Przelew na złe konto może Cię kosztować majątek. Urząd skarbowy nie odpuści, szczególnie w Warszawie

Jeden przelew, złe konto i tracisz majątek. Mimo najlepszych intencji jeszcze zanim wykonasz przelew powinieneś zgłosić go do urzędu skarbowego. Ważne jest też to na jakie konto go wykonasz. Często chcesz wyręczyć najbliższych i zaczynają się problemy.

Na czym polega problem?

Rodzic, który płaci deweloperowi bezpośrednio za mieszkanie dziecka, robi to z najlepszych intencji – a mimo to może stracić prawo do zwolnienia z podatku od darowizny. 20 lipca Rzecznik Praw Obywatelskich wysłał do Ministerstwa Finansów kolejne pismo w tej sprawie, naciskając na konkrety po tym, jak resort od miesięcy zapowiada jedynie analizę problemu. W Warszawie, gdzie ceny mieszkań od dewelopera skłaniają coraz więcej rodziców do finansowania wkładu własnego dzieci, dotyczy to wyjątkowo dużej grupy rodzin.

Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla najbliższej rodziny – tak zwana grupa zerowa, obejmująca małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków i rodzeństwo – przysługuje pod warunkiem udokumentowania, że pieniądze faktycznie trafiły na rachunek obdarowanego. Kłopot zaczyna się, gdy darczyńca płaci nie bezpośrednio dziecku, lecz jego wierzycielowi – najczęściej deweloperowi sprzedającemu mieszkanie. Formalnie pieniądze nigdy nie przechodzą przez konto osoby obdarowanej, mimo że cel i intencja darowizny są oczywiste dla wszystkich stron transakcji.

Sądy mówią jedno, skarbówka drugie

Sądy administracyjne w wielu wyrokach uznają, że przelew na konto wierzyciela obdarowanego może spełniać wymóg dokumentacyjny, jeśli z okoliczności sprawy jasno wynika, że chodzi o darowiznę na rzecz konkretnej osoby. Organy podatkowe stosują jednak znacznie surowsze podejście, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2023 roku, która pierwotnie dotyczyła wyłącznie darowizn przekazywanych w gotówce. Nie sposób zgodzić się z taką praktyką – ocenił Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując, że fiskus rozciąga sentencję tej uchwały na sytuacje, których w ogóle nie dotyczyła, czyli na przelewy trafiające na rachunek osoby trzeciej w imieniu obdarowanego.

Ministerstwo odpowiada

W piśmie z 11 marca 2026 roku Ministerstwo Finansów nie zgodziło się na zmianę dotychczasowej linii interpretacyjnej, zapowiedziało jednak analizę problemu. Cztery miesiące później, 20 lipca, Rzecznik Praw Obywatelskich – wciąż urzędujący prof. Marcin Wiącek, którego kadencja kończy się 23 lipca – ponownie zwrócił się do resortu z pytaniem o wyniki tej obiecanej analizy oraz o to, czy ministerstwo planuje jakiekolwiek konkretne działania. Na razie linia interpretacyjna fiskusa pozostaje bez zmian, a sprawa czeka na odpowiedź.

Wyjątek, o którym mało kto wie

Nie każda wpłata na konto dewelopera automatycznie przekreśla zwolnienie. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w jednej z interpretacji zaaprobował sytuację, w której wpłaty trafiały na rachunek osoby trzeciej, ale na subkonto formalnie wyodrębnione dla konkretnego obdarowanego w ramach tego rachunku – w takim przypadku warunek udokumentowania uznano za spełniony. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy pieniądze trafiają na zwykły, niewyodrębniony rachunek sprzedawcy, bez żadnego formalnego powiązania z konkretnym nabywcą.

Zabezpiecz siebie i dziecko jeszcze zanim wykonasz przelew

Rodzic planujący sfinansowanie zakupu mieszkania dziecka w Warszawie lub gdziekolwiek indziej w kraju wybiera dziś najbezpieczniejszą ścieżkę, niezależnie od tego, jak zakończy się spór między RPO a ministerstwem – przelewa środki najpierw na konto samego dziecka, z jasnym tytułem wskazującym na darowiznę, a dopiero z tego konta dziecko samodzielnie płaci deweloperowi. Taki dwuetapowy przelew, choć wygląda na zbędną formalność, pozostaje obecnie jedynym sposobem na uniknięcie sporu z urzędem skarbowym bez konieczności dochodzenia swoich racji przed sądem administracyjnym.

Rodzina, która już zapłaciła bezpośrednio na konto dewelopera i otrzymała decyzję odmawiającą zwolnienia, nie jest bez szans – dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych stoi w takich sprawach po stronie podatników, a odwołanie od decyzji fiskusa ma w tym kontekście realne uzasadnienie. Warto jednak liczyć się z tym, że droga do korzystnego wyroku oznacza miesiące postępowania, którego można uniknąć, planując sposób przekazania pieniędzy zawczasu.