Niemal 2000 złotych. Trzynastki i czternastki idą w górę. Mamy kwoty nowych stawek
9,4 mln emerytów i rencistów dostanie w tym roku wyższe trzynastki i czternastki niż wcześniej szacowano. Marcowa waloryzacja podniesie każdy z tych dodatków do 1978,49 zł brutto. To o 100 złotych więcej niż w ubiegłym roku, ale na rękę może być sporo mniej – wszystko zależy od wysokości podstawowej emerytury.
Fot. Shutterstock
Główny Urząd Statystyczny potwierdził 9 lutego ostateczny wskaźnik waloryzacji na 2026 rok – wyniesie on 5,3%, a nie 4,88% jak prognozowano w budżecie. Ta różnica przekłada się bezpośrednio na wysokość obu dodatków dla seniorów. Minimalna emerytura wzrośnie z obecnych 1878,91 zł do 1978,49 zł brutto, a dokładnie tyle samo seniorzy otrzymają tytułem trzynastki i czternastki.
Trzynastka w kwietniu – harmonogram komplikują święta
Dodatkowe roczne świadczenie, potocznie zwane trzynastką, jest równe minimalnej emeryturze obowiązującej od 1 marca danego roku. Zgodnie z ustawą z 9 stycznia 2020 roku przysługuje ono wszystkim emerytom i rencistom – zarówno z ZUS, jak i KRUS – niezależnie od wysokości podstawowego świadczenia. Nie trzeba składać żadnych wniosków, pieniądze trafią automatycznie.
ZUS wypłaci trzynastkę wraz z bieżącą emeryturą za kwiecień 2026. Seniorzy zobaczą wtedy przelew znacznie wyższy niż zwykle – zawierający zarówno podstawowe świadczenie, jak i dodatek. Problem w tym, że kalendarz wymusza zmiany w harmonogramie.
Święta Wielkanocne przypadają w tym roku na 5 i 6 kwietnia. Osoby, których termin wypłaty emerytury przypada na 1. lub 6. dzień miesiąca, otrzymają pieniądze wcześniej – już 3 kwietnia (piątek). W tym samym przelewie znajdą zarówno kwietniową emeryturę, jak i trzynastkę. Pozostali seniorzy dostaną środki po świętach, zgodnie ze swoimi standardowymi terminami: 10., 15., 20. lub 25 kwietnia.
Łącznie z tytułu trzynastej emerytury w 2026 roku pieniądze otrzyma około 9,4 mln osób. To niemal wszyscy świadczeniobiorcy systemu emerytalnego, ale są wyjątki.
Kto nie dostanie trzynastki w 2026 roku
Prawo do dodatkowego świadczenia uzależnione jest od posiadania prawa do emerytury lub renty na dzień 31 marca 2026 roku. Osoby, które nie spełnią tego warunku – na przykład dlatego, że rozpoczęły pobieranie świadczenia dopiero w kwietniu – nie otrzymają trzynastki w tym roku.
Trzynastka nie trafi również do osób z zawieszoną wypłatą emerytury lub renty, na przykład z powodu przekroczenia dopuszczalnych progów dochodowych przy dorabianiu. Wyłączeni są też emeryci sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku, których świadczenia finansowane są bezpośrednio z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Nie dostaną jej także osoby pobierające emerytury olimpijskie wypłacane przez Ministerstwo Sportu oraz ci, którzy przebywają poza granicami kraju i nie są objęci polskim systemem ubezpieczeń społecznych.
1978 złotych brutto to nie 1978 złotych netto
Trzynastka – podobnie jak podstawowa emerytura – podlega standardowym potrąceniom. Od kwoty brutto ZUS pobiera 9% składki zdrowotnej, a u osób z wyższymi dochodami również zaliczkę na podatek dochodowy.
Kluczowa jest tutaj wysokość podstawowej emerytury. Osoby z najniższymi świadczeniami, które nie przekraczają progu podatkowego, otrzymają trzynastkę pomniejszoną tylko o składkę zdrowotną – będzie to około 1800 zł netto. To najlepsza sytuacja finansowa.
Gorzej mają ci, których podstawowa emerytura oscyluje wokół lub przekracza 2500 zł brutto – czyli próg, od którego pobierany jest podatek dochodowy. Trzynastka doliczana jest do kwietniowej emerytury, a od całej sumy pobierane są składki i zaliczka na PIT. Im wyższa łączna kwota, tym większe potrącenia. W skrajnych przypadkach kwota netto trzynastki może spaść do około 1550-1650 zł.
Oznacza to paradoks: senior z emeryturą 2000 zł dostanie trzynastkę netto wyższą niż senior z emeryturą 3500 zł, mimo że formalnie obie osoby mają prawo do tego samego dodatku 1978,49 zł brutto.
Czternastka we wrześniu z ostrym progiem dochodowym
Drugie dodatkowe świadczenie w roku – czternastka – również wyniesie maksymalnie 1978,49 zł brutto. Jest jednak fundamentalna różnica: czternasta emerytura jest uzależniona od dochodu i nie każdy ją dostanie.
Pełną kwotę otrzymają tylko ci seniorzy, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tego progu obowiązuje bezwzględna zasada „złotówka za złotówkę” – każda złotówka emerytury ponad limit zmniejsza czternastkę o złotówkę.
W praktyce oznacza to, że osoba z emeryturą 3000 zł brutto dostanie czternastkę pomniejszoną o 100 zł, czyli 1878,49 zł. Senior z emeryturą 3500 zł otrzyma 1478,49 zł, a ktoś pobierający 4500 zł – zaledwie 478,49 zł. Ci, którzy mają świadczenie wyższe niż 4878,49 zł brutto, w ogóle nie dostaną czternastki.
Ten mechanizm sprawia, że czternasta emerytura trafia przede wszystkim do osób z niższymi dochodami. Rząd zamierza w ten sposób wspierać najbardziej potrzebujących seniorów, ale rozwiązanie rodzi kontrowersje – senior, który przez całe życie zarabiał więcej i odprowadzał wyższe składki, zostaje wykluczony z dodatkowego świadczenia.
Wypłata czternastki tradycyjnie we wrześniu
Rząd nie podał jeszcze dokładnej daty wypłaty czternastki w 2026 roku, ale tradycyjnie odbywa się to we wrześniu. W ubiegłych latach świadczenie trafiało do seniorów między połową a końcem miesiąca.
Czternastka – podobnie jak trzynastka – podlega składce zdrowotnej i ewentualnej zaliczce na podatek. Świadczenie to nie przysługuje także wszystkim grupom emerytów i rencistów. Wykluczeni są między innymi renciści z zawieszoną wypłatą oraz osoby, które przekroczyły limit dorabiania.
Czternastki nie otrzymają też renciści i emeryci ze świadczeniami zawieszonymi na dzień 31 sierpnia danego roku. To kolejna różnica w stosunku do trzynastki, która ma znacznie szerszy krąg odbiorców.
4 miliardy więcej na dodatkowe świadczenia
Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich i przedstawiciel pracodawców w radzie nadzorczej ZUS, wskazał, że wyższa waloryzacja oznacza także większe koszty dodatkowych świadczeń. „Kolejne około 2 mld zł trzeba będzie dołożyć z budżetu na sfinansowanie wyższych 13. i 14. emerytur” – poinformował na platformie X.
Jednak – jak zauważył ekonomista – FUS w ostatnich latach miał zakładki rzędu około 15 mld zł, więc wyższa waloryzacja „nie implikuje realnie konieczności zwiększenia planowanej dotacji z budżetu państwa”. System emerytalny powinien więc poradzić sobie z dodatkowymi wydatkami bez istotnego obciążenia finansów publicznych.
W sumie na trzynastki i czternastki rząd przeznaczy w 2026 roku dziesiątki miliardów złotych. To ogromne wsparcie dla budżetów gospodarstw domowych seniorów, choć mechanizm potrąceń i progów dochodowych sprawia, że realna kwota na rękę bardzo różni się między świadczeniobiorcami.
Wyższe dodatki niż rok temu, ale mniej niż po rekordowych waloryzacjach
Trzynastki i czternastki po 1978,49 zł brutto to wzrost o niemal 100 złotych w stosunku do ubiegłego roku, kiedy wynosiły po 1878,91 zł. To dobra wiadomość, ale trzeba pamiętać, że waloryzacja 5,3% jest najniższą od 2021 roku.
W poprzednich latach seniorzy przyzwyczaili się do znacznie wyższych podwyżek: w 2025 było to 5,5%, w 2024 – aż 12,12%, a w 2023 rekordowe 14,8%. Tak wysokie waloryzacje były konsekwencją galopującej inflacji. Teraz, gdy wzrost cen wyhamował, również dodatki rosną wolniej.
Z perspektywy stabilności gospodarczej to pozytywny sygnał – oznacza, że inflacja została opanowana. Dla seniorów jednak oznacza skromniejszy wzrost realnej siły nabywczej dodatkowych świadczeń.
Sprawdź swoje konto i przygotuj się na wyższe przelewy
- Nie składaj wniosków – zarówno trzynastka, jak i czternastka są przyznawane automatycznie. ZUS sam wyliczy kwotę i prześle decyzje pocztą, choć mogą one dotrzeć z pewnym opóźnieniem w stosunku do przelewu.
- Sprawdź kwietniowy przelew już 3 kwietnia (jeśli masz termin wypłaty 1. lub 6. dnia miesiąca) albo w swoim standardowym terminie po świętach. Kwota powinna być znacznie wyższa niż zwykle – to emerytura plus trzynastka. Jeśli zobaczysz tylko podstawowe świadczenie, skontaktuj się z ZUS.
- Przelicz, ile dostaniesz netto – od kwoty brutto 1978,49 zł zostanie odliczona składka zdrowotna (9%), a jeśli twoja emerytura przekracza 2500 zł brutto, także zaliczka na PIT. Im wyższa podstawowa emerytura, tym niższa trzynastka netto.
- Jeśli twoja emerytura oscyluje wokół 2900 zł brutto, dokładnie przelicz, ile dostaniesz we wrześniu z tytułu czternastki. Każda złotówka powyżej progu zmniejsza dodatek o złotówkę, więc różnice mogą być znaczące. Osoba z emeryturą 2899 zł dostanie niemal pełną czternastkę, a przy 2901 zł już o 2 złote mniej.
- Aktualizuj dane w ZUS – szczególnie numer konta bankowego i adres do korespondencji. Dzięki temu decyzje dotrą bez opóźnień, a przelewy będą realizowane sprawnie. Jeśli korzystasz z Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, możesz zweryfikować wysokość świadczeń online – często szybciej niż dotrzą papierowe decyzje.
- Pamiętaj o terminach – trzynastka w kwietniu (3, 10, 15, 20 lub 25 kwietnia w zależności od twojego harmonogramu), czternastka we wrześniu (dokładna data zostanie podana przez rząd w późniejszym terminie).
Redaktor naczelny portalu. Absolwent Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Zawodowo interesuje się prawem i ekonomią.