Nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych od ZUS. Nowe stawki weszły w życie

Od 1 kwietnia 2025 r. obowiązują nowe stawki jednorazowych odszkodowań z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za wypadki przy pracy i choroby zawodowe. Zgodnie z aktualnymi przepisami, ubezpieczony, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, otrzyma 1636 zł za każdy procent uszczerbku. To o 205 zł więcej niż w poprzednim okresie rozliczeniowym.

Dla kogo jednorazowe odszkodowanie

Świadczenie przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, które ucierpiały na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Mogą je otrzymać pracownicy, przedsiębiorcy, osoby prowadzące działalność gospodarczą, a także – w przypadku śmierci ubezpieczonego – uprawnieni członkowie jego rodziny.

Zdarzają się też sytuacje, w których ubezpieczony może otrzymać odszkodowanie ponownie – jeśli jego stan zdrowia pogorszył się o co najmniej 10 proc. w związku z wcześniejszym wypadkiem lub chorobą zawodową.

Co oznacza uszczerbek na zdrowiu

ZUS rozróżnia dwa typy uszczerbku na zdrowiu:

• stały – trwałe uszkodzenie organizmu, które nie rokuje poprawy;
• długotrwały – zaburzenie funkcjonowania organizmu, które trwa co najmniej 6 miesięcy, ale może się poprawić.

Stopień uszczerbku ustala lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Na podstawie orzeczenia ZUS wydaje decyzję w terminie do 14 dni.

Jak uzyskać odszkodowanie z ZUS

Aby ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie, należy złożyć odpowiedni wniosek:

• Pracownicy składają go za pośrednictwem pracodawcy wraz z protokołem powypadkowym;
• Przedsiębiorcy dołączają kartę wypadku;
• W przypadku choroby zawodowej niezbędna jest decyzja inspektora sanitarnego.

W każdym przypadku należy dołączyć również:

• Zaświadczenie OL-9 z adnotacją o zakończeniu leczenia,
• Dokumentację medyczną.

Po uzyskaniu orzeczenia, ZUS wypłaca odszkodowanie w ciągu 30 dni od wydania decyzji.

Ile można otrzymać

Wysokość odszkodowania zależy od procentowego uszczerbku na zdrowiu – aktualnie każdy procent to 1636 zł. Dla przykładu:

• 5 proc. uszczerbku = 8180 zł brutto,
• 10 proc. = 16 360 zł,
• 15 proc. = 24 540 zł.

Nowe stawki obowiązują do 31 marca 2026 r.

Kiedy odszkodowanie się nie należy

ZUS może odmówić wypłaty świadczenia, jeśli:

• poszkodowany umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa naruszył przepisy bhp;
• osoba była pod wpływem alkoholu lub środków odurzających i przyczyniła się w znacznym stopniu do wypadku.

Wyjątkiem są wypadki zakończone śmiercią – w takich przypadkach rodzina ma prawo do świadczenia niezależnie od okoliczności.

Odszkodowania w liczbach

W 2024 roku ZUS wypłacił prawie 44 tys. jednorazowych odszkodowań na łączną kwotę ponad 408,5 mln zł. Tylko w województwie mazowieckim wypłacono ponad 4,2 tys. świadczeń – na sumę przekraczającą 44,7 mln zł. Średnia kwota jednorazowego odszkodowania wyniosła 9300 zł w skali kraju, a w woj. mazowieckim ok. 10 400 zł.

Jak podkreśla Wojciech Ściwiarski, rzecznik ZUS w województwie mazowieckim, jednorazowe odszkodowanie to najczęściej wypłacane świadczenie wypadkowe i jeden z najważniejszych elementów systemu zabezpieczenia pracowników i osób samozatrudnionych.