Parlament Europejski zdecyduje o przyszłości umowy UE–Mercosur. Kluczowe głosowanie już 21 stycznia

 

Parlament Europejski w przyszłym tygodniu zdecyduje, czy umowa handlowa UE–Mercosur trafi do Trybunału Sprawiedliwości UE. Głosowanie zaplanowane na 21 stycznia może opóźnić ratyfikację porozumienia nawet o dwa lata.

Parlament Europejski zdecyduje o losie umowy UE–Mercosur. Możliwe skierowanie do TSUE

W przyszłym tygodniu Parlament Europejski zajmie się wnioskiem o skierowanie umowy handlowej między Unią Europejską a państwami Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE. Głosowanie ma odbyć się w środę 21 stycznia podczas sesji plenarnej w Strasburgu. Decyzja może istotnie wpłynąć na tempo ratyfikacji porozumienia.

Co się zmienia?

Szefowie grup politycznych w Parlamencie Europejskim podjęli decyzję o wprowadzeniu pod obrady wniosku, który zakłada zwrócenie się do TSUE z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności umowy z unijnymi traktatami. Inicjatywę popiera ponad 140 eurodeputowanych z różnych frakcji.

Głosowanie odbędzie się cztery dni po planowanym podpisaniu umowy przez przewodniczącą Komisji Europejskiej w Paragwaju. Jeśli Parlament zdecyduje się na skierowanie sprawy do Trybunału, a TSUE uzna wniosek za dopuszczalny, proces ratyfikacji w PE może zostać wstrzymany nawet na dwa lata. Tyle zazwyczaj trwają postępowania tego typu.

Fakty i tło sprawy

Umowa UE–Mercosur dotyczy współpracy handlowej między Unią Europejską a krajami Ameryki Południowej skupionymi w bloku Mercosur, czyli m.in. Brazylią, Argentyną, Paragwajem i Urugwajem. Dokument od lat budzi kontrowersje, zwłaszcza wśród części eurodeputowanych i środowisk rolniczych w kilku państwach UE.

Kluczowym problemem prawnym jest sposób podziału umowy na część handlową i polityczną. Autorzy wniosku chcą, aby Trybunał ocenił, czy takie rozdzielenie jest zgodne z traktatami unijnymi i czy pozwala na przyjęcie części handlowej bez pełnej ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie.

Wcześniej podobna inicjatywa była rozważana w listopadzie, jednak wówczas biuro przewodniczącej Parlamentu Europejskiego uznało, że nie można kierować do TSUE dokumentu, który nie został jeszcze przyjęty przez kraje UE. Obecnie ta przeszkoda formalna już nie występuje.

Według informacji z Parlamentu Europejskiego wynik głosowania pozostaje niepewny. O ostatecznym rozstrzygnięciu może zdecydować kilkanaście głosów.

Podziały w Parlamencie Europejskim

Część eurodeputowanych wskazuje, że szanse na skierowanie umowy do TSUE były większe przed wcześniejszym głosowaniem państw członkowskich, w którym przeważyli zwolennicy porozumienia. Obecnie, jak podnoszą niektórzy politycy, europosłowie mogą głosować zgodnie ze stanowiskiem własnych rządów.

Jednym z inicjatorów wniosku jest eurodeputowany Polskiego Stronnictwa Ludowego Krzysztof Hetman, który otwarcie mówi o wątpliwościach co do ostatecznego wyniku głosowania. Jego zdaniem układ sił w Parlamencie uległ zmianie po decyzjach zapadłych na poziomie państw UE.

Co to oznacza dla czytelnika?

Decyzja Parlamentu Europejskiego nie przesądzi o wejściu umowy w życie, ale może znacząco opóźnić cały proces. Skierowanie sprawy do TSUE oznaczałoby wielomiesięczną, a prawdopodobnie wieloletnią analizę prawną, w czasie której ratyfikacja w PE zostałaby zawieszona.

Dla rolników i części branż gospodarczych w UE byłby to sygnał, że instytucje unijne nadal analizują skutki umowy i jej podstawy prawne. Dla zwolenników porozumienia oznaczałoby to opóźnienie planowanego otwarcia rynków i wprowadzenia nowych zasad handlu z krajami Ameryki Południowej.

Co dalej?

Jeśli wniosek nie uzyska większości, Parlament Europejski będzie mógł kontynuować procedurę ratyfikacyjną bez udziału Trybunału. Jeśli natomiast zostanie przyjęty, TSUE rozstrzygnie, czy konstrukcja umowy jest zgodna z prawem unijnym.

Środowe głosowanie w Strasburgu może więc okazać się jednym z kluczowych momentów w wieloletniej historii umowy UE–Mercosur.