Rewolucyjny plan kolejarzy całkowicie zmieni rozkład jazdy w Polsce! Koniec z chaosem i brakiem wolnych miejsc

Koniec z chaosem na torach. Czym jest Horyzontalny Rozkład Jazdy?

Obecny system planowania połączeń kolejowych w Polsce ustąpi miejsca nowoczesnej strukturze opartej na stałych cyklach odjazdów. Na zlecenie resortu infrastruktury trwają intensywne prace nad stworzeniem tzw. Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ). Za przygotowanie tej przełomowej reformy odpowiada spółka Centralny Port Komunikacyjny (CPK), która wyrasta na kluczowego architekta krajowej sieci kolejowej.

Nowy plan ma stać się sztywną ramą dla całego ruchu dalekobieżnego w Polsce. W praktyce oznacza to wyznaczenie stałych, niezmiennych okienek czasowych (tzw. slotów) dla konkretnych typów składów pasażerskich. HRJ ściśle zdefiniuje parametry techniczne dla tras wchodzących w skład Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), określając maksymalną przepustowość, częstotliwość kursowania pociągów oraz podział linii pomiędzy misje publiczne a przewozy o charakterze czysto komercyjnym.

Główne założenie taktu: Nowy ład zakłada, że na większości krajowych linii pociągi będą pojawiać się na stacjach regularnie co godzinę lub maksymalnie co dwie godziny. Z kolei na najbardziej obleganych i popularnych trasach składy będą kursować jeszcze częściej. Z perspektywy pasażera stolicy oznacza to, że w latach 30. dojazd z Warszawy do największych aglomeracji będzie możliwy przynajmniej raz na godzinę.

Tysiące pasażerów „odbija się” od kas. Rynek pęka w szwach

Wprowadzenie sztywnych ram rozkładu jazdy to nie tylko wygoda planowania profesjonalnych podróży, ale przede wszystkim pilna potrzeba ratowania wydolności systemu. Polacy masowo wracają na kolej – obecnie notuje się największą liczbę pasażerów w transporcie szynowym od 1997 roku. Ta wznosząca fala popularności obnażyła jednak potężne braki w podaży wolnych miejsc w wagonach.

Problem z niewystarczającą liczbą pociągów stał się szczególnie widoczny po niefortunnym i nieudanym debiucie rynkowym jednego z prywatnych przewoźników (RegioJet). Sytuacja ta pokazała, że obecni operatorzy nie są w stanie zapewnić liczby miejsc adekwatnej do potężnego popytu. Piotr Rachwalski, członek zarządu CPK, bez ogródek wskazuje, że z powodu braku biletów kilkadziesiąt tysięcy osób każdego roku dosłownie „odbija się” od systemu kolejowego i rezygnuje z podróży. Nowy rozkład ma ten problem trwale zlikwidować, profesjonalnie otwierając drzwi dla nowych składów dalekobieżnych i znacznie poprawiając synchronizację z pociągami regionalnymi.

Uwolnienie rynku w latach 30. i zachodnie wzorce

Wprowadzenie Horyzontalnego Rozkładu Jazdy to także strategiczne przygotowanie gruntu pod unijne wymogi gospodarcze. W latach 30. nastąpi pełna liberalizacja i uwolnienie polskiego rynku przewozów pasażerskich. Dotychczasowy monopol państwowy odejdzie w przeszłość – wszystkie połączenia kolejowe dotowane z budżetu centralnego oraz funduszy regionalnych będą zlecane w ramach otwartych, transparentnych przetargów. Do walki o obsługę linii pasażerskich staną na równych prawach zarówno spółki państwowe, jak i podmioty w pełni komercyjne. HRJ ma zapewnić sprawiedliwy podział torowiska i zagwarantować wolne sloty dla podmiotów prywatnych.

Warto podkreślić, że proponowany przez CPK model „sztywnego” rozbudowywania siatki połączeń pod linijkę nie jest niesprawdzonym eksperymentem na żywym organizmie. Identyczny, oparty na sztywnym takcie system od dziesiątków lat z powodzeniem funkcjonuje m.in. w Belgii. Tamtejsza kolej (NMBS/SNCB) udowodniła, że regularne odjazdy o stałych porach (np. zawsze 12 minut po pełnej godzinie) drastycznie zwiększają zaufanie obywateli do transportu zbiorowego i pozwalają na bezwyspadową przesiadkę z pociągów regionalnych do dalekobieżnych.

Porównanie mobilności kolejowej Polaków na tle średniej unijnej

Podsumowanie założeń nowej reformy kolejowej

Planowane wdrożenie HRJ ma na celu nie tylko dogonienie europejskich standardów, ale i całkowitą zmianę nawyków transportowych Polaków. Reforma opiera się na trzech kluczowych filarach:

• Cykliczność (Takt): Odjazdy realizowane dokładnie w tych samych minutach każdej godziny, co eliminuje konieczność żmudnego sprawdzania codziennych zmian w rozkładzie.
• Zwiększenie podaży: Wprowadzenie dodatkowych składów komercyjnych i dotowanych, aby zlikwidować problem braku wolnych miejsc na obleganych trasach.
• Integracja transportu: Ścisłe dopasowanie ruchu dalekobieżnego do lokalnych pociągów regionalnych, ułatwiające przesiadki pasażerom z mniejszych miejscowości.