emerytalny.

W przypadku osób urodzonych w 1964 roku i później wynosi on 67 lat.

Osoby ze starszych roczników mogą podlegać przepisom przejściowym.

To oznacza, że polski senior może otrzymywać już emeryturę z ZUS, ale nadal czekać na spełnienie warunku wieku wymaganego przez niemiecką instytucję.

Przykładowo kobieta, która ukończyła 60 lat i pobiera polską emeryturę, nie uzyska automatycznie niemieckiego świadczenia w tym samym momencie.

Termin jego przyznania zależy od niemieckich przepisów i indywidualnej sytuacji ubezpieczonej.

Ile wyniesie dodatkowy przelew? Kwota może zaskoczyć

W niemieckim systemie emerytalnym wysokość świadczenia jest uzależniona między innymi od liczby zgromadzonych punktów emerytalnych.

Pracownik osiągający zarobki odpowiadające przeciętnemu wynagrodzeniu objętemu niemieckim ubezpieczeniem otrzymuje w uproszczeniu jeden punkt za dany rok.

Pięć lat pracy z takimi zarobkami pozwoliłoby więc zgromadzić pięć punktów.

Od 1 lipca 2026 roku wartość jednego punktu emerytalnego wynosi 42,52 euro.

Przy pięciu punktach daje to 212,60 euro brutto miesięcznie.

To jednak wyłącznie modelowe wyliczenie.

Nie istnieje gwarantowana zasada, że każda osoba, która pracowała w Niemczech przez pięć lat, dostanie dokładnie taką kwotę.

Przy niższych zarobkach emerytura może być znacznie mniejsza. Przy wyższych dochodach i dłuższym okresie ubezpieczenia świadczenie może wzrosnąć.

Ostateczną wysokość ustala Deutsche Rentenversicherung na podstawie indywidualnego przebiegu ubezpieczenia.

Polski ZUS i niemiecka instytucja mogą wypłacać pieniądze równocześnie

Wiele osób zastanawia się, czy otrzymywanie emerytury z Niemiec oznacza konieczność rezygnacji z polskiego świadczenia.

Nie ma takiej ogólnej zasady.

Unijne regulacje przewidują, że osoba pracująca w kilku państwach może otrzymywać emerytury z więcej niż jednego systemu.

Każde państwo ocenia prawo do świadczenia według swoich przepisów i ustala kwotę wynikającą z odpowiednich okresów ubezpieczenia.

W praktyce oznacza to dwa niezależne rozliczenia.

Polski ZUS wypłaca emeryturę wynikającą z polskiego systemu, natomiast niemiecka instytucja może wypłacać świadczenie za okresy uwzględniane w Niemczech.

Nie jest to dodatkowa polska emerytura ani nowy program rządowy.

Pieniądze pochodzą z zagranicznego systemu emerytalnego.

Pracowałeś krócej niż pięć lat? Nie przekreślaj swoich szans

Szczególnie ważna informacja dotyczy osób, które spędziły w Niemczech mniej niż pięć lat.

Nie oznacza to automatycznie, że okres ten nie będzie miał znaczenia przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.

Przepisy unijne pozwalają w określonych sytuacjach sumować okresy ubezpieczenia z różnych państw w celu spełnienia warunków stażowych.

Przykładowo osoba posiadająca kilka lat niemieckiego ubezpieczenia i odpowiedni okres ubezpieczenia w Polsce może spełnić wymagany niemiecki warunek dzięki uwzględnieniu obu okresów.

Nie oznacza to jednak, że niemiecka emerytura będzie obliczana od wszystkich polskich składek.

Poszczególne instytucje ustalają swoje świadczenia zgodnie z zasadami koordynacji.

Dodatkowe ograniczenia mogą dotyczyć bardzo krótkich okresów ubezpieczenia, dlatego każdą sytuację należy rozpatrywać indywidualnie.

Nie trzeba jechać do Niemiec, żeby rozpocząć formalności

Dla Polaków mieszkających na stałe w kraju istotne jest to, że wniosek o zagraniczną emeryturę można co do zasady złożyć za pośrednictwem ZUS.

Osoba ubiegająca się o świadczenia za okresy pracy w kilku państwach Unii Europejskiej powinna wskazać swoją historię zagranicznego ubezpieczenia.

ZUS współpracuje z odpowiednimi instytucjami zagranicznymi i przekazuje dokumentację niezbędną do rozpatrzenia sprawy.

Nie oznacza to, że polski urząd samodzielnie przyzna niemiecką emeryturę.

O prawie do tego świadczenia i jego wysokości decyduje właściwa niemiecka instytucja.

Warto przygotować dokumenty dotyczące zatrudnienia, numery ubezpieczeniowe i informacje o pracodawcach.

Im dokładniejsza historia zatrudnienia, tym łatwiejsze może być wyjaśnienie ewentualnych braków w dokumentacji.

Uwaga na podatki i dodatki do emerytury

Otrzymywanie świadczenia z dwóch państw może wymagać sprawdzenia dodatkowych kwestii.

Dotyczy to między innymi rozliczeń podatkowych, ubezpieczenia zdrowotnego oraz świadczeń uzależnionych od dochodu.

Znaczenie mogą mieć również szczególne zasady podwyższania polskiej emerytury do ustawowego minimum.

Nie należy zakładać, że zagraniczne świadczenie pozostanie bez wpływu na wszystkie dodatki otrzymywane w Polsce.

Z drugiej strony samo przyznanie niemieckiej emerytury nie oznacza automatycznego odebrania polskiej emerytury obliczonej na podstawie składek zgromadzonych w ZUS.

W razie wątpliwości warto uzyskać indywidualną informację w ZUS oraz sprawdzić zasady rozliczania zagranicznych świadczeń.

Nie odkładaj sprawdzenia okresów zatrudnienia

Największym problemem dla części osób może być brak wiedzy o uprawnieniach wynikających z dawnej pracy za granicą.

Ktoś, kto wrócił do Polski kilkanaście lat temu, może nie pamiętać, przez jaki okres podlegał niemieckiemu ubezpieczeniu emerytalnemu.

Dlatego warto zweryfikować swoją historię ubezpieczenia jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Pozwoli to ustalić, czy zgromadzone okresy wystarczą do uzyskania świadczenia oraz jakie dokumenty mogą być potrzebne.

Pięć lat odpowiedniego ubezpieczenia w Niemczech może otworzyć drogę do drugiej emerytury. Warunkiem wypłaty jest jednak także osiągnięcie wymaganego wieku i spełnienie pozostałych przepisów. Dla wielu Polaków może to oznaczać dodatkowe pieniądze każdego miesiąca, niezależnie od świadczenia z ZUS.

Źródła: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w UE; Deutsche Rentenversicherung – zasady przyznawania emerytury, pięcioletni minimalny okres ubezpieczenia oraz wartość punktu emerytalnego od 1 lipca 2026 roku