Premier wprowadził stan alarmowy. Służby na ulicach, kontrole, zakaz wstępu do szkół dla osób postronnych

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało, że 26 maja Premier Donald Tusk podpisał zarządzenia przedłużające cztery stopnie alarmowe do 31 sierpnia 2026 roku. Co to oznacza dla nas wszystkich?

Cztery stopnie, cztery obszary – co teraz i gdzie obowiązuje?

Decyzja premiera obejmuje 4 odrębne zarządzenia, każde dotyczące innego obszaru. Uporządkujmy to:

• 2. stopień BRAVO – cały kraj. Obowiązuje na terytorium całej Polski. Drugi poziom w czterostopniowej skali oznacza zwiększone i przewidywalne zagrożenie zdarzeniem o charakterze terrorystycznym. Służby mają informację o potencjalnym zagrożeniu – nie o konkretnym celu ani terminie. To sygnał dla administracji publicznej, policji i służb specjalnych do zachowania szczególnej czujności i wzmożonych patroli w miejscach publicznych.
• 2. stopień BRAVO-CRP – cały kraj. Odpowiednik stopnia BRAVO dla cyberprzestrzeni. Nakłada na instytucje publiczne obowiązek całodobowego monitorowania systemów teleinformatycznych, weryfikacji procedur awaryjnych i ograniczenia dostępu do krytycznych systemów. Dotyczy administracji rządowej, samorządów i operatorów infrastruktury krytycznej.
• 2. stopień BRAVO – polska infrastruktura energetyczna poza granicami kraju. Obejmuje polskie aktywa energetyczne za granicą – gazociągi, terminale, linie przesyłowe i inne instalacje należące do polskich podmiotów lub przez nie zarządzane poza terytorium RP. Wzrost ochrony fizycznej i procedur bezpieczeństwa dla personelu pracującego przy tych obiektach.
• 3. stopień CHARLIE – linie kolejowe PKP PLK i PKP LHS. To najwyższy z wprowadzonych teraz stopni – trzeci w czterostopniowej skali. Obowiązuje na obszarach linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. Trzeci stopień oznacza wystąpienie zdarzenia potwierdzającego cel ataku lub zaawansowane przygotowania do niego. W praktyce: wzmożone patrole na peronach i wzdłuż torów, kontrole bagażu, ograniczony dostęp do pomieszczeń technicznych, gotowość do natychmiastowego przerwania ruchu na zagrożonym odcinku.

Skąd CHARLIE na kolei – historia zaczęła się w listopadzie 2025

Podwyższone stopnie alarmowe nie wzięły się znikąd. 18 listopada 2025 roku premier Tusk, na wniosek szefów MSWiA i ABW, wprowadził CHARLIE na sieci kolejowej po 2 potwierdzonych aktach dywersji na infrastrukturze PKP PLK – na odcinku między Warszawą a Lublinem. Sabotaż polegał na podpaleniu urządzeń sterowania ruchem i uszkodzeniu infrastruktury sygnalizacyjnej. Sprawcy nie zostali publicznie zidentyfikowani, śledztwo prowadzi ABW.

Od tamtej chwili stopnie alarmowe były kolejno przedłużane: do 28 lutego 2026, następnie do 31 maja 2026, a teraz – do 31 sierpnia 2026. Każde przedłużenie RCB uzasadniało utrzymującym się podwyższonym poziomem zagrożeń. Obecna decyzja jest trzecim z rzędu przedłużeniem tego samego zestawu stopni – bez eskalacji, ale też bez odwołania.

Co to oznacza dla pasażera PKP, dla mieszkańca Warszawy i wszystkich Polaków?

Stopnie alarmowe są przede wszystkim sygnałem dla służb – nie dla obywatela. Nie oznaczają zakazu podróżowania, zamknięcia dworców ani żadnych ograniczeń dla pasażerów. W praktyce pasażer pociągu może zauważyć: więcej umundurowanych funkcjonariuszy straży ochrony kolei i policji na głównych dworcach (w przypadku Warszawy oznacza to wzmożone patrole na praktycznie wszystkich dworcach: Warszawa Centralna, Warszawa Wschodnia, Warszawa Zachodnia), możliwe kontrole bagażu przy wejściu na perony, ograniczony dostęp do stref technicznych i zamknięte pomieszczenia dla nieuprawnionych osób.

RCB apeluje, by podczas obowiązywania stopni alarmowych zwracać uwagę na: porzucone bagaże i pakunki bez właściciela w miejscach publicznych, nietypowo zachowujące się osoby, pojazdy – zwłaszcza transportowe – zaparkowane w pobliżu miejsc zgromadzeń. Każdą niepokojącą sytuację należy zgłaszać pod numer alarmowy 112 lub bezpośrednio do policji.

Podstawą prawną wszystkich zarządzeń jest art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 roku o działaniach antyterrorystycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 194), która daje premierowi uprawnienie do wprowadzania i przedłużania stopni alarmowych po zasięgnięciu opinii ministra spraw wewnętrznych i szefa ABW.