Myślisz, że w warszawskim bloku masz wszystko załatwione? Sprawdź, o czym nie możesz zapomnieć – to obowiązkowe

Przegląd komina zlecony, czynsz płacony, wspólnota działa – wielu mieszkańców bloków w Warszawie na tym kończy myślenie o bezpieczeństwie własnego mieszkania. Tymczasem jeden z najczęstszych powodów zatruć czadem i problemów z wilgocią zaczyna się dokładnie tam, gdzie kończy się odpowiedzialność wspólnoty czy spółdzielni.

Gdzie kończy się odpowiedzialność wspólnoty, a zaczyna Twoja?

Prawo budowlane w art. 62 ust. 1 nakłada na zarządcę lub właściciela budynku obowiązek corocznej kontroli przewodów kominowych – dymowych, spalinowych i wentylacyjnych – przez uprawnionego mistrza kominiarskiego. To jednak obejmuje wyłącznie wspólne piony i kanały biegnące przez cały budynek. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych precyzuje drugą stronę tego podziału – użytkownik lokalu ma obowiązek korzystać z przewodów i urządzeń wentylacyjnych w sposób, który nie ogranicza ich drożności ani szczelności. W praktyce oznacza to, że kratki wentylacyjne w kuchni, łazience i WC, nawiewniki okienne oraz ich regularne czyszczenie leżą po stronie mieszkańca, nie spółdzielni. Kominiarz podczas corocznego przeglądu sprawdza ciąg w pionie, ale zwykle nie wchodzi w szczegółową ocenę tego, co dzieje się wewnątrz konkretnego mieszkania.

Najczęstsze błędy, które kosztują zdrowie i pieniądze

Najczęstszą przyczyną problemów z wentylacją grawitacyjną w blokach jest wymiana starych okien na nowe, szczelne, bez jednoczesnego montażu nawiewników – taki układ odcina dopływ świeżego powietrza, które wcześniej wpadało przez nieszczelności ramy, i cały system przestaje ciągnąć tak, jak został zaprojektowany. Do tego dochodzą zasłanianie kratek meblami czy zabudową, niezdejmowanie i nie czyszczenie siatek wewnątrz kratek, podłączanie okapu kuchennego wprost do jedynego kanału wentylacyjnego, co go całkowicie blokuje, oraz montaż tanich wentylatorków łazienkowych, które pracują tylko przy włączonym świetle, a poza tym same ograniczają przepływ powietrza. Każdy z tych błędów osobno wydaje się drobiazgiem, ale w sumie prowadzi do tego samego efektu – braku ciągu, wilgoci, grzyba na ścianach, a w skrajnych przypadkach cofania się spalin z urządzeń gazowych do wnętrza mieszkania.

Ile to realnie kosztuje, jeśli zignorujesz temat?

Skutki finansowe rozkładają się na dwa poziomy. Brak dopuszczenia kominiarza do corocznej kontroli całego budynku może skończyć się mandatem do 500 zł nakładanym przez powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego – to jednak dotyczy głównie zarządcy, nie pojedynczego mieszkańca. Znacznie bardziej dotkliwa jest druga konsekwencja – brak aktualnego protokołu kominiarskiego albo udokumentowana niedrożność wynikająca z zaniedbań w konkretnym lokalu daje ubezpieczycielowi podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania w razie pożaru sadzy czy zaczadzenia, nawet jeśli polisa obejmowała całe mieszkanie. Koszt naprawy własnych zaniedbań – montaż porządnych nawiewników okiennych, wymiana kratek na modele z regulacją przepływu, udrożnienie kanału zablokowanego przez nieprawidłowe podłączenie okapu – to zwykle wydatek rzędu kilkudziesięciu do kilkuset złotych, poniesiony wyłącznie przez właściciela lokalu, bez udziału wspólnoty.

Dlaczego to szczególnie dotyczy Warszawy?

Stolica ma jeden z największych w kraju zasobów mieszkań w blokach z wielkiej płyty, budowanych w latach 60., 70. i 80. z myślą o wentylacji wyłącznie grawitacyjnej, projektowanej pod stare, nieszczelne okna. Fala wymiany stolarki okiennej na nową w tych samych blokach trwała przez lata bez towarzyszącej jej wiedzy o konieczności montażu nawiewników – efekty tego procesu wciąż dają o sobie znać w postaci zawilgoconych mieszkań i skarg na zaduch, niezależnie od tego, jak sprawnie działa sam pion wentylacyjny obsługiwany przez spółdzielnię.

Kilka minut uchroni Cię przed karą lub czymś znacznie gorszym

Mieszkaniec bloku sprawdza samodzielnie, czy każda kratka wentylacyjna w jego lokalu jest odsłonięta, czysta i niczym niezastawiona – to zajmuje kilka minut i nie wymaga żadnych narzędzi. Osoba, która wymieniła okna na nowe i nie pamięta, czy wykonawca montował wtedy nawiewniki, sprawdza to fizycznie przy ramie okiennej, a jeśli ich brakuje, dopłaca do własnego bezpieczeństwa zamiast czekać na pogorszenie się wentylacji w mieszkaniu. Właściciel mieszkania z kuchenką gazową lub innym urządzeniem spalającym paliwo dodatkowo upewnia się, że w pomieszczeniu z tym urządzeniem znajduje się sprawna kratka nawiewna, niezasłonięta meblami ani zabudową kuchenną.

Problem, który wynika z części wspólnej budynku – brak ciągu w całym pionie, zapach z sąsiedniego mieszkania cofający się przez kanał, zawilgocenie ściany granicznej – zgłasza się pisemnie do zarządcy lub spółdzielni, powołując się na konkretny, zaobserwowany objaw, a nie ogólne przekonanie, że „coś jest nie tak z wentylacją”. Trzymanie kopii takiego zgłoszenia zabezpiecza mieszkańca na wypadek, gdyby sprawa musiała trafić dalej, a jednocześnie jasno rozgranicza, po czyjej stronie leży odpowiedzialność za dalsze naprawy.