Dorabiasz do wcześniejszej emerytury? Zmiana od września. Po przekroczeniu ZUS może wstrzymać wypłatę

Pracujący wcześniejsi emeryci i część rencistów powinni pilnować dwóch nowych kwot: 6463,20 zł i 12 003,10 zł. Od 1 września 2026 roku obowiązują niższe limity dodatkowego przychodu. Przekroczenie pierwszego może oznaczać zmniejszenie emerytury lub renty, a przekroczenie drugiego – zawieszenie jej wypłaty. Zmiana nie dotyczy jednak wszystkich seniorów. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady mogą dorabiać bez takich ograniczeń.

ZUS opublikował oficjalne wartości obowiązujące od września. Wynikają one z przeciętnego wynagrodzenia za drugi kwartał 2026 roku, które – według GUS – wyniosło 9233,13 zł.

6463,20 zł. Pierwsza granica, której trzeba pilnować

Od 1 września przychód do:

6463,20 zł miesięcznie

nie powoduje zmniejszenia świadczenia.

Jest to równowartość 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za drugi kwartał.

Jeżeli przychód przekroczy tę wartość, ale nie będzie wyższy niż 12 003,10 zł, ZUS może odpowiednio obniżyć wypłacaną emeryturę lub rentę.

12 003,10 zł. Po przekroczeniu ZUS może zawiesić wypłatę

Druga kwota jest znacznie ważniejsza dla osób zarabiających więcej.

12 003,10 zł miesięcznie

to 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Jeżeli objęty limitami świadczeniobiorca osiągnie przychód przekraczający tę wartość, ZUS zawiesi wypłatę świadczenia.

Nie ma przy tym zasady, że trzeba przekroczyć limit o kilkaset czy kilka tysięcy złotych. Znaczenie ma sama granica wynikająca z przepisów.

Limity spadły. Jeszcze w sierpniu można było zarobić więcej

Nowe wartości są niższe od tych obowiązujących w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia.

Do końca sierpnia granice wynosiły:

6694,10 zł – 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia,

12 431,80 zł – 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Od września spadły odpowiednio o 230,90 zł oraz 428,70 zł.

Powodem nie jest arbitralna decyzja ZUS. Limity są wyliczane na podstawie wynagrodzenia publikowanego przez GUS.

W pierwszym kwartale 2026 roku przeciętne wynagrodzenie wynosiło 9562,88 zł, a w drugim kwartale spadło do 9233,13 zł. Wraz z nim obniżyły się wartości 70 i 130 proc. używane przez ZUS.

Zarabiasz 6700 zł? Jeszcze niedawno mieściłeś się w limicie

Różnicę dobrze pokazuje prosty przykład.

Osoba otrzymująca świadczenie objęte ograniczeniami i osiągająca 6700 zł przychodu miesięcznie w sierpniu przekraczała poprzednią granicę 6694,10 zł zaledwie o 5,90 zł.

Od września ta sama kwota przewyższa nowy próg 6463,20 zł już o:

236,80 zł.

Przy rozliczeniu według ogólnych zasad świadczenie może zostać zmniejszone o kwotę przekroczenia, z uwzględnieniem ustawowego maksimum.

Jeszcze większa różnica występuje w pobliżu drugiej granicy.

Przychód 12 100 zł był w sierpniu niższy od obowiązującego wtedy progu 12 431,80 zł.

Od września przekracza już granicę 12 003,10 zł, co w przypadku osoby objętej limitami może oznaczać zawieszenie świadczenia.

ZUS nie może jednak zmniejszać wypłaty bez końca

Jeżeli przychód znajduje się pomiędzy 70 a 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, świadczenie jest co do zasady obniżane o kwotę przekroczenia pierwszego limitu.

Istnieją jednak maksymalne kwoty zmniejszenia.

Od 1 marca 2026 roku wynoszą:

• 989,41 zł – dla emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

Jeżeli wyliczona różnica jest wyższa, ZUS stosuje odpowiednią maksymalną kwotę zmniejszenia.

Najważniejsze: nie dotyczy to każdej emerytury

Nagłówek o „zawieszeniu emerytury po przekroczeniu 12 tys. zł” bez tego zastrzeżenia byłby mylący.

ZUS wyraźnie informuje, że emerytury osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny – 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn – co do zasady nie są zmniejszane ani zawieszane ze względu na wysokość dodatkowych zarobków.

Limity mają znaczenie przede wszystkim dla osób pobierających świadczenie przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego oraz dla określonych grup rencistów.

ZUS wskazuje m.in. wcześniejsze emerytury, emerytury pomostowe, renty socjalne, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne oraz nauczycielskie świadczenia kompensacyjne.

Przy niektórych świadczeniach występują dodatkowo szczególne zasady. Przykładowo emerytura pomostowa może zostać zawieszona niezależnie od wysokości zarobków, jeśli uprawniony ponownie podejmie określoną pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Podobne szczególne reguły dotyczą części osób pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

ZUS patrzy nie tylko na umowę o pracę

Do limitów wlicza się przychody z działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Może to być m.in. wynagrodzenie z umowy o pracę, określonych umów zlecenia czy działalności gospodarczej. ZUS uwzględnia również określone przychody z pracy za granicą oraz niektóre świadczenia związane z niezdolnością do pracy.

Dlatego ktoś mający kilka źródeł zarobku nie powinien sprawdzać każdego z nich oddzielnie i zakładać, że skoro pojedynczo są poniżej limitu, problem nie występuje.

Podejmujesz pracę? ZUS chce o tym wiedzieć

Osoby objęte ograniczeniami powinny zawiadomić ZUS o podjęciu pracy zarobkowej i przewidywanej wysokości przychodów.

Służy do tego m.in. formularz EROP – Oświadczenie o osiąganiu przychodu. Sam ZUS wskazuje w formularzu m.in. osoby pobierające wcześniejszą emeryturę, emeryturę pomostową, rentę, rentę socjalną czy nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Dodatkowo do końca lutego należy przekazać ZUS informację o przychodzie osiągniętym w poprzednim roku.

I tego obowiązku nie warto ignorować.

ZUS ostrzega, że jeżeli świadczeniobiorca osiągał przychody, ale ich nie zgłosił, może zostać zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz. Jeżeli prawidłowo poinformował ZUS, okres ten jest ograniczony do ostatniego roku.

Te dwie kwoty obowiązują do końca listopada

Obecne progi wynikają z przeciętnego wynagrodzenia za drugi kwartał i są stosowane od 1 września 2026 roku. Kolejna kwartalna zmiana nastąpi od grudnia po ustaleniu wartości wynikających z danych za trzeci kwartał.

Dlatego pracujący wcześniejsi emeryci i renciści powinni obecnie zapamiętać przede wszystkim:

6463,20 zł – powyżej tej kwoty świadczenie może zostać zmniejszone.

12 003,10 zł – powyżej tej kwoty świadczenie może zostać zawieszone.

Dla osób, które osiągnęły już powszechny wiek emerytalny, zasady są co do zasady znacznie prostsze – mogą dorabiać bez tych limitów.