Ważna korespondencja z ZUS w drodze do Polaków. Nie wyrzucaj koperty, bo stracisz szansę na zwrot pieniędzy

Luty to w kalendarzu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czas intensywnej wysyłki korespondencji. Miliony Polaków w najbliższych dniach znajdą w swoich skrzynkach pocztowych listy, które na pierwszy rzut oka mogą wyglądać na standardowe pisma urzędowe. Pod żadnym pozorem nie należy ich ignorować ani wyrzucać. Wewnątrz znajduje się bowiem kluczowy formularz podatkowy, który dla wielu emerytów i rencistów jest przepustką do odzyskania kilkuset złotych nadpłaconego podatku. ZUS ma czas na doręczenie tych dokumentów do ostatniego dnia lutego.

Listonosze ruszają w teren. Co dokładnie dostaniesz?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął masową wysyłkę deklaracji podatkowych za rok 2025. Akcja ta obejmuje wszystkich, którzy w minionym roku pobierali świadczenia z ubezpieczeń społecznych – emerytury, renty, zasiłki macierzyńskie czy chorobowe. Mimo postępującej cyfryzacji i dostępności dokumentów na platformie PUE ZUS, papierowa forma wciąż trafia do większości seniorów. W kopercie znajdziesz jeden z dwóch formularzy: PIT-40A lub PIT-11A.

Różnica między tymi drukami jest fundamentalna i decyduje o tym, co musisz zrobić dalej. PIT-40A otrzymują osoby, dla których ZUS dokonał rocznego rozliczenia podatku. Oznacza to teoretycznie, że senior nie musi robić nic więcej, by być „na czysto” ze Skarbówką. Z kolei PIT-11A to jedynie informacja o dochodach, która trafia do osób mających nadpłaty podatku, pobierających świadczenia tylko przez część roku lub tych, które złożyły wniosek o niesporządzanie rocznego obliczenia podatku. W tym przypadku samodzielne rozliczenie (lub akceptacja wstępnie wypełnionego zeznania w usłudze Twój e-PIT) jest konieczne.

Dlaczego ten list to „pieniądze w kopercie”?

W 2026 roku waga tego dokumentu jest szczególna ze względu na zeszłoroczne wypłaty 13. i 14. emerytury. Specyfika polskiego systemu podatkowego sprawia, że od tych dodatkowych świadczeń często pobierana jest zaliczka na podatek dochodowy, mimo że suma rocznych dochodów wielu seniorów nie przekracza kwoty wolnej od podatku (30 000 zł). Dzieje się tak, ponieważ zaliczki pobierane są miesięcznie, a „trzynastka” i „czternastka” wpadają w wyższe progi w miesiącu wypłaty.

Formularz, który otrzymasz z ZUS, zawiera dokładne wyliczenie pobranych zaliczek. Jest to baza do odzyskania nadpłaconych środków. Jeśli otrzymałeś PIT-11A, oznacza to, że najprawdopodobniej przysługuje Ci zwrot podatku. Aby go otrzymać, musisz złożyć zeznanie roczne (np. PIT-37). Wielu seniorów nieświadomie rezygnuje z tych pieniędzy, uznając, że „skoro ZUS przysłał pismo, to sprawa jest załatwiona”. Tymczasem bez aktywnego działania (złożenia zeznania) zwrot może nie nastąpić tak szybko, lub w ogóle, jeśli liczymy na ulgi.

Nawet osoby, które otrzymały PIT-40A (czyli te, które ZUS teoretycznie rozliczył), powinny pochylić się nad tym dokumentem. Jeśli chcą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej (na leki, sprzęt medyczny) lub przekazać 1,5% podatku na rzecz innej Organizacji Pożytku Publicznego niż w roku ubiegłym, muszą złożyć samodzielne zeznanie podatkowe, traktując PIT-40A jedynie jako źródło danych.

Kapitał Początkowy – drugi powód, by czytać listy z ZUS

Oprócz kwestii podatkowych, luty to czas, w którym ZUS intensyfikuje komunikację w sprawie Kapitału Początkowego. Dotyczy to osób, które pracowały przed 1999 rokiem, a wciąż nie złożyły wniosku o wyliczenie tego kapitału. Choć nie jest to masowa wysyłka tożsama z PIT-ami, wielu przyszłych emerytów może znaleźć w skrzynce wezwanie do uzupełnienia dokumentacji lub decyzję o ustaleniu kapitału.

Dlaczego to ważne właśnie teraz? Kapitał Początkowy ma gigantyczny wpływ na wysokość przyszłej emerytury. ZUS regularnie waloryzuje zgromadzone środki, a wskaźniki te są w ostatnich latach bardzo korzystne. Jeśli posiadasz w domu stare świadectwa pracy czy legitymacje ubezpieczeniowe sprzed reformy emerytalnej, warto dostarczyć je do urzędu. Decyzja o przeliczeniu kapitału, którą odeślesz do ZUS, może podnieść podstawę Twojej przyszłej emerytury nawet o kilkaset złotych. Ignorowanie pism wzywających do wyjaśnienia okresów nieskładkowych to działanie na własną szkodę.

Co zrobić, gdy list nie dotrze?

ZUS ma czas na wysłanie deklaracji PIT do końca lutego. Biorąc pod uwagę czas doręczenia przez pocztę, list powinien trafić do Twoich rąk najpóźniej w pierwszych dniach marca. Co jeśli tak się nie stanie? Poczta bywa zawodna, a listy mogą zaginąć. Brak papierowego formularza nie zwalnia jednak z obowiązków podatkowych ani nie zamyka drogi do zwrotu podatku.

W takiej sytuacji najprostszym rozwiązaniem jest zalogowanie się na Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS). W zakładce „Świadczeniobiorca” -> „Formularze PIT” dostępna jest cyfrowa kopia dokumentu, którą można pobrać i wydrukować. Jest ona tak samo ważna jak ta otrzymana pocztą. Alternatywnie, można udać się osobiście do placówki ZUS z dowodem osobistym i poprosić o wydruk duplikatu na miejscu.

Co to oznacza dla Ciebie?

Otrzymanie listu z ZUS w lutym to sygnał do działania. Oto Twoja lista zadań:

• Nie wyrzucaj koperty: Nawet jeśli nie rozumiesz skomplikowanych tabel na formularzu PIT, zachowaj go. Będzie niezbędny przy rozliczeniu rocznym.
• Sprawdź symbol druku:
  • PIT-40A: ZUS Cię rozliczył. Jeśli nie masz ulg do odliczenia, możesz nic nie robić.
  • PIT-11A: Musisz się rozliczyć samodzielnie (lub przez usługę Twój e-PIT), aby odzyskać nadpłacony podatek.
• Walcz o zwrot za „trzynastkę”: Jeśli w zeszłym roku pobrałeś 13. i 14. emeryturę, jest duża szansa, że Urząd Skarbowy jest Ci winien pieniądze. Złożenie PIT-37 to jedyny sposób, by je szybko odzyskać.
• Zweryfikuj dane adresowe: Jeśli list nie dotrze do 5-7 marca, oznacza to, że ZUS może mieć Twój nieaktualny adres. Zgłoś to, by nie ominęły Cię kolejne ważne pisma, np. o marcowej waloryzacji.
• Pamiętaj o 1,5%: Nawet jeśli masz niską emeryturę, Twój podatek może wesprzeć fundację lub stowarzyszenie. Masz prawo decydować, gdzie trafią te środki.