Oddajesz butelki? Wkrótce możesz oddawać też kartony. Rząd analizuje zmiany w systemie kaucyjnym

Na półkach sklepów w Warszawie coś zaczęło się zmieniać. Coraz częściej zamiast plastikowych butelek widzimy napoje w kartonach. Na pierwszy rzut oka to detal. W rzeczywistości to sygnał, który uruchomił reakcję w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. W tle trwa dyskusja, która może zmienić nasze codzienne zakupy. Pojawia się pytanie: czy już wkrótce będziemy oddawać do automatów także kartony po mleku i sokach?

System kaucyjny działa od 2025. Ale nie obejmuje wszystkiego

Od 1 października 2025 w Polsce działa system kaucyjny. Obejmuje on:

– plastikowe butelki do 3 litrów – kaucja 0,50 zł
– puszki metalowe do 1 litra – kaucja 0,50 zł
– szklane butelki wielokrotnego użytku – kaucja 1 zł

W Warszawie widzimy już pierwsze efekty. Automaty kaucyjne pojawiają się w sklepach, a klienci uczą się nowego systemu.

Problem w tym, że część opakowań została z niego wyłączona. Dotyczy to m.in. kartonów po napojach oraz produktów mlecznych.

Producenci znaleźli lukę. Kartony zamiast plastiku

Po uruchomieniu systemu zaczęto obserwować konkretny trend. Część producentów zaczęła przenosić napoje do opakowań, które nie są objęte kaucją.

Chodzi głównie o tzw. kartony, które w rzeczywistości są opakowaniami wielomateriałowymi. Składają się z papieru, plastiku i aluminium.

Ich recykling jest znacznie trudniejszy niż w przypadku butelek PET czy puszek.

To właśnie ten trend został nazwany przez polityków i branżę „ucieczką z systemu kaucyjnego”.

Interpelacja i odpowiedź rządu. Decyzja jeszcze w 2026?

Sprawa trafiła do Ministerstwa Klimatu i Środowiska w formie interpelacji poselskiej. Pytanie było proste: czy kartony zostaną objęte systemem kaucyjnym?

Odpowiedź resortu nie jest jednoznaczna, ale daje ważny sygnał.

Rząd analizuje możliwość rozszerzenia systemu, jednak decyzja nie została jeszcze podjęta.

Jak podkreśliła wiceminister Anita Sowińska, temat jest obecnie omawiany z branżą i ekspertami. Ewentualne zmiany wymagają dużych inwestycji i przebudowy infrastruktury.

Najważniejsze zdanie: decyzja może zapaść jeszcze w 2026 roku.

Dlaczego to takie skomplikowane?

Włączenie kartonów do systemu to nie tylko zmiana przepisów. To ogromna operacja logistyczna.

W Warszawie oznaczałoby to:

– dostosowanie automatów kaucyjnych
– nowe zasady zbiórki i transportu odpadów
– zmniejszenie ilości odpadów trafiających do systemu komunalnego

Do tego dochodzi kwestia kosztów, które ostatecznie mogą zostać przeniesione na klientów.

Co to oznacza dla nas w Warszawie?

Na dziś sytuacja jest jasna: kartony nie są objęte kaucją. Możemy je wyrzucać do żółtych pojemników, ale nie oddamy ich do automatu.

Jednak jeśli decyzja zapadnie, zmiany mogą być szybkie.

Dla nas oznacza to w praktyce:

– możliwość oddawania kartonów w automatach
– wprowadzenie kaucji na nowe rodzaje opakowań
– zmiany cen napojów w sklepach

Warto też pamiętać, że system kaucyjny jest powiązany z unijnymi celami recyklingu. Polska musi osiągnąć poziom 77 proc. zbiórki w 2025 i 90 proc. do 2029.

Bez rozszerzenia systemu może to być trudne.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli robimy zakupy w Warszawie, warto przygotować się na kolejną zmianę zasad gry.

Już teraz widzimy, że producenci reagują na przepisy szybciej niż ustawodawca. A to oznacza, że system będzie się zmieniał.

Możliwe scenariusze:

– więcej produktów w kartonach w krótkim czasie
– późniejsze objęcie ich kaucją
– wzrost cen związany z kosztami systemu

Najważniejsze: na razie nie ma decyzji o wprowadzeniu kaucji na kartony w 2026, ale temat jest na stole i może wrócić bardzo szybko.

Dlatego warto śledzić rozwój sytuacji. Bo jeśli zmiany wejdą w życie, odczujemy je przy każdej wizycie w sklepie.