Miliarderzy pompują fortuny w tajemniczy projekt! Chcą całkowicie oszukać śmierć

Biologia jak zużyta kserokopiarka

Starzenie się to bezwzględny, powtarzalny proces. Statystyki medyczne pokazują, że po przekroczeniu 30. roku życia prawdopodobieństwo zgonu człowieka podwaja się średnio co osiem lat, niezależnie od statusu materialnego czy szerokości geograficznej. Na poziomie komórkowym przypomina to pracę wadliwej kserokopiarki. Każdy kolejny podział komórki i powielenie kodu DNA generuje drobne błędy, usterki oraz mutacje.

W młodości nasz organizm dysponuje potężną armią komórek macierzystych, które potrafią przekształcić się w dowolną tkankę i błyskawicznie naprawić powstałe uszkodzenia (np. zlikwidować siniaka czy zregenerować włosy). Z biegiem lat zasoby te drastycznie się kurczą, a uszkodzone instrukcje w programowaniu DNA uniemożliwiają prawidłową produkcję kluczowych białek. W efekcie ciało traci zdolność do samonaprawy.

Czynniki Yamanaki, czyli systemowy reset komórek

Świat nauki szuka sposobu na oszukanie tego mechanizmu poprzez tzw. przeprogramowanie komórkowe. Fundament pod tę technologię położył w 2012 roku japoński badacz Shinya Yamanaka, odbierając Nagrodę Nobla za odkrycie czterech specyficznych genów (nazwanych później czynnikami Yamanaki). Udowodnił on, że przy użyciu nieaktywnego wirusa można „zresetować” dojrzałą komórkę (np. skóry) i cofnąć ją w rozwoju do stadium embrionalnej komórki macierzystej.

Obecnie biotechnologiczne startupy idą o krok dalej: pracują nad częściowym przeprogramowaniem. Cel polega na tym, aby odmłodzić komórkę biologicznie, ale pozwolić jej zachować swoją dotychczasową tożsamość. Komórka mózgu czy wątroby ma pozostać sobą, ale zacząć funkcjonować z wydajnością dwudziestolatka. Taka terapia nie cofnie metryki całego ciała, ale mogłaby trwale zlikwidować łysienie, uleczyć stawy, zregenerować serce po zawale czy cofnąć starcze wady wzroku.

Kto rozdaje karty w wyścigu po długowieczność?

Biznes oparty na obietnicy wiecznej młodości przyciąga gigantyczny kapitał. Inwestorzy wierzą, że produkt, który finalnie trafi na rynek, przyniesie bezprecedensowe zyski.

Sukcesy w laboratoriach na modelach zwierzęcych

Eksperymenty prowadzone przez zespół profesora Davida Sinclaira z Harvardu na mysich bliźniakach pokazują potęgę nowej metody. Naukowcy potrafią sztucznie przyspieszyć starzenie się zwierzęcia poprzez stymulowanie stresu komórkowego, a następnie za pomocą czynników Yamanaki cofnąć ten proces. W laboratoriach udało się już w pełni i bezpiecznie odwrócić ślepotę u myszy oraz odmłodzić ich kluczowe narządy, takie jak nerki i mięśnie.

Równolegle trwają obiecujące testy kliniczne z udziałem ludzi. Lekarz Johnny Huard z powodzeniem rekonstruuje zniszczone chrząstki stawowe u elitarnych sportowców. Wykorzystuje do tego komórki macierzyste pobrane ze szpiku kostnego pacjentów, które w laboratorium poddaje działaniu leków epigenetycznych, zmuszając geny do powrotu do młodzieńczej ekspresji.

Wizja radykalnego przedłużenia życia: „Wyobrażam sobie przyszłość, w której dzieci lub niemowlęta, nawet zanim się urodzą, będą zaprojektowane tak, aby się nie starzały lub przynajmniej były odporne na choroby takie jak Alzheimer. Jeśli wyleczymy starzenie się, a śmiertelność będzie taka, jak w przypadku młodych dorosłych, to ludzie będą żyli tysiące lat” – prognozuje prof. João Pedro de Magalhães, ekspert biogerontologii molekularnej.

Śmiertelna pułapka: Nieśmiertelna komórka to nowotwór

Mimo ogromnego entuzjazmu, biologia stawia przed naukowcami brutalne bariery. Laureat Nagrody Nobla, biofizyk Venkatraman Ramakrishnan, studzi zapał miliarderów z Doliny Krzemowej i przypomina o gigantycznym ryzyku onkologicznym.

Głównym problemem jest fakt, że dwa z czterech genów Yamanaki to tzw. onkogeny, czynniki, które zmuszają komórki do nieskończonego, agresywnego dzielenia się. Wczesne próby pełnego przeprogramowania u myszy niemal zawsze kończyły się powstawaniem potworniaków, czyli złośliwych guzów nowotworowych. Dodatkowo, permanentna stymulacja genetyczna grozi nagłą niewydolnością wątroby lub porażeniem jelit.

Eksperci zauważają, że technokraci z Doliny Krzemowej, przyzwyczajeni do prostego modyfikowania kodu komputerowego, próbują w ten sam zero-jedynkowy sposób traktować ludzką biologię, która jest nieskończenie bardziej złożona. Świat nauki wciąż pamięta spektakularną katastrofę startupu Theranos, który również miał zrewolucjonizować medycynę, a okazał się gigantycznym oszustwem. Droga od sukcesu w probówce do bezpiecznej, zatwierdzonej przez FDA terapii dla ludzi jest niezwykle długa i usłana śmiertelnymi niebezpieczeństwami.