Kluczowy szlak handlowy świata zostanie odblokowany? Gwałtowne tąpnięcie na giełdach paliw

Mocne tąpnięcie na giełdach w Nowym Jorku i Londynie

Sygnały o możliwym przełomie w relacjach amerykańsko-irańskich wywołały natychmiastową i gwałtowną przecenę czarnego złota. Na nowojorskim parkiecie NYMEX amerykańska ropa West Texas Intermediate (WTI) zakontraktowana na lipiec zaliczyła ostry, blisko 6-procentowy zjazd, osiągając pułap 90,85 dolara za baryłkę. W tym samym czasie w Londynie europejski surowiec gatunku Brent staniał o ponad 5,6 proc., spadając poniżej granicy 98 dolarów.

Tak gwałtowny spadek cen to bezpośredni efekt deklaracji płynących z kręgów rządowych obu mocarstw. Przedstawiciele Białego Domu potwierdzili, że trwają zaawansowane prace nad dokumentem, który przywróciłby pełną drożność w cieśninie Ormuz – strategicznej arterii morskiej, przez którą przepływa większość surowców energetycznych z Bliskiego Wschodu.

Strategiczny klincz i walka o terminy

Obecny kryzys na rynkach paliwowych bezpośrednio wynika z blokady, jaką Teheran nałożył na cieśninę Ormuz na przełomie zimy i wiosny bieżącego roku. W odpowiedzi na ten krok Stany Zjednoczone zaryglowały irańskie porty handlowe, odcinając tamtejszy reżim od globalnej wymiany handlowej. Rozwiązanie tego podwójnego węzła gordyjskiego stanowi fundament toczących się rozmów.

Irańska agencja prasowa Tasnim wskazuje, że do finalnego konsensusu brakuje uzgodnienia zaledwie kilku kwestii spornych. Osią sporu pozostaje jednak kalendarz działań. Teheran stawia twarde ultimatum: Amerykanie muszą całkowicie znieść sankcje portowe w ciągu 30 dni. Jeśli Waszyngton przekroczy ten termin, Iran grozi utrzymaniem blokady morskiej szlaku.

Zestawienie reakcji rynkowych i stanowisk stron

Trump chłodzi emocje, Rubio zapowiada dobre wieści

Prezydent USA Donald Trump potwierdził na platformie Truth Social, że ramy umowy są gotowe, jednak studzi zapał giełdowych optymistów. Amerykański przywódca zaznaczył, że nakazał swoim negocjatorom skrupulatność i unikanie presji czasu, twierdząc, że to Waszyngton rozdaje karty w tym sporze.

Prezydent USA wykorzystał okazję, by podziękować bliskowschodnim partnerom za mediację, sugerując, że sukces dyplomatyczny mógłby skłonić Iran do wejścia w struktury historycznych Porozumień Abrahamowych. Trump powtórzył jednak, że sankcje portowe zostaną zdjęte dopiero po podpisaniu ostatecznego i kompleksowego porozumienia.

Z kolei sekretarz stanu USA Marco Rubio, przebywający z oficjalną wizytą w Indiach, wykazał znacznie więcej optymizmu. W niedzielnych wypowiedziach sugerował, że globalna opinia publiczna lada godzina może poznać szczegóły porozumienia, które trwale otworzy zablokowaną od początku marca cieśninę.

– Umowa między USA i Iranem zapoczątkuje proces, który w końcu może doprowadzić nas do miejsca, do którego dąży prezydent Donald Trump, czyli do świata, który nie musi już obawiać się irańskiego arsenału nuklearnego oświadczył w New Delhi Marco Rubio, dając zielone światło dla dalszych kroków dyplomatycznych.

Bruksela stawia twarde warunki Teheranowi

Głos w sprawie kluczowego szlaku żeglownego zabrała również przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Szefowa unijnej egzekutywy z zadowoleniem przyjęła postępy w rozmowach, przypominając, że dla Europy priorytetem jest pełna i darmowa swoboda przepływu statków handlowych przez Ormuz.

Unia Europejska w pełni podziela surowe stanowisko Stanów Zjednoczonych w kwestii bezpieczeństwa militarnego. Ursula von der Leyen kategorycznie podkreśliła, że umowa musi trwale zablokować Iranowi drogę do technologii nuklearnych oraz wymusić na Teheranie zaprzestanie finansowania i prowadzenia operacji hybrydowych destabilizujących Bliski Wschód za pośrednictwem lokalnych bojówek.

Analitycy ostrzegają: To tylko chwilowa ulga

Mimo silnych spadków na wykresach cen surowców, eksperci rynkowi zalecają daleko idącą ostrożność. Charu Chanana, główna strateg ds. inwestycji w Saxo Markets, studzi nastroje na giełdach. W jej ocenie obecna reakcja inwestorów to jedynie dyskontowanie chwilowej ulgi związanej z widmem rozejmu, a nie wycena trwałego i stabilnego pokoju.

Najtrudniejsze tematy – takie jak demontaż irańskich wirówek do wzbogacania uranu (który Teheran windował do niepokojącego poziomu 60 proc.) oraz wieloletnie pakiety sankcji gospodarczych wciąż pozostają nierozwiązane i mogą w każdej chwili wysadzić wypracowany kompromis w powietrze.