Pracowałeś na zleceniu? Te zmiany dotyczą milionów pracowników

 

Rok 2026 przynosi ważne zmiany w prawie pracy. Choć zasady urlopu na żądanie pozostają bez zmian, nowe przepisy dotyczące stażu pracy pozwolą wielu pracownikom szybciej uzyskać prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego. Kluczowe będą okresy pracy na umowach cywilnoprawnych.

Zmiany w stażu pracy i urlopach w 2026 roku. Co muszą wiedzieć pracownicy

Rok 2026 przynosi istotne zmiany w prawie pracy. Choć zasady urlopu na żądanie pozostają bez zmian, nowelizacja przepisów dotyczących stażu pracy wpłynie na liczbę dni urlopu wypoczynkowego wielu osób. Po raz pierwszy do stażu będzie można wliczyć także okresy pracy na umowach cywilnoprawnych.

Urlop na żądanie bez zmian

W 2026 roku pracownikom nadal przysługują cztery dni urlopu na żądanie w ciągu roku. Są one częścią urlopu wypoczynkowego i mogą być wykorzystane w sytuacjach nagłych. Prawo to przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym na umowę o pracę.

Pracodawca co do zasady powinien taki urlop udzielić, ale w wyjątkowych sytuacjach może odmówić. Dotyczy to przypadków, gdy nieobecność pracownika mogłaby poważnie zakłócić funkcjonowanie firmy, na przykład gdy jest on jedyną osobą zdolną do wykonania kluczowego zadania.

Kluczowa zmiana: nowe zasady liczenia stażu pracy

Najważniejsza zmiana w 2026 roku dotyczy sposobu liczenia stażu pracy. Od 1 stycznia pracownicy będą mogli doliczyć do stażu okresy aktywności zawodowej inne niż zatrudnienie na umowę o pracę.

Do stażu pracy będą wliczane m.in.:

• okresy pracy na umowach zlecenia,
• okresy pracy na umowach o dzieło, o ile podlegały ubezpieczeniom,
• inne udokumentowane okresy ubezpieczenia.

Dotychczas takie formy zatrudnienia nie miały wpływu na uprawnienia urlopowe. Zmiana oznacza, że wiele osób szybciej osiągnie wymagany staż uprawniający do dłuższego urlopu wypoczynkowego.

Co to oznacza dla urlopu wypoczynkowego?

W praktyce zmiana może przyspieszyć moment uzyskania prawa do 26 dni urlopu rocznie zamiast 20. Dotyczy to szczególnie osób, które przez lata pracowały na umowach cywilnoprawnych, a dopiero później przeszły na umowę o pracę.

Nowe zasady nie zwiększają automatycznie liczby dni urlopu, ale pozwalają szybciej spełnić warunek stażowy.

Kiedy przepisy zaczną obowiązywać?

Nowe regulacje będą wprowadzane etapami:

• od 1 stycznia 2026 roku obejmą jednostki sektora finansów publicznych,
• od 1 maja 2026 roku będą miały zastosowanie u pozostałych pracodawców.

To oznacza, że część pracowników skorzysta z nowych zasad wcześniej, a część dopiero w drugiej połowie roku.

Jak potwierdzić okresy pracy?

Aby doliczyć okresy ubezpieczenia do stażu pracy, konieczne będzie uzyskanie zaświadczenia z ZUS. Od 1 stycznia 2026 roku wnioski można składać wyłącznie elektronicznie, po zalogowaniu się na konto w eZUS.

ZUS udostępnił w tym celu specjalny formularz. Cała korespondencja, w tym zaświadczenia i decyzje, będzie prowadzona wyłącznie w formie elektronicznej.

Pracownicy, którzy w przeszłości pracowali na umowach cywilnoprawnych, powinni sprawdzić swoje konto w ZUS i przygotować się do złożenia wniosku o doliczenie okresów ubezpieczenia. Może to mieć bezpośredni wpływ na ich prawo do dłuższego urlopu w 2026 roku.

Podsumowanie

W 2026 roku nie zmienia się urlop na żądanie, ale istotnie zmienia się sposób liczenia stażu pracy. Nowe przepisy mogą realnie zwiększyć liczbę dni wolnych dla wielu pracowników. Kluczowe będzie jednak złożenie odpowiednich wniosków i potwierdzenie okresów ubezpieczenia w ZUS.