Nowe przepisy od 1 stycznia 2027 roku. Obowiązkowe zabezpieczenie śmietników przed dzikimi zwierzętami i grzywny do 5000 zł

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało zaktualizowaną wersję projektu nowelizacji przepisów (projekt UD252), która nakłada na właścicieli i zarządców nieruchomości zupełnie nowy obowiązek. Od 1 stycznia 2027 roku pojemniki, worki oraz całe miejsca gromadzenia odpadów będą musiały być skutecznie zabezpieczone przed dostępem dzikich zwierząt. Za brak odpowiednich osłon lub blokad wójci, burmistrzowie i prezydenci miast będą mogli wydawać decyzje nakazujące usunięcie nieprawidłowości, a uchylanie się od wykonania nakazu zagrożone będzie grzywną w wysokości do 5000 złotych.

Brak wymogu wymiany kubłów, ale decyduje skuteczność. Jakie ramy prawne i sankcje przewiduje projekt?

Nowe uregulowania mają zostać wpisane bezpośrednio do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.). Projekt nie narzuca jednego sztywnego modelu kontenera ani nie zobowiązuje do masowej wymiany kubłów na odpady. Kluczowy będzie sam efekt: dzikie zwierzęta występujące na terenie danej gminy nie mogą mieć możliwości rozrywania worków ani wyciągania resztek z pojemników.

W zależności od lokalizacji wystarczające może okazać się zwykłe zamykanie wiaty na klucz, zastosowanie zatrzasków na klapach lub montaż ogrodzenia. Jeżeli jednak organ kontrolny uzna, że odpady wciąż są rozgrzebywane, wyda decyzję administracyjną nakazującą poprawienie zabezpieczeń. Niewykonanie tej decyzji uruchamia sankcje z art. 10 ust. 2 ustawy, które na mocy przepisów Kodeksu wykroczeń przewidują grzywnę w wysokości od 20 zł do 5000 zł. Resort klimatu uzasadnia reformę opiniami ekspertów z PAN i WWF Polska, wskazując, że łatwy dostęp do odpadów wabi dziki oraz małe drapieżniki w głąb obszarów miejskich.

Dziki i resztki wiat śmietnikowych w Warszawie. Problemy na Woli, Mokotowie i w Śródmieściu

Choć incydenty z dzikami kojarzą się głównie z obrzeżami aglomeracji, to problem żerowania zwierząt na odpadach dotyka całej stolicy. W zagęszczonych dzielnicach, takich jak Wola, Mokotów czy Śródmieście, otwarte lub przepełnione wiaty śmietnikowe przyciągają lisy, gryzonie oraz ptactwo, stwarzając bezpośrednie zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne.

Projekt UD252 wprowadza przy tym inne istotne zmiany w gospodarce odpadami. Gminy zyskają możliwość elastycznego traktowania pojedynczych błędów w segregacji, rezygnując z automatycznego nakładania karnych opłat za jednorazową pomyłkę. Urzędnicy otrzymają też prawo do typowania nieruchomości o zaniżonych deklaracjach śmieciowych na podstawie danych o zużyciu wody. Dodatkowo gminy zostaną zobowiązane do organizowania mobilnych zbiórek odpadów problemowych (np. tekstyliów, elektrośmieci czy mebli) co najmniej raz na pół roku.

Jak krok po kroku zabezpieczyć miejsce gromadzenia odpadów przed 2027 rokiem

Zobacz zestaw praktycznych porad, które pozwolą dostosować wiatę śmietnikową do nowych wymogów prawnych:

• Sprawdź stan techniczny zamknięć i klap w pojemnikach – upewnij się, że pokrywy dokładnie przylegają i nie da się ich łatwo podważyć.
• Zabezpiecz altanę śmietnikową zamknięciem na kod lub klucz – uniemożliwi to zwierzętom wchodzenie do wnętrza miejsca gromadzenia odpadów na Woli, Mokotowie czy w Śródmieściu.
• Unikaj pozostawiania worków z odpadami bio poza pojemnikami – resztki żywności w foliowych torbach stanowią najsilniejszy bodziec wabiący dla dzikich zwierząt.
• Zgłaszaj wspólnocie lub zarządcy potrzeby naprawy ogrodzenia wiaty – zadbaj o to, by siatki i kraty w ścianach altany nie posiadały luk przy podłożu.
• Śledź gminne harmonogramy mobilnych zbiórek odpadów problemowych – oddawaj gabaryty i sprzęt elektryczny podczas półrocznych akcji wywozowych, zapobiegając ich składowaniu pod wiatą.

 

 

 

Źródło: forsal