Stało się. Koniec z pracą 8-16 i braniem urlopu na załatwienie formalności

Przez lata schemat był ten sam: chcesz złożyć dokumenty w urzędzie skarbowym albo odebrać dowód osobisty – bierz wolne. Urzędnicy kończyli pracę o 16:15, kiedy większość Polaków jeszcze siedziała przy biurku. To się zmieniło. Nie wszyscy wiedzą, że od 26 kwietnia 2025 roku obowiązuje rozporządzenie, które wymusza na urzędach administracji rządowej inny model pracy – bardziej dopasowany do życia zwykłego człowieka. Nie wszędzie jednak to działa.

Jeden dzień w tygodniu obowiązkowo do 18:00

Sedno nowych przepisów jest proste: każdy urząd obsługujący obywateli musi przynajmniej raz w tygodniu pracować w godzinach 8:00-18:00. Nie „może”, nie „powinien” – musi. To obowiązek nałożony rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2025 r. w sprawie zasad ustalania przez kierowników niektórych urzędów rozkładu czasu pracy w tygodniu oraz jego wymiaru w poszczególnych dniach tygodnia (Dz.U. 2025 poz. 512).

Poza tym zlikwidowano sztywne godziny 8:15-16:15, które obowiązywały dotąd w całej administracji rządowej. Teraz kierownik urzędu sam decyduje, kiedy placówka otwiera drzwi – w przedziale od 7:00 do 10:00. Urząd, który zacznie o 7:00, skończy o 15:00. Ten, który otworzy o 10:00, będzie czynny do 18:00. Zasada 8-godzinnego dnia pracy pozostaje niezmieniona – chodzi tylko o to, żeby te godziny były bardziej elastyczne.

Przepisy dają kierownikom jeszcze jedną możliwość: mogą zarządzić pracę zmianową między godziną 6:00 jednego dnia a 6:00 dnia następnego, a w uzasadnionych przypadkach – również pracę w sobotę, rekompensowaną krótszym dniem w innym terminie.

Które urzędy zmieniły godziny – i gdzie to sprawdzić

Nowe zasady obejmują konkretną listę instytucji. Mowa o urzędach skarbowych, izbach administracji skarbowej, urzędach wojewódzkich, ministerstwach, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, komendach, inspektoratach i organach administracji zespolonej w województwach. To setki placówek w całym kraju.

W praktyce każdy urząd sam wyznacza ten jeden długi dzień. Urząd Miasta w Sosnowcu już w dniu wejścia przepisów obsługiwał interesantów w poniedziałki od 7:30 do 18:00. W Bydgoszczy „długim dniem” stał się wtorek – czynny do 18:00. W każdym przypadku decyzję podejmuje kierownik danej jednostki, który ma też swobodę w wyborze dnia tygodnia.

Szefowa Służby Cywilnej Anita Noskowska-Piątkowska podczas prac nad projektem wskazywała, że rozważano nawet godziny 8:00-19:00, jednak ostatecznie rozporządzenie ustaliło granicę na 18:00 – co i tak stanowi zmianę o blisko 2 godziny względem poprzedniego stanu.

Samorządy poza reformą – to ważne zastrzeżenie

Jest jednak istotny haczyk, o którym warto wiedzieć. Nowe przepisy nie obejmują urzędów samorządowych – czyli ratuszów, urzędów miast i gmin. Te instytucje nadal działają na podstawie własnych regulaminów i Kodeksu pracy. Oznacza to, że jeśli chcesz zameldować się w urzędzie dzielnicy, zapłacić lokalną opłatę skarbową lub złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia w urzędzie miejskim – godziny pracy mogą być inne niż w urzędzie skarbowym sąsiadującym z nim o ulicę.

Część samorządów już wcześniej wprowadzała „długie dni” na własną rękę. Wiele z nich – szczególnie w dużych miastach – ma przynajmniej jeden dzień z wydłużoną obsługą do 17:00. Ale nie jest to obowiązkowe i nie wynika z omawianego rozporządzenia.

Przedstawiciel Związku Powiatów Polskich Grzegorz Kubalski opowiedział się podczas konsultacji przeciwko narzucaniu samorządom centralnych rozwiązań, wskazując, że kierownicy lokalnych urzędów najlepiej znają potrzeby mieszkańców. Podkreślił też, że kierunkiem zmian powinna być dalsza cyfryzacja usług – nie wydłużanie czasu otwarcia okienka.

Co to oznacza dla osoby, która ma sprawę do urzędu

Jeśli masz do załatwienia cokolwiek w urzędzie skarbowym, urzędzie wojewódzkim lub innej instytucji objętej rozporządzeniem, sprawdź na stronie danej placówki, który dzień tygodnia jest „długim dniem”. W tym dniu urząd będzie czynny do 18:00 – możesz przyjść po pracy, bez konieczności brania urlopu czy wychodzenia w środku dnia.

Jeśli Twoja sprawa dotyczy urzędu miasta, gminy lub dzielnicy – zadzwoń lub sprawdź stronę internetową. Tam godziny pracy wciąż mogą być inne. Coraz więcej samorządów decyduje się jednak na dobrowolne wydłużenie godzin, szczególnie w większych miejscowościach.

Warto też pamiętać, że nowe przepisy dopuszczają pracę urzędu w sobotę. Jeśli kierownik placówki zdecyduje się na takie rozwiązanie – i odpracuje je skróconym dniem w tygodniu – sobota może stać się kolejną opcją dla tych, którym nie pasuje żaden wieczorny dyżur w tygodniu. Choć to na razie możliwość, a nie obowiązek.