ZUS wypłaci więcej pieniędzy. Jest konkretny termin

Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się zasady wypłacania renty wdowiej. Udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc., co dla części wdów i wdowców oznacza wyraźnie większy przelew każdego miesiąca. Seniorzy, którzy już korzystają ze zbiegu świadczeń, nie będą musieli ponownie występować do ZUS. Trzeba jednak pamiętać o limicie, który może ograniczyć wysokość wypłaty.

Renta wdowia funkcjonuje w Polsce od 2025 roku i pozwala zachować część dwóch świadczeń po śmierci współmałżonka. Obecne rozwiązanie jest jednak etapem przejściowym. Ustawa od początku przewidziała jego rozszerzenie właśnie w 2027 roku.

Duża zmiana od 1 stycznia 2027 roku

Obecnie osoba spełniająca warunki może wybrać jeden z dwóch wariantów. Może otrzymywać 100 proc. własnego świadczenia i 15 proc. renty rodzinnej albo 100 proc. renty rodzinnej oraz 15 proc. własnego świadczenia.

Od początku 2027 roku najważniejsza liczba ulegnie zmianie. Zamiast 15 proc. ZUS będzie uwzględniał 25 proc. drugiego świadczenia.

To wzrost aż o 10 punktów procentowych. Dla osoby mającej prawo do drugiego świadczenia w wysokości 2000 zł oznacza to zmianę tej części wypłaty z 300 do 500 zł. Różnica wyniesie więc 200 zł miesięcznie.

Jeżeli drugie świadczenie wynosi 3000 zł, obecne 15 proc. odpowiada kwocie 450 zł. Po zmianie 25 proc. będzie oznaczało 750 zł, czyli o 300 zł więcej. Ostateczna wypłata zależy jednak od indywidualnej sytuacji i ustawowego limitu.

ZUS przeliczy świadczenie bez nowego wniosku

Dobra wiadomość dotyczy formalności. Osoby, które mają już przyznaną rentę wdowią, nie powinny składać kolejnego wniosku tylko po to, aby od 2027 roku zastosowano wyższy, 25-procentowy wskaźnik.

Zmiana została zapisana w mechanizmie działania świadczenia. Oznacza to, że przejście z 15 na 25 proc. nastąpi w ramach obowiązujących przepisów.

Senior nie będzie więc musiał ponownie kompletować dokumentów dotyczących własnej emerytury i świadczenia po zmarłym małżonku tylko dlatego, że zmienia się procent drugiego świadczenia.

Nie każdy dostanie pełne 25 proc. Jest ważny limit

Wzrost wskaźnika nie oznacza jednak, że każdy beneficjent otrzyma na konto dokładnie o 10 proc. drugiego świadczenia więcej.

Przepisy ustanawiają bowiem maksymalną wysokość łączonych świadczeń na poziomie trzykrotności kwoty najniższej emerytury.

Po waloryzacji przeprowadzonej 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Trzykrotność tej kwoty to 5935,47 zł brutto.

Limit nie jest jednak zamrożony na stałe. Wraz ze zmianą wysokości najniższej emerytury zmienia się również maksymalna kwota możliwa do otrzymania w ramach zbiegu świadczeń.

Dlatego przy obliczaniu wypłat po marcowej waloryzacji w 2027 roku znaczenie będzie miała nowa wysokość najniższej emerytury.

Przykład pokazuje, ile można zyskać

Załóżmy, że senior otrzymuje 3000 zł własnej emerytury, natomiast świadczenie stanowiące podstawę drugiej części zbiegu wynosi 2000 zł.

Przy wskaźniku 15 proc. dodatkowa część wynosi 300 zł. Łączna kwota to zatem 3300 zł.

Po podwyższeniu wskaźnika do 25 proc. dodatkowa część wzrosłaby do 500 zł. W takim uproszczonym przykładzie łączna wypłata wyniosłaby 3500 zł, czyli o 200 zł więcej miesięcznie.

Przy drugim świadczeniu wynoszącym 4000 zł różnica pomiędzy 15 a 25 proc. to już 400 zł miesięcznie. W takich przypadkach trzeba jednak szczególnie uważać na ustawowy limit łącznej wypłaty.

Warunki renty wdowiej pozostają ważne

Wyższy procent nie zmienia podstawowej zasady: renta wdowia nie jest świadczeniem przyznawanym automatycznie każdej osobie, której zmarł współmałżonek.

Aby korzystać ze zbiegu świadczeń, trzeba spełnić warunki określone w przepisach. Znaczenie ma między innymi osiągnięcie odpowiedniego wieku, pozostawanie we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka oraz moment uzyskania prawa do renty rodzinnej.

Istotne jest również to, czy osoba po śmierci współmałżonka nie zawarła nowego związku małżeńskiego.

Kontrowersje wokół kryterium wieku

Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów nowych regulacji pozostaje warunek dotyczący momentu uzyskania prawa do renty rodzinnej.

Przepisy przewidują, że prawo to powinno zostać nabyte nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W praktyce powoduje to, że część osób, które owdowiały wcześniej, nie może skorzystać z nowego mechanizmu.

Ten element regulacji wywołuje szczególne emocje, ponieważ dwie osoby znajdujące się obecnie w podobnej sytuacji finansowej mogą być traktowane inaczej ze względu na moment śmierci współmałżonka.

Dlaczego renta wdowia jest tak ważna dla domowego budżetu?

Po śmierci jednej osoby wiele kosztów gospodarstwa domowego pozostaje niemal bez zmian. Nadal trzeba zapłacić czynsz, ogrzewanie, energię elektryczną, wodę, podatek od nieruchomości czy inne stałe zobowiązania.

Właśnie dlatego możliwość zachowania własnego świadczenia oraz części świadczenia przysługującego po współmałżonku może mieć duże znaczenie dla jednoosobowego gospodarstwa seniora.

Podwyższenie wskaźnika z 15 do 25 proc. będzie szczególnie odczuwalne w przypadku osób, u których drugie świadczenie ma stosunkowo wysoką wartość, o ile całkowite świadczenie nie zostanie ograniczone przez ustawowy limit.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli już otrzymujesz rentę wdowią, najważniejszą datą jest 1 stycznia 2027 roku. Od tego dnia udział drugiego świadczenia wzrośnie z obecnych 15 do 25 proc.

Przykładowo przy drugim świadczeniu wynoszącym 1500 zł różnica między obecnymi zasadami a rozwiązaniem obowiązującym od 2027 roku wynosi 150 zł miesięcznie. Przy 2500 zł będzie to 250 zł, a przy 4000 zł nawet 400 zł miesięcznie, przed zastosowaniem ewentualnego limitu.

Nie należy jednak automatycznie mnożyć swojej emerytury przez 25 proc. W rencie wdowiej łączone są dwa świadczenia, a sposób ich zestawienia zależy od konkretnego przypadku. Dodatkowo obowiązuje górna granica wypłaty odpowiadająca trzykrotności najniższej emerytury.

Warto więc pod koniec 2026 roku sprawdzić wysokość obu swoich świadczeń i porównać ją z obowiązującym limitem. Dla wielu wdów i wdowców styczniowy przelew z ZUS w 2027 roku powinien być wyższy niż na dotychczasowych zasadach.

Podstawa prawna: ustawa z 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca reguły zbiegu świadczeń z rentą rodzinną.