Kontrolerzy pukają do drzwi. Właściciele domów muszą mieć ten dokument. Grozi karą do 5000 zł

W całej Polsce ruszyły kontrole domów i mieszkań związane z obowiązkiem posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej oraz przeglądów systemów grzewczych. Właściciele nieruchomości muszą liczyć się ze sprawdzeniem dokumentów i kosztem sięgającym około 349 zł, a brak wymaganych formalności może skutkować wysoką karą.

Ruszyły kontrole domów i mieszkań. Sprawdzają obowiązkowy dokument i rachunek na 349 zł

W całej Polsce trwają kontrole domów i mieszkań związane z obowiązkiem posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej oraz okresowych przeglądów systemów ogrzewania. To efekt zmian w przepisach, które weszły w życie w kwietniu 2023 roku i są stopniowo egzekwowane. W praktyce oznacza to, że właściciele nieruchomości muszą być przygotowani na sprawdzenie dokumentów, a w wielu przypadkach także na poniesienie kosztu rzędu około 349 zł.

Obowiązkowe świadectwo energetyczne

Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który określa zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię. Informuje m.in. o tym, ile energii potrzeba na ogrzewanie, wentylację, przygotowanie ciepłej wody i działanie urządzeń. Dokument ten jest obowiązkowy dla właścicieli nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem.

Obowiązek posiadania świadectwa dotyczy:
– budynków wybudowanych po 2009 roku,
– starszych budynków, jeśli są sprzedawane lub wynajmowane,
– nowych obiektów przy zgłoszeniu zakończenia budowy.

Właściciele domów wybudowanych przed 2009 rokiem, użytkowanych wyłącznie na własne potrzeby, nie muszą posiadać świadectwa. Sytuacja zmienia się jednak w momencie sprzedaży lub najmu nieruchomości.

Brak ważnego dokumentu może skutkować karą grzywny do 5000 zł, a notariusz ma prawo odmówić przeprowadzenia transakcji.

Ile kosztuje świadectwo energetyczne

Koszt sporządzenia świadectwa energetycznego zależy od wielkości i rodzaju nieruchomości. Obecnie dla domów jednorodzinnych i mieszkań cena audytu wynosi średnio około 349 zł. W przypadku lokali usługowych koszt może sięgnąć nawet 499 zł.

Dokument może sporządzić wyłącznie osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje – m.in. uprawnienia budowlane lub specjalistyczne certyfikaty audytora energetycznego. Wystawienie świadectwa „bez oględzin” budynku jest niezgodne z przepisami i może skutkować unieważnieniem dokumentu.

Świadectwo jest ważne przez 10 lat, jednak traci ważność wcześniej, jeśli w budynku przeprowadzono istotne prace wpływające na jego charakterystykę energetyczną, takie jak docieplenie, wymiana okien czy zmiana źródła ogrzewania.

Kontrole systemów ogrzewania

Nowe przepisy wprowadziły również obowiązek okresowych kontroli systemów ogrzewania. Inspekcje te są obowiązkowe i ich częstotliwość zależy od rodzaju źródła ciepła oraz jego mocy.

Kontrole odbywają się:
– co 2 lata – dla kotłów na paliwo stałe lub ciekłe o mocy powyżej 100 kW,
– co 3 lata – dla systemów o mocy powyżej 70 kW, nieuwzględnionych w innych kategoriach,
– co 4 lata – dla kotłów gazowych o mocy powyżej 100 kW,
– co 5 lat – dla kotłów o mocy od 20 do 100 kW.

Celem kontroli jest sprawdzenie sprawności systemu grzewczego, jego efektywności energetycznej oraz zgodności z obowiązującymi normami.

Nowe klasy energetyczne budynków

Od 2025 roku przepisy dotyczące świadectw energetycznych zostały dodatkowo zaostrzone w związku z wdrażaniem unijnych dyrektyw. Wprowadzono klasy energetyczne budynków, podobne do tych znanych z urządzeń AGD. Skala obejmuje klasy od A+ (najbardziej energooszczędne) do G (najmniej efektywne).

Klasyfikacja opiera się głównie na wskaźniku EP, czyli zapotrzebowaniu na nieodnawialną energię pierwotną. Ma to zwiększyć przejrzystość rynku nieruchomości i ułatwić porównywanie budynków pod względem kosztów eksploatacji.

Co grozi za brak dokumentów

Kontrole mogą skutkować konsekwencjami finansowymi. Brak świadectwa energetycznego przy sprzedaży lub wynajmie nieruchomości może oznaczać:
– karę grzywny do 5000 zł,
– problemy przy transakcji notarialnej,
– konieczność natychmiastowego zlecenia audytu.

Dodatkowo, w przyszłości posiadanie rzetelnego świadectwa energetycznego może być warunkiem uzyskania dofinansowań na termomodernizację, m.in. w programie „Czyste Powietrze”.

Na co powinni zwrócić uwagę właściciele

Eksperci zalecają, by właściciele domów i mieszkań:
– sprawdzili, czy posiadają aktualne świadectwo energetyczne,
– upewnili się, że dokument został sporządzony przez uprawnionego specjalistę,
– pamiętali o obowiązku przeglądów systemów ogrzewania,
– zaktualizowali świadectwo po większych remontach.

Choć koszt rzędu 349 zł może wydawać się uciążliwy, brak wymaganych dokumentów może okazać się znacznie droższy. Kontrole już trwają, a ich zakres w kolejnych latach będzie się rozszerzał.