Rząd szykuje wielkie umorzenie długów. Ponad 7 tys. osób może pozbyć się zobowiązań wobec ZUS

Ponad 300 mln zł starych zobowiązań wobec ZUS może zostać umorzonych. Rząd ma zająć się projektem dotyczącym należności powstałych przed 1999 rokiem, których dalsze ściąganie uznano za ekonomicznie nieuzasadnione. Z rozwiązania może skorzystać około 7,1 tys. płatników. Jest jednak bardzo ważny wyjątek. Umorzenie nie obejmie długów zabezpieczonych hipoteką.

Sprawa dotyczy zobowiązań, które pozostają w systemie od ponad ćwierć wieku. ZUS nadal formalnie prowadzi działania związane z ich odzyskiwaniem, choć wpływy z tego tytułu są niewielkie w porównaniu z całkowitą wartością zaległości.

Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma rozwiązać ten problem systemowo.

315 mln zł starych długów do umorzenia

Według przedstawionych założeń umorzeniem ma zostać objętych około 315 mln zł zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Chodzi o należności powstałe przed 1999 rokiem, które nie zostały zabezpieczone hipoteką.

Skala jest znacząca. Projekt może dotyczyć około 7,1 tys. płatników posiadających stare zobowiązania wobec ZUS.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba posiadająca obecnie zaległości w Zakładzie będzie mogła liczyć na ich anulowanie. Projekt dotyczy bardzo konkretnej kategorii historycznych należności.

ZUS odzyskuje zaledwie około 4 mln zł rocznie

Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za zmianą jest ekonomiczna opłacalność dalszego prowadzenia egzekucji.

Według informacji zawartych w uzasadnieniu projektu ZUS odzyskuje z tej grupy należności około 4 mln zł rocznie.

Co więcej, znaczną część odzyskiwanych pieniędzy mają stanowić odsetki, a nie sama podstawowa kwota zadłużenia.

Po ponad 25 latach możliwość skutecznego odzyskania wielu zobowiązań jest ograniczona. Jednocześnie ich dalsza obsługa oznacza konieczność prowadzenia kolejnych czynności administracyjnych i egzekucyjnych.

Dlatego zaproponowano rozwiązanie, które pozwoli zamknąć część najstarszych spraw.

Nie trzeba będzie składać wniosku

Dla osób objętych projektowanymi przepisami szczególnie istotny jest sposób przeprowadzenia całej operacji.

Umorzenie ma następować z mocy prawa. Oznacza to, że ZUS nie będzie musiał wydawać osobnej decyzji w każdej z kilku tysięcy spraw.

Płatnik nie będzie również musiał występować do Zakładu ze specjalnym wnioskiem o anulowanie należności.

Jeżeli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie i przepisy wejdą w życie, kwalifikujące się zobowiązania mają zostać umorzone automatycznie.

Co ciekawe, projekt przewiduje również możliwość rezygnacji z takiego rozwiązania. Płatnik będzie mógł złożyć oświadczenie, że nie chce skorzystać z umorzenia.

Jeden wyjątek może przekreślić umorzenie

Najważniejszym ograniczeniem jest hipoteka.

Projekt nie przewiduje anulowania starych zobowiązań, jeżeli zostały one zabezpieczone hipotecznie.

Według przedstawionych danych takich przypadków jest około 3,8 tys.

W odniesieniu do tej grupy dalsze dochodzenie należności ma pozostawać ekonomicznie uzasadnione. Zabezpieczenie na nieruchomości znacząco zwiększa bowiem możliwość odzyskania pieniędzy.

W praktyce dwie osoby posiadające bardzo stare zobowiązania wobec ZUS mogą znaleźć się w zupełnie innej sytuacji. Jedna może zostać objęta automatycznym umorzeniem, natomiast wobec drugiej egzekucja będzie kontynuowana właśnie ze względu na ustanowioną hipotekę.

Nie chodzi o wszystkie długi w ZUS

Informacja o planowanym umorzeniu może zainteresować przedsiębiorców posiadających zaległości składkowe, ale trzeba wyraźnie zaznaczyć, że projekt nie przewiduje powszechnego anulowania zobowiązań wobec Zakładu.

Kluczowa jest data powstania należności.

Rozwiązanie ma obejmować długi powstałe przed 1999 rokiem. Osoba posiadająca zaległości z ostatnich lat nie będzie mogła na tej podstawie oczekiwać ich automatycznego anulowania.

Drugim podstawowym warunkiem jest brak zabezpieczenia hipotecznego.

Dopiero połączenie tych okoliczności może otworzyć drogę do zastosowania nowych przepisów.

Dlaczego akurat długi sprzed 1999 roku?

Rok 1999 ma szczególne znaczenie dla polskiego systemu ubezpieczeń społecznych. Wtedy weszła w życie duża reforma systemu emerytalnego.

Projekt dotyczy więc zobowiązań pochodzących jeszcze z poprzedniego systemu rozliczeń. Część tych należności pozostaje w dokumentacji ZUS od kilkudziesięciu lat.

Po tak długim okresie skuteczność ich odzyskiwania jest niewielka, co ma być jednym z głównych powodów przygotowania nowych regulacji.

Rząd ma zająć się projektem

Na tym etapie niezwykle ważne jest jedno zastrzeżenie. Umorzenie nie jest jeszcze obowiązującym rozwiązaniem.

Mówimy o projekcie, którym ma zająć się Rada Ministrów.

Dopiero przejście całej ścieżki legislacyjnej i wejście nowych przepisów w życie przesądzi o tym, na jakich dokładnie zasadach stare należności zostaną anulowane.

Do tego czasu osoby posiadające zobowiązania wobec ZUS nie powinny samodzielnie uznawać ich za umorzone ani przerywać wykonywania obowiązków wynikających z obecnych przepisów.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli masz zaległości wobec ZUS, najważniejsza będzie odpowiedź na dwa pytania: kiedy dokładnie powstało zadłużenie oraz czy zostało zabezpieczone hipoteką.

Projekt dotyczy około 7,1 tys. płatników i około 315 mln zł należności powstałych przed 1999 rokiem, które nie mają zabezpieczenia hipotecznego.

Jeżeli spełnione zostaną warunki zapisane w ostatecznej ustawie, umorzenie ma nastąpić automatycznie, bez konieczności składania indywidualnego wniosku.

Inaczej będzie w przypadku około 3,8 tys. płatników, których zobowiązania zabezpieczono hipoteką. Ta grupa ma zostać wyłączona z planowanego rozwiązania.

Najważniejsze jest jednak to, że obecnie mówimy o projekcie, a nie już obowiązującym prawie. Dopiero ostateczna treść przepisów pokaże, kto dokładnie pozbędzie się wieloletniego długu wobec ZUS.