Termin mija 30 czerwca, musisz wypełnić dokument, by uniknąć rachunków grozy

Jeśli w drugiej połowie 2024 roku płaciłeś za prąd według zamrożonej ceny maksymalnej, masz obowiązek złożyć u swojego sprzedawcy energii specjalny dokument – informację o pomocy publicznej lub pomocy de minimis. Termin upływa 30 czerwca 2026 roku. Brak dokumentu oznacza, że sprzedawca może wystawić faktury korygujące za cały okres od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. i naliczyć różnicę między stawką maksymalną a ceną wynikającą z Twojej umowy. To być kilka, a nawet kilkanaście tysięcy złotych dopłaty.

Dlaczego w ogóle jest potrzebny jakiś dokument?

Obowiązek ten dotyczy wyłącznie przedsiębiorców i rolników – nie dotyczy gospodarstw domowych, które automatycznie korzystały z ochrony cenowej bez żadnych formalności.

W drugiej połowie 2024 r. mikro, mali i średni przedsiębiorcy oraz producenci rolni mogli kupować energię elektryczną po cenie maksymalnej wynoszącej 693 zł/MWh netto (858,54 zł/MWh brutto, z VAT i akcyzą). To mechanizm ochronny działający od 1 grudnia 2022 r., wprowadzony ustawą z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 1622 t.j. z późn. zm.).

Problem w tym, że ta „niższa cena” to formalnie pomoc publiczna lub pomoc de minimis w rozumieniu przepisów unijnych – zależnie od wielkości firmy. Sprzedawca energii stosuje ją zamiast stawki wynikającej z umowy i dostaje rekompensatę z budżetu państwa. Żeby ta rekompensata mogła być prawidłowo rozliczona, sprzedawca musi wiedzieć, że przedsiębiorca faktycznie spełniał warunki do otrzymania pomocy i nie przekroczył dostępnych limitów. Stąd obowiązek złożenia dokumentu – przepisy wprost tego wymagają: zgodnie z art. 37 ust. 6 i art. 38 ust. 5a ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U. 2024 poz. 859).

Dla mikroprzedsiębiorców korzystanie z ceny maksymalnej w II półroczu 2024 r. stanowi pomoc publiczną. Dla małych i średnich przedsiębiorstw – pomoc de minimis. Dla rolników – pomoc de minimis w rolnictwie. Różny status oznacza nieco inne wzory dokumentów i inne limity łącznej pomocy, którą można otrzymać, ale obowiązek złożenia dokumentu jest taki sam.

Kogo dokładnie dotyczy ten obowiązek?

Dokument musi złożyć każdy, kto łącznie spełnia 3 warunki: korzystał z ceny maksymalnej 693 zł/MWh w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r., jest mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów unijnych albo producentem rolnym, oraz nie złożył jeszcze informacji o pomocy lub złożył ją z błędami i nie poprawił ich na wezwanie sprzedawcy.

Dla porządku: MŚP to firmy zatrudniające do 250 pracowników, których łączny roczny obrót nie przekracza 50 mln euro lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 mln euro. Przy określaniu tych progów należy uwzględniać dane podmiotów powiązanych i partnerskich – co w praktyce oznacza, że firma formalnie zatrudniająca 80 osób, ale należąca do grupy kapitałowej zatrudniającej łącznie 500, może nie spełniać kryterium MŚP.

Jeśli w II półroczu 2024 r. prąd był rozliczany według stawek rynkowych (np. na kontraktach SPOT, które w tym czasie były niższe od ceny maksymalnej) – obowiązek nie dotyczy tej firmy, bo nie korzystała z preferencyjnej ceny.

Jaki dokument, gdzie i jak go złożyć?

Dokument to formularz informacji o pomocy, opracowany przez Ministra Klimatu i Środowiska na podstawie przepisów ustawy o bonie energetycznym. Wzór dostępny jest na stronach największych sprzedawców energii (PGE, Tauron, Enea, Energa, E.ON i inne) oraz na gov.pl. Formularz zawiera dane firmy, numer punktu poboru energii (PPE), kwotę udzielonej pomocy i informacje o wcześniej otrzymanej pomocy de minimis z innych źródeł.

Dokument składa się bezpośrednio u swojego sprzedawcy energii – tego, z którym była zawarta umowa w II półroczu 2024 r. Można to zrobić na 3 sposoby:

• Online – przez formularz na stronie internetowej sprzedawcy lub przez platformę BOK (Biuro Obsługi Klienta). To najszybsza metoda, rekomendowana przez sprzedawców.
• Pocztą tradycyjną – wysyłając wypełniony i podpisany dokument na adres korespondencyjny biura obsługi klienta sprzedawcy. Przy tej formie liczy się data nadania przesyłki, nie data doręczenia.
• Osobiście – w stacjonarnym punkcie obsługi klienta sprzedawcy energii.

Jeśli w II półroczu 2024 r. firma zmieniała sprzedawcę, obowiązek złożenia dokumentu dotyczy tego sprzedawcy, z którym umowa była zawarta w danym punkcie poboru – osobno dla każdego PPE i każdego sprzedawcy.

Co grozi za niezłożenie – i czy termin to naprawdę 30 czerwca 2026?

Pierwotny termin wynosił 28 lutego 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska następnie przedłużyło go – ostateczny i nieprzekraczalny termin to 30 czerwca 2026 r. Sprzedawcy tacy jak Axpo wprost potwierdzają, że po tej dacie wystawienie zaświadczenia o pomocy de minimis nie będzie możliwe, a faktury korygujące staną się nieodwracalne.

Konsekwencje niezłożenia dokumentu są konkretne i finansowe. Sprzedawca koryguje rozliczenia za cały okres od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. – zamiast ceny maksymalnej 693 zł/MWh stosuje ceny wynikające z zawartej umowy. Dla firm z umowami na stałą cenę może to oznaczać przeliczenie według stawek z kontraktu, które w tamtym czasie były wyższe lub niższe zależnie od momentu podpisania umowy. Dla firm rozliczanych według taryfy – według stawek taryfowych obowiązujących bez mechanizmu ochronnego.

Kwota dopłaty zależy od zużycia i różnicy między ceną umowną a 693 zł/MWh. Przy zużyciu 50 MWh w II półroczu 2024 r. i różnicy cenowej rzędu 200 zł/MWh – dopłata wyniosłaby ok. 10 000 zł netto. Przy mniejszych firmach zużywających 10-15 MWh w tym samym okresie – kilkaset do kilku tysięcy złotych.

Scenariusz	Zużycie II półrocze 2024	Różnica cen (szacunek)	Możliwa dopłata
Mała firma usługowa	5 MWh	ok. 150-300 zł/MWh	750-1 500 zł
Sklep, restauracja	15-20 MWh	ok. 150-300 zł/MWh	2 250-6 000 zł
Mały zakład produkcyjny	50-100 MWh	ok. 150-300 zł/MWh	7 500-30 000 zł
Gospodarstwo rolne (śr.)	10-30 MWh	ok. 150-300 zł/MWh	1 500-9 000 zł

Uwaga: kwoty orientacyjne – rzeczywista dopłata zależy od stawek w indywidualnej umowie.

Jeśli formularz zostanie złożony w terminie, ale zawiera błędy lub braki formalne, sprzedawca wezwie do ich poprawienia w wyznaczonym terminie. Dokument poprawiony w terminie wywołuje skutki od dnia pierwotnego złożenia. Brak poprawki w wyznaczonym czasie skutkuje tak samo jak brak złożenia – wezwaniem do zwrotu kwoty pomocy.

A jeśli sprzedawca już wystawił faktury korygujące?

Część sprzedawców, takich jak Axpo, potwierdza, że w przypadku firm, które nie złożyły dokumentu do wcześniejszego terminu (np. do 30 czerwca 2025 r.), faktury korygujące za II półrocze 2024 r. mogły zostać już wystawione. Złożenie dokumentu teraz – przed 30 czerwca 2026 r. – nadal może odwrócić tę sytuację. Sprzedawca w takim przypadku skoryguje faktury korygujące, a nadpłata zostanie zaliczona na poczet przyszłych należności lub zwrócona. Warto więc sprawdzić historię rozliczeń na koncie u sprzedawcy i – jeśli pojawiły się korekty – jak najszybciej złożyć wymagany dokument.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź, czy złożyłeś dokument, zanim termin przepadnie

• Jeśli prowadzisz firmę lub gospodarstwo rolne i w II półroczu 2024 r. korzystałeś z ceny maksymalnej 693 zł/MWh, wejdź na stronę swojego sprzedawcy energii i sprawdź w historii konta, czy złożyłeś informację o pomocy. Większość dużych sprzedawców udostępnia tę informację w panelu klienta online.
• Jeśli nie złożyłeś dokumentu – pobierz formularz ze strony sprzedawcy lub gov.pl, wypełnij go (będziesz potrzebować numeru PPE z faktury za prąd oraz danych o wcześniej otrzymanej pomocy de minimis, jeśli taka miała miejsce) i wyślij przez BOK online lub pocztą. Zostało jeszcze ponad 2 miesiące do 30 czerwca 2026 r., ale im wcześniej to zrobisz, tym mniej ryzyka, że termin przepadnie z powodu przeciążenia systemów w ostatnich dniach.
• Jeśli jesteś gospodarstwem domowym bez działalności – ten obowiązek Cię nie dotyczy. Ochrona cenowa w II połowie 2024 r. dla osób prywatnych działała automatycznie, bez żadnych dokumentów.
• Jeśli masz wątpliwości co do statusu swojej firmy (np. należysz do grupy kapitałowej i nie jesteś pewny, czy spełniasz kryteria MŚP) – zadzwoń do sprzedawcy i zapytaj wprost, czy w Twoich rozliczeniach za II półrocze 2024 r. była stosowana cena maksymalna. Jeśli tak – dokument musisz złożyć niezależnie od rozmiaru firmy.