Miliardy z unijnego budżetu dla rolników. Bruksela szuka poparcia dla umowy UE–Mercosur

Komisja Europejska proponuje wcześniejsze uruchomienie miliardowych funduszy dla rolników, by przełamać opór wobec umowy handlowej UE–Mercosur. Bruksela liczy, że szybszy dostęp do wsparcia finansowego przekona sceptyczne państwa do poparcia porozumienia.

Umowa UE–Mercosur. Komisja Europejska oferuje miliardy euro dla rolników, by zdobyć poparcie

Komisja Europejska sięga po argument finansowy, by przełamać opór wobec umowy handlowej między Unią Europejską a krajami Mercosuru. W nowym unijnym budżecie Bruksela proponuje szybszy i łatwiejszy dostęp do funduszy rolnych, licząc na zdobycie poparcia państw wciąż sceptycznych wobec porozumienia. Jak informuje brukselska korespondentka Polskiego Radia Beata Płomecka, przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen skierowała w tej sprawie list do prezydenta Cypru, który obecnie kieruje pracami Rady UE, oraz do przewodniczącej Parlamentu Europejskiego.

Co się zmienia?

Kluczowym elementem propozycji Komisji jest wcześniejsze uruchomienie znacznych środków finansowych dla rolników. Około 45 miliardów euro miałoby być dostępnych już od 2028 roku, a więc wcześniej, niż zakładano w dotychczasowych planach budżetowych po 2027 roku. Część tych pieniędzy zostałaby przeznaczona na wyrównanie strat wynikających z otwarcia unijnego rynku na tańszą żywność z krajów Mercosuru: Argentyny, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju.

Komisja zapowiada także uproszczenie zasad przyznawania wsparcia. Rolnicy mieliby szybciej otrzymywać środki, bez długotrwałych procedur i skomplikowanych warunków. To odpowiedź na narastające w ostatnich latach niezadowolenie środowisk rolniczych w wielu państwach UE.

Gra o poparcie Włoch

Nowa oferta Brukseli ma przede wszystkim przekonać Włochy, które dotąd nie udzieliły jednoznacznego poparcia dla umowy UE–Mercosur. Premier Giorgia Meloni wielokrotnie podnosiła argument ochrony krajowego rolnictwa i domagała się konkretnych gwarancji finansowych. Według informacji z Brukseli to właśnie postulat zabezpieczenia interesów rolników był kluczowy w rozmowach Rzymu z Komisją.

Zgoda Włoch mogłaby okazać się przełomowa. Ich poparcie osłabiłoby blok państw sprzeciwiających się porozumieniu, w którym znajduje się między innymi Polska. Dla Komisji Europejskiej to istotny moment, bo umowa z Mercosurem od lat budzi kontrowersje i dzieli kraje członkowskie.

Fakty i tło sprawy

Negocjacje UE z Mercosurem zakończyły się politycznym porozumieniem już kilka lat temu, jednak proces ratyfikacji utknął z powodu obaw o konkurencję dla unijnego rolnictwa, standardy środowiskowe oraz kwestie klimatyczne. Przeciwnicy umowy wskazują, że napływ tańszej żywności z Ameryki Łacińskiej może uderzyć w europejskich producentów, zwłaszcza w sektorze mięsnym i roślinnym.

Zwolennicy porozumienia podkreślają natomiast znaczenie geopolityczne i gospodarcze. Umowa miałaby otworzyć unijnym firmom dostęp do rynku liczącego ponad 260 milionów konsumentów i wzmocnić pozycję UE w globalnym handlu. Komisja Europejska argumentuje, że odpowiednie mechanizmy finansowe mogą złagodzić negatywne skutki dla rolników.

Co dalej w Brukseli?

W najbliższych dniach sprawa nabierze tempa. Komisja Europejska organizuje konsultacje z ministrami rolnictwa państw UE, podczas których mają zostać omówione szczegóły wsparcia finansowego. To na tym etapie kraje członkowskie będą mogły zgłosić swoje warunki i oczekiwania.

W piątek zaplanowano spotkanie ambasadorów 27 państw Unii. W Brukseli oczekuje się, że właśnie wtedy może pojawić się zgoda większości krajów na dalsze procedowanie umowy z Mercosurem. To nie będzie jeszcze finał procesu, ale istotny krok w stronę politycznego porozumienia.

Co to oznacza dla rolników i konsumentów?

Dla rolników zapowiedź wcześniejszego uruchomienia miliardowych funduszy oznacza potencjalne zabezpieczenie przed stratami i większą stabilność w okresie zmian na rynku. Kluczowe będzie jednak to, jak szybko i na jakich zasadach środki faktycznie trafią do beneficjentów.

Dla konsumentów umowa może przynieść większą dostępność produktów i presję na ceny, ale jednocześnie rodzi pytania o standardy produkcji i ochronę lokalnych rynków. Debata wokół porozumienia UE–Mercosur pokazuje, jak trudne jest dziś pogodzenie liberalizacji handlu z ochroną interesów wrażliwych sektorów.

Najbliższe tygodnie pokażą, czy finansowa oferta Komisji Europejskiej wystarczy, by przełamać opór sceptyków i otworzyć drogę do jednej z największych umów handlowych w historii Unii.