Masz Kartę Dużej Rodziny? Ogromne zmiany. Teraz będzie można skorzystać i przez rok pobierać pieniądze

Przez lata Karta Dużej Rodziny kojarzyła się głównie z rabatem w supermarkecie i tańszym biletem na PKP. Od 1 czerwca 2025 roku, kiedy weszła w życie ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), ten dokument zmienił swoją wagę. Rodzina wielodzietna, w której jedno z rodziców traci pracę, ma teraz dostęp do zasiłku przez 365 dni zamiast standardowych 180. To dodatkowe pół roku wypłat bez zmiany warunków – jedynym wymogiem jest posiadanie ważnej karty. Do tego posiadacze KDR zyskali status grupy priorytetowej we wszystkich powiatowych urzędach pracy w Polsce. Z programu korzysta dziś około 700 tysięcy rodzin, czyli 2,5 miliona osób.

Rok zasiłku zamiast sześciu miesięcy – jak to działa w praktyce?

Standardowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi 180 dni. Ustawa z 20 marca 2025 roku wprowadziła wyjątek zapisany wprost: bezrobotnym będącym członkami rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1512), zasiłek przysługuje przez 365 dni. Nie ma tu dodatkowych kryteriów dochodowych ani progów majątkowych – wystarczy być aktywnym posiadaczem karty i spełniać warunki ogólne do zasiłku, czyli przepracować w ciągu ostatnich 18 miesięcy łącznie co najmniej 365 dni z wynagrodzeniem nie niższym niż minimalne.

Wysokość samego świadczenia nie zmienia się z tytułu posiadania KDR – jest identyczna jak dla pozostałych bezrobotnych i zależy wyłącznie od stażu pracy. Do 31 maja 2026 roku obowiązują następujące stawki brutto: przy stażu od 5 do 20 lat – 1 721,90 zł w pierwszych 90 dniach, następnie 1 352,20 zł. Przy stażu powyżej 20 lat – 2 066,40 zł przez pierwsze 3 miesiące, potem 1 622,70 zł. Osoby z krótszym stażem – poniżej 5 lat – otrzymują odpowiednio 1 377,60 zł i 1 081,80 zł. Od każdej z tych kwot potrącana jest 9-procentowa składka zdrowotna. Od 1 czerwca 2026 roku wszystkie stawki wzrosną – zgodnie z ustawą zasiłek podlega corocznie waloryzacji w oparciu o średnioroczny wskaźnik inflacji za rok poprzedni.

Różnica w wymiarze finansowym jest wymierna. Rodzic ze stażem 5-20 lat, który pobiera zasiłek przez pełny rok, otrzyma łącznie: 1 721,90 zł brutto × 3 miesiące plus 1 352,20 zł brutto × 9 miesięcy. Bez KDR jego prawo do zasiłku wygasałoby po 6 miesiącach. Dodatkowe pół roku świadczeń to w zależności od stażu od 5 do ponad 7 tysięcy złotych brutto więcej.

Pierwszeństwo w kolejce do szkoleń i staży – co to konkretnie oznacza?

Wydłużony zasiłek to tylko jeden z dwóch nowych przywilejów. Ustawa o rynku pracy wprost wymienia posiadaczy KDR jako grupę mającą pierwszeństwo w skierowaniu do wszelkich form pomocy oferowanych przez powiatowe urzędy pracy. W praktyce oznacza to, że kiedy w PUP pojawia się pula miejsc na szkolenie lub staż, to przy równych kwalifikacjach posiadacz KDR wchodzi na listę przed pozostałymi. Dotyczy to:

Bonów szkoleniowych – finansowania kursów, szkoleń i egzaminów podnoszących kwalifikacje zawodowe, łącznie do wysokości 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Staży zawodowych – od 3 do 6 miesięcy, realizowanych stacjonarnie lub zdalnie, ze stypendium wynoszącym do 160 proc. zasiłku. Refundacji kosztów opieki nad dziećmi – dopłat do opieki nad dzieckiem poniżej 7 roku życia (lub do 18 lat w przypadku niepełnosprawności) w czasie uczestnictwa w szkoleniu, stażu lub rekrutacji wskazanej przez urząd. Poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy. Uzasadnienie MRPiPS do ustawy wskazuje wprost, że pierwszeństwo wynika z rozpoznanej trudności w powrocie na rynek pracy z powodu obowiązków opiekuńczych nad kilkorgiem dzieci.

Kto ma prawo do KDR? Zmiany z 2019 roku, o których wielu nie wie

Karta Dużej Rodziny w Polsce funkcjonuje od 16 czerwca 2014 roku. Program wielokrotnie rozszerzał krąg uprawnionych – i tu pojawia się szczegół, który do dziś umyka uwadze tysięcy rodzin. Od 2019 roku z KDR mogą korzystać nie tylko rodziny aktualnie wychowujące co najmniej 3 dzieci, ale również ci, którzy kiedykolwiek wychowali co najmniej trójkę potomstwa – nawet jeśli dzieci są dziś dorosłe i samodzielne. Wiek rodziców nie ma znaczenia. Seniorzy, których dzieci od lat mieszkają osobno, mają takie samo prawo do karty jak 30-latka z trójką maluchów.

Karta przysługuje każdemu członkowi rodziny osobno. Dzieci otrzymują ją do 18 roku życia automatycznie; jeśli kontynuują naukę – do 25 roku życia. Dla dzieci z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności nie ma ograniczenia wiekowego. Prawo do KDR przysługuje zarówno rodzicom biologicznym, jak i rodzicom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka. Program nie ma kryterium dochodowego – nie liczy się zarobek rodziny, tylko liczba dzieci. Z KDR mogą korzystać też cudzoziemcy legalnie zamieszkali w Polsce, z wyjątkiem osób przebywających w Polsce na podstawie przepisów o tymczasowej ochronie związanej z konfliktem zbrojnym na Ukrainie.

Warszawa: wniosek złożysz w każdej dzielnicy lub przez internet. Jest jedna ważna różnica

Warszawa obsługuje wnioski o Kartę Dużej Rodziny przez 18 urzędów dzielnic – wniosek składa się w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania, nie zameldowania (to istotna zmiana po reformie z 2025 roku). Alternatywnie wniosek można złożyć całkowicie online przez platformę Emp@tia (empatia.mpips.gov.pl). Elektroniczna wersja karty – mKDR – dostępna jest w aplikacji mObywatel: pojawia się automatycznie po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, bez konieczności składania dodatkowego podania. Tradycyjna plastikowa karta jest bezpłatna i gotowa do odbioru w ciągu 30 dni; duplikat lub dodatkowa forma plastikowa kosztuje 10 zł.

Warto wiedzieć, że rządowy Program KDR to nie to samo co Warszawska Karta Rodziny – odrębny program samorządu m.st. Warszawa oferujący dodatkowe zniżki wyłącznie na terenie stolicy, m.in. na przejazdy komunikacją miejską i oferty kulturalne. Obie karty działają niezależnie i nie wykluczają się nawzajem – można posiadać obie równocześnie.

Co jeszcze daje KDR? Zniżki twarde i negocjowane przez partnerów

Poza uprawnieniami na rynku pracy karta gwarantuje szereg ulg zapisanych ustawowo lub wynikających z umów z partnerami programu. Na dziś w programie uczestniczy około 5 tysięcy firm i instytucji w ponad 22 tysiącach punktów w Polsce.

Wśród ulg ustawowych – obowiązujących bez negocjacji i niezmiennych: 37 proc. zniżki na bilety jednorazowe PKP dla rodziców i małżonków rodziców, 49 proc. zniżki na bilety miesięczne PKP, 50 proc. zniżki na opłatę paszportową dla rodziców i małżonków rodziców oraz 75 proc. zniżki na paszport dla dzieci. Do tego darmowy wstęp do wszystkich parków narodowych w Polsce.

Wśród partnerów komercyjnych obowiązują indywidualnie negocjowane rabaty – najczęściej w przedziale 5-10 proc. Honorują kartę między innymi Lidl, Kaufland, Spar i Deichmann. Pełną, na bieżąco aktualizowaną listę partnerów z podziałem na branże i regiony można sprawdzić w wyszukiwarce na rodzina.gov.pl lub empatia.mpips.gov.pl.

Co to oznacza dla Ciebie? Masz KDR i tracisz pracę – zrób to zaraz po rejestracji

1. Zarejestruj się w PUP właściwym dla miejsca zamieszkania – nie zameldowania. To istotna zmiana obowiązująca od 1 czerwca 2025 roku. Wcześniej adres zameldowania decydował, do którego urzędu iść. Teraz liczy się faktyczne miejsce zamieszkania – w Warszawie oznacza to rejestrację w urzędzie dzielnicy, gdzie rzeczywiście mieszkasz.

2. Przy rejestracji poinformuj o posiadaniu KDR i okaż kartę lub mKDR z mObywatela. Uprawnienie do 365-dniowego zasiłku i pierwszeństwa w formach pomocy nie aktywuje się automatycznie – trzeba powiązać wniosek z kartą. Brak tej informacji może skutkować naliczeniem standardowego 180-dniowego okresu zasiłkowego.

3. Złóż wniosek o skierowanie na szkolenie lub staż od razu na początku rejestracji. Pierwszeństwo posiadaczy KDR dotyczy kolejki do form aktywizacji – działa tylko wtedy, gdy wniosek jest złożony. Urzędy pracy nie przypisują aktywnie szkoleń bez formalnego wniosku bezrobotnego.

4. Sprawdź, czy masz aktualne KDR. Jeśli jesteś rodzicem, który wychował co najmniej troje dzieci – nawet jeśli są dziś dorosłe – masz prawo do karty. Wniosek złóż przez empatia.mpips.gov.pl lub w urzędzie dzielnicy. Karta jest bezpłatna i wydawana w ciągu 30 dni.

5. Pamiętaj o zbliżającej się waloryzacji. Od 1 czerwca 2026 roku stawki zasiłku wzrosną – waloryzacja następuje corocznie o wskaźnik średniorocznej inflacji za rok poprzedni. Jeśli rejestrujesz się teraz i Twój 365-dniowy okres zasiłkowy przekroczy tę datę, przez ostatnią część okresu będziesz już pobierać wyższe stawki.