Lokatorzy tych mieszkań muszą się przygotować na kontrole. Co planuje rząd?

 

Rząd zapowiada istotne zmiany w zasadach korzystania z mieszkań komunalnych, które mogą dotknąć setki tysięcy lokatorów w całym kraju. W 2026 roku zarządcy budynków mają otrzymać nowe uprawnienia do weryfikacji sytuacji najemców, w tym regularnego sprawdzania dochodów i sposobu użytkowania lokali. Celem planowanych działań jest ograniczenie nadużyć i zapewnienie, by mieszkania komunalne trafiały do osób faktycznie spełniających kryteria wsparcia.

Koniec nieuczciwych praktyk w mieszkaniach komunalnych. Lokatorów czekają kontrole

Rząd zapowiada zmiany, które mają uszczelnić system najmu mieszkań komunalnych i ograniczyć nadużycia. W 2026 roku zarządcy budynków mogą zyskać nowe narzędzia do weryfikacji lokatorów, w tym obowiązek regularnego sprawdzania dochodów. Celem jest przywrócenie mieszkań komunalnych osobom, które faktycznie spełniają kryteria pomocy mieszkaniowej.

Co się zmienia?

Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowelizacją przepisów dotyczących zasad kontroli najemców mieszkań komunalnych. Kluczową zmianą ma być wprowadzenie obowiązkowej, cyklicznej weryfikacji dochodów – nie rzadziej niż raz na pięć lat. Co istotne, nowe zasady mają objąć nie tylko nowe umowy, ale również te zawarte przed 2019 rokiem, które dotąd często nie podlegały regularnym sprawdzeniom.

Oznacza to, że nawet lokatorzy mieszkający w lokalach komunalnych od wielu lat będą musieli ponownie potwierdzić spełnianie kryteriów dochodowych.

Dlaczego kontrole są zaostrzane?

Mieszkania komunalne mają służyć jako forma wsparcia dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Niskie czynsze, znacznie odbiegające od stawek rynkowych, sprawiają jednak, że system bywa wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem. Samorządy od lat sygnalizują przypadki podnajmowania lokali „na czarno” lub zajmowania mieszkań komunalnych mimo braku faktycznego zamieszkiwania.

W takich sytuacjach lokal, który mógłby trafić do osoby oczekującej na pomoc, pozostaje poza realnym obiegiem zasobu komunalnego.

Jak wyglądają kontrole w praktyce?

Za zarządzanie lokalami komunalnymi odpowiadają jednostki podległe samorządom, takie jak zakłady gospodarowania nieruchomościami. Ich zadania obejmują nie tylko utrzymanie budynków w dobrym stanie technicznym, ale także kontrolę zgodności użytkowania lokali z umową najmu.

W trakcie kontroli sprawdzane jest m.in., kto faktycznie zamieszkuje lokal, czy nie doszło do nieuprawnionego podnajmu oraz czy w mieszkaniu nie przeprowadzono niezgłoszonych zmian. Część wizyt ma charakter rutynowy, jednak coraz częściej są one odpowiedzią na sygnały o możliwych nieprawidłowościach.

Przykład z Warszawy

Jednym z głośniejszych przykładów była akcja kontrolna przeprowadzona w warszawskiej dzielnicy Wola. W jej ramach urzędnicy zweryfikowali tysiące adresów, analizując zgodność faktycznego użytkowania mieszkań z zapisami umów najmu. Kontrole obejmowały nie tylko potwierdzenie tożsamości lokatorów, ale także sposób wykorzystywania lokali.

Wyniki tych działań pokazały skalę problemu i stały się jednym z argumentów za wprowadzeniem ogólnokrajowych zmian w przepisach.

Co to oznacza dla lokatorów?

Dla osób, które korzystają z mieszkań komunalnych zgodnie z zasadami, zmiany nie powinny oznaczać zagrożenia. Regularna weryfikacja ma potwierdzić uprawnienia do dalszego najmu. Inaczej będzie w przypadku osób, których dochody znacząco przekraczają ustalone limity lub które wykorzystują lokale niezgodnie z umową.

Resort zapowiada także wprowadzenie nowego, bardziej sprawiedliwego mechanizmu korygowania stawek czynszowych. Podwyżki mają być uzależnione od realnej sytuacji dochodowej, a nie stosowane automatycznie według dotychczasowych, często krytykowanych zasad.

Fakty i tło sprawy

Zmiany mają na celu zwiększenie dostępności mieszkań komunalnych i poprawę rotacji w zasobie gminnym. Samorządy podkreślają, że obecny system nie zawsze pozwala skutecznie reagować na nadużycia, a brak jednolitych zasad weryfikacji prowadzi do nierównego traktowania lokatorów w różnych częściach kraju.

Podsumowanie

Planowane przepisy mogą znacząco zmienić sytuację najemców mieszkań komunalnych już w 2026 roku. Regularne kontrole dochodów i sposobu użytkowania lokali mają ograniczyć nieuczciwe praktyki i przywrócić pierwotny cel systemu – wsparcie osób, które rzeczywiście go potrzebują.