Andrzej Poczobut jest wolny! Po ponad 5 latach w białoruskim więzieniu jest w Polsce!

Andrzej Poczobut, polski dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi, odzyskał wolność. We wtorek 28 kwietnia na granicy polsko-białoruskiej doszło do wymiany więźniów w formacie „5 za 5″. Poczobut spędził w białoruskich więzieniach i kolonii karnej 1860 dni. Premier Donald Tusk potwierdził uwolnienie wprost na platformie X: „Andrzej Poczobut wolny! Witaj w polskim domu, Przyjacielu”.

Wymiana na granicy. Łącznie uwolniono 5 osób po stronie polskiej

Białoruska agencja państwowa BiełTA poinformowała, że we wtorek na granicy polsko-białoruskiej doszło do wymiany więźniów. Poza Poczobutem wolność odzyskało jeszcze 2 innych Polaków i 2 obywateli Mołdawii – przekazał specjalny wysłannik prezydenta USA ds. Białorusi John Coale.

Według informacji BiełTA wymiana była „kulminacją skomplikowanego i długotrwałego procesu negocjacyjnego między KGB Białorusi a Agencją Wywiadu Polski, prowadzonego na bezpośrednie polecenie prezydenta Białorusi”. Negocjacje rozpoczęły się we wrześniu 2025 roku.

Tusk: finał dwuletniej dyplomatycznej gry. Kluczowa rola USA

Premier Donald Tusk określił dzisiejszą wymianę jako „finał trwającej dwa lata skomplikowanej dyplomatycznej gry, pełnej dramatycznych zwrotów akcji” i podziękował służbom, dyplomatom i prokuraturze oraz – jak napisał – „wielkiej pomocy amerykańskich, rumuńskich i mołdawskich przyjaciół”.

Wicepremier i szef MSZ Radosław Sikorski wprost wskazał na rolę Waszyngtonu. – Radujmy się, mamy go! Nasz bohaterski rodak, męczennik sprawy wolności, Andrzej Poczobut jest w Polsce cały i zdrowy. Ten dzień nie byłby możliwy bez prezydenta Donalda Trumpa, jego wysłannika Coale’a i ich starań – powiedział Sikorski. Ambasador USA w Polsce Tom Rose napisał na X, że uwolnienie Poczobuta odbyło się „pod przywództwem prezydenta Trumpa, dzięki zdeterminowanej dyplomacji” specjalnego wysłannika Coale’a.

Prezydent Karol Nawrocki, przebywający z wizytą w Chorwacji, podkreślił, że sam zwrócił się do Trumpa o pomoc tuż po zaprzysiężeniu. – Jako nowo zaprzysiężony prezydent Polski zwróciłem się do prezydenta Trumpa, aby nie zapomniał o Polaku, który jest w więzieniu – powiedział Nawrocki. Zaprosił jednocześnie Poczobuta do Pałacu Prezydenckiego po odbiór Orderu Orła Białego, którym odznaczył go w listopadzie 2025 roku.

Kim jest Andrzej Poczobut. Aresztowany w 2021, skazany w 2023

Andrzej Poczobut to grodzieński dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi – organizacji zdelegalizowanej przez Mińsk w 2005 roku. Przez lata był korespondentem „Gazety Wyborczej” na Białorusi, relacjonując łamanie praw człowieka przez reżim Aleksandra Łukaszenki.

Został aresztowany 25 marca 2021 roku. W politycznym procesie przed białoruskim sądem oskarżono go m.in. o „podżeganie do nienawiści”, „rehabilitację nazizmu” i „wzywanie do działań na szkodę Białorusi”. W lutym 2023 roku sąd skazał go na 8 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Poczobut trafił do kolonii w Nowopołocku – obiektu opisywanego jako jedno z najtrudniejszych miejsc odosobnienia na Białorusi, położonego przy zakładach chemicznych.

W grudniu 2025 roku Parlament Europejski przyznał mu Nagrodę im. Andrieja Sacharowa – najwyższe wyróżnienie UE w dziedzinie praw człowieka. Nagrodę w imieniu ojca odebrała jego córka Jana.

Co to oznacza dla relacji Polska–Białoruś i sytuacji Polaków na Wschodzie?

Uwolnienie Poczobuta to największy sukces polskiej dyplomacji wobec Białorusi od lat. Jednocześnie sprawa pokazuje, że w obecnych warunkach geopolitycznych uwolnienie więźniów politycznych z niedemokratycznych reżimów wymaga pośrednictwa Waszyngtonu i wielomiesięcznych tajnych negocjacji służb specjalnych. Na Białorusi wciąż przetrzymywani są inni działacze Związku Polaków – sprawa Poczobuta nie zamknęła problemu represji wobec polskiej mniejszości. Łukaszenka przez ponad 4 lata traktował dziennikarza jako kartę przetargową i – jak pokazuje dzisiejsze wydarzenie – w końcu zgodził się ją zagrać.

<!– NOTA REDAKCYJNA:
Źródła: TVN24 (breaking, ~1h temu), Polsat News (29 min temu), WNET.fm (37 min temu), Gość Niedzielny/gosc.pl (liczba 1860 dni), i.pl.
Cytaty: Donald Tusk (X, 28.04.2026), Radosław Sikorski (konferencja), Karol Nawrocki (wypowiedź w Chorwacji), ambasador Tom Rose (X) – wszystkie podane przez TVN24/Polsat.
Liczba 1860 dni: za gosc.pl.
Breaking news – artykuł pisany ok. 14:00 28.04.2026; szczegóły wymiany mogą być uzupełniane. Nie znamy tożsamości pozostałych 2 uwolnionych Polaków ani 5 osób przekazanych Białorusi.
Długość: ~4 800 znaków – adekwatna do formatu „z ostatniej chwili”; można rozbudować gdy pojawią się kolejne informacje.

Andrzej Poczobut wolny! Witaj w polskim domu, Przyjacielu❤️🇵🇱 pic.twitter.com/TSs97ry7X1

— Donald Tusk (@donaldtusk) April 28, 2026