Fala upałów sunie w kierunku Polski. Wiemy, kiedy dotrze do Mazowsza i samej Warszawy

Po gwałtownych burzach i zauważalnym chłodzie z początku tygodnia, nad Polskę nieubłaganie napływa bardzo gorące powietrze prosto z południa Europy. Do Warszawy pierwsza w tym roku potężna fala upałów dotrze już w czwartek 18 czerwca – termometry w cieniu przekroczą wtedy barierę 30 stopni. Prawdziwa pogodowa kulminacja przypadnie z kolei na sobotę 20 czerwca, gdy w centrum stolicy odnotujemy nawet 33 stopnie Celsjusza, a na zachodzie kraju wskaźniki poszybują do 36 stopni. Jak dokładnie przygotować się na to uderzenie gorąca w betonowym mieście i kiedy na nasze telefony trafią ostrzegawcze alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa?

Dzień po dniu – jak drastycznie zmieni się pogoda w Warszawie?

Z najnowszych map temperatur udostępnianych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB) wyłania się bardzo klarowny, ale i męczący scenariusz dla stolicy oraz całego centrum naszego kraju. Nadchodzące dni to istny pogodowy rollercoaster, który przetestuje wydolność organizmów wielu mieszkańców Mazowsza.

Harmonogram napływu gorącego powietrza prezentuje się następująco:

• Wtorek 16 czerwca: to ostatni moment na zaczerpnięcie głębszego oddechu. Temperatury będą oscylować w przyjemnych granicach 15-22°C, choć w godzinach popołudniowych nad regionem mogą jeszcze przejść lokalne burze.
• Środa 17 czerwca: wyraźne ocieplenie i zwiastun zmian. Słupki rtęci pokażą 20-28°C, co oznacza szybki powrót do typowo letniej, przyjemnej aury bez ekstremów.
• Czwartek 18 czerwca: prawdziwe uderzenie. To właśnie tego dnia padnie w Warszawie i w centrum kraju bariera 30°C. Gorące, zwrotnikowe powietrze dociera ze stopniowo narastającą siłą.
• Piątek 19 czerwca: żar leje się z nieba. Termometry wskażą do 31-32°C w samej stolicy, podczas gdy na południowym zachodzie Polski będzie to już nawet 35°C.
• Sobota 20 czerwca: bezwzględne apogeum fali upałów. Synoptycy prognozują do 33°C w cieniu dla Warszawy, a aż do 36°C na Ziemi Lubuskiej i przy granicy z Niemcami.
• Niedziela 21 czerwca: powolne i bardzo stopniowe ochłodzenie, jednak wciąż mówimy o upalnym, męczącym dniu.

Zachód i południe Polski odczują tę falę znacznie mocniej i nieco wcześniej. Wschód i centrum kraju, w tym Warszawa, Białystok oraz Lublin, pozostaną w nieco łagodniejszej masie powietrza niż regiony zachodnie, ale subiektywna różnica będzie niemal niewyczuwalna. Za całe to zamieszanie odpowiada potężny napływ ciepłego powietrza znad południa Europy, które niczym taran wypchnie chłodniejsze masy i całkowicie zmieni pogodę w naszym regionie.

Miejska wyspa ciepła – dlaczego w Warszawie upał uderza ze dwojoną siłą?

Prognozowane 33 stopnie Celsjusza to temperatura mierzona w specjalnych klatkach meteorologicznych, zlokalizowanych nad trawiastym, zacienionym podłożem. Rzeczywistość w gęsto zabudowanym mieście wygląda jednak zupełnie inaczej. Warszawa, podobnie jak inne wielkie aglomeracje, generuje zjawisko tak zwanej miejskiej wyspy ciepła.

Rozległe, betonowe place w Śródmieściu, szerokie, asfaltowe arterie na Mokotowie czy pozbawione starych drzew, gęste osiedla na Woli kumulują promienie słoneczne przez cały dzień. Nagrzane ściany budynków oddają zgromadzone ciepło dopiero po zmroku, co prowadzi do zjawiska tak zwanych nocy tropikalnych, kiedy temperatura między północą a świtem nie spada poniżej 20 stopni. W takich warunkach nasze organizmy nie mają szansy na nocną regenerację, co potęguje uczucie skrajnego zmęczenia.

Alerty IMGW i powiadomienia RCB – kiedy spodziewać się komunikatów?

Służby meteorologiczne nie bagatelizują nadciągającej sytuacji. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydaje oficjalne ostrzeżenia przed upałem zazwyczaj z bezpiecznym, kilkudziesięciogodzinnym wyprzedzeniem. Oficjalnych alertów najwyższego stopnia można spodziewać się już od nadchodzącego piątku. Wszystkie komunikaty będą na bieżąco aktualizowane i publikowane na oficjalnej stronie meteo.imgw.pl.

Przy prognozowanych wartościach rzędu 33-35°C dla centralnej Polski, wydanie ostrzeżenia pierwszego lub drugiego stopnia dla samego Mazowsza jest niemal pewne w czwartek lub piątek. W przypadku, gdy modele numeryczne wskażą na utrzymywanie się ekstremalnych temperatur przez kilka dni z rzędu, do akcji wkroczy Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Alert RCB, rozsyłany bezpośrednio za pomocą wiadomości SMS do absolutnie wszystkich telefonów logujących się do stacji bazowych w zagrożonym regionie, pojawi się natychmiast, jeśli prognoza wskaże zjawiska bezpośrednio zagrażające życiu lub zdrowiu ludzkiemu.

Co to oznacza dla Ciebie? Jak przetrwać upał w betonowym mieście

• Zaciemnij mieszkanie z samego rana. Reaguj, zanim zrobi się naprawdę gorąco. Opuszczone rolety i żaluzje od strony wschodniej, zanim słońce zacznie mocno operować, niezwykle skutecznie spowalniają nagrzewanie się pomieszczeń. Otwieraj okna na oścież dopiero po zmroku, gdy powietrze na zewnątrz wyraźnie stygnie.
• Unikaj pełnego słońca w kluczowych godzinach. Ogranicz wyjścia z domu między godziną 11:00 a 16:00. Przy prognozowanych 33 stopniach ryzyko poważnego udaru cieplnego jest całkowicie realne, nawet dla młodych, w pełni zdrowych dorosłych. Wszelką aktywność fizyczną lub większe zakupy zdecydowanie przesuń na chłodniejsze godziny poranne lub późnowieczorne.
• Zadbaj o ekstremalne nawodnienie. W normalny dzień dorosły człowiek pije dwa do trzech litrów wody dziennie. Przy ekstremalnym upale Twoje zapotrzebowanie drastycznie wzrasta – musisz celować w trzy do czterech litrów czystej wody. Bezwzględnie unikaj w tym czasie mocnego alkoholu, słodzonych napojów i dużej ilości kawy, które działają moczopędnie i szybko nasilają odwodnienie organizmu.
• Rozsądnie korzystaj z klimatyzacji. Sprawdź swój domowy klimatyzator przed czwartkiem. Pamiętaj jednak, że ustawienie chłodzenia na 20°C przy upale na zewnątrz to prosty bilet do poważnego przeziębienia. Ustaw bezpieczną temperaturę na 24-26°C – zmniejsza to uderzenie termiczne po wyjściu z biura, a także znacznie obniża zużycie prądu i ryzyko przeciążenia miejskiej sieci elektrycznej.
• Miej oko na najbardziej wrażliwych. Zadbaj o seniorów, małe dzieci i zwierzęta domowe w Twoim otoczeniu. Osoby starsze mają często zaburzony mechanizm odczuwania pragnienia. Przy upale regularnie dzwon i sprawdzaj stan zdrowia dziadków i sąsiadów – upewnij się, że piją wystarczającą ilość chłodnej wody.