Koniec niejasności w szkołach? MEN reaguje po uchwale Sądu Najwyższego

 

Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada przedstawienie propozycji zmian dotyczących godzin nadliczbowych nauczycieli. Po uchwale Sądu Najwyższego resort pracuje nad rozwiązaniami, które mają ujednolicić zasady rozliczania czasu pracy i wynagradzania pedagogów.

Godziny nadliczbowe nauczycieli do uregulowania. MEN zapowiada konkretne propozycje

Nauczyciele i związki zawodowe od miesięcy czekają na jasne rozwiązania w sprawie rozliczania godzin nadliczbowych. Po przełomowej uchwale Sądu Najwyższego Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada przedstawienie propozycji zmian. Według zapowiedzi resortu pierwsze konkretne rozwiązania mogą trafić do konsultacji już w lutym.

Co się zmienia?

Sprawa dotyczy pracy wykonywanej przez nauczycieli ponad normę czasu pracy określoną w Karcie nauczyciela. W lutym 2025 roku Sąd Najwyższy uznał, że taka praca stanowi godziny nadliczbowe w rozumieniu Kodeksu pracy. Uchwała zmieniła dotychczasową interpretację przepisów i otworzyła drogę do roszczeń o dodatkowe wynagrodzenie.

Po orzeczeniu SN Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało analizę przepisów i przygotowanie ewentualnych zmian ustawowych. Prace nad rozwiązaniami prowadził m.in. zespół ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli.

Fakty i tło sprawy

Zgodnie z Kartą nauczyciela czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze nie może przekraczać 40 godzin tygodniowo. Do tego limitu wliczają się nie tylko zajęcia dydaktyczne, ale również prace opiekuńcze, wychowawcze, przygotowanie do lekcji, samokształcenie oraz doskonalenie zawodowe.

Problem pojawia się w sytuacjach, gdy faktyczny czas pracy przekracza ustawową normę. Dotyczy to m.in. wycieczek szkolnych, wydarzeń kilkudniowych, zastępstw czy dodatkowych obowiązków organizacyjnych. Dotychczas kwestia wynagradzania takich godzin była rozwiązywana różnie, w zależności od interpretacji przepisów przez samorządy.

MEN ma propozycje

Ministra edukacji Barbara Nowacka potwierdziła, że resort ma już wstępne propozycje dotyczące godzin nadliczbowych. Jak zapowiedziała, po feriach zimowych planowane jest spotkanie ze związkami zawodowymi, podczas którego przedstawione zostaną konkretne rozwiązania.

Choć szczegóły nie zostały jeszcze ujawnione, zapowiedź konsultacji oznacza przejście z etapu analiz do etapu legislacyjnego. Dla nauczycieli i samorządów to sygnał, że sprawa może zostać uregulowana systemowo, a nie pozostawiona do indywidualnych interpretacji.

Nierówna praktyka w samorządach

Po uchwale Sądu Najwyższego sytuacja w kraju stała się niejednolita. Część samorządów zdecydowała się wypłacać nauczycielom wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. W wielu przypadkach jednak takie wypłaty nie są realizowane, co prowadzi do sporów i napięć w szkołach.

Związki zawodowe podkreślają, że brak jednolitych przepisów powoduje chaos organizacyjny. Nauczyciele coraz częściej odmawiają wykonywania dodatkowych obowiązków, jeśli nie mają gwarancji zapłaty. Widoczne jest to zwłaszcza przy organizacji wycieczek szkolnych i wydarzeń wykraczających poza standardowy czas pracy.

Czego oczekują nauczyciele?

ZNP i inne organizacje nauczycielskie oczekują jasnego wdrożenia uchwały Sądu Najwyższego do przepisów ustawowych. Ich zdaniem uzasadnienie orzeczenia daje wystarczające wskazówki, by szybko uporządkować zasady rozliczania czasu pracy.

Dla nauczycieli kluczowe jest nie tylko uznanie godzin nadliczbowych, ale także stworzenie czytelnego mechanizmu ich ewidencjonowania i wypłaty. Bez tego – jak podkreślają związkowcy – problem będzie się powtarzał, a odpowiedzialność nadal będzie przerzucana na samorządy.

Co dalej?

Luty może okazać się kluczowym miesiącem dla dalszych losów zmian. Jeśli MEN przedstawi propozycje i rozpocznie konsultacje, możliwe będzie przygotowanie projektu nowelizacji przepisów jeszcze w 2026 roku.

Uregulowanie kwestii godzin nadliczbowych to jedna z najważniejszych spraw dla środowiska nauczycielskiego w ostatnich latach. Od ostatecznego kształtu przepisów zależeć będzie nie tylko wynagrodzenie nauczycieli, ale także organizacja pracy szkół i zakres dodatkowych obowiązków nakładanych na pedagogów.