Urlop zamieni się w udrękę. W tych regionach będzie 45 stopni w cieniu

Czerwiec 2026 zapowiada się jako jeden z najgorętszych w historii pomiarów – i to po obu stronach Alp. W Polsce nadchodzi pierwsza fala upałów, ale to, co czeka turystów na południu Europy, to zupełnie inna liga. Kilka milionów Polaków wyjedzie w tym roku na urlop do krajów, gdzie termometry mogą pokazać 45 stopni w cieniu.

Polska: pierwsze uderzenie gorąca już w tym tygodniu, kulminacja w trzeciej dekadzie czerwca

Meteorologiczne lato zaczęło się w Polsce 1 czerwca – i zgodnie z prognozami synoptyków zamierza się od razu pokazać w pełnej krasie. Już w tym tygodniu na zachodzie, południu i w centrum kraju temperatury mogą sięgnąć 30 stopni. W większości regionów termometry wskażą powyżej 25 stopni – to ciepło jak na pierwsze dni meteorologicznego lata, ale nie rekordowe.

Znacznie poważniej zapowiada się dalsza część miesiąca. Według zgodnych wskazań modeli CFSv2, ECMWF i CanSIPS w połowie czerwca nastąpi stabilizacja wysokich temperatur z regularnymi dniami upalnymi, a ostatnia dekada miesiąca przyniesie kulminację fali gorąca. IMGW prognozuje, że czerwiec będzie istotnie cieplejszy niż w latach 1991-2020, a każde z 20 największych miast Polski odnotuje temperatury powyżej normy.

Lokalnie w czerwcu nie można wykluczyć temperatur rzędu 35-37 stopni, choć na krótko, podczas potencjalnych najsilniejszych fal gorąca. Warszawa i inne duże miasta zmierzą się też z tzw. nocami tropikalnymi – gdy temperatura po zmroku nie spada poniżej 20 stopni. Synoptycy zaznaczają jednak, że upały nie powinny być bardzo częste – między falami gorąca będą okresy z burzami i gwałtownymi opadami.

Hiszpania: najgorętszy kwiecień w historii, fala upałów już w maju – i to dopiero początek

O ile polskie lato zapowiada się gorąco, Półwysep Iberyjski jest już od tygodni w innym wymiarze temperatury. Kwiecień 2026 był w Hiszpanii najcieplejszym w historii pomiarów – wysokie temperatury powyżej normy utrzymywały się przez cały miesiąc. Maj przyniósł kontynuację tej tendencji.

Już 20 maja hiszpańska agencja meteorologiczna AEMET wydała ostrzeżenia pierwszego stopnia przed upałem. W Sewilli termometry wskazały maksymalnie 34 stopnie, a w regionach Guadiana i Guadalquivir temperatura przekroczyła 36-38 stopni. Synoptycy AEMET zaznaczyli, że tego epizodu nie można było jeszcze formalnie nazwać falą upałów – ale to się zmienia wraz z wejściem w czerwiec.

Latem na południu Hiszpanii temperatury regularnie przekraczają 40 stopni, a w najgorętsze dni – jak pokazują dane z poprzednich sezonów – dochodzą do 45 stopni w cieniu. W czerwcu 2025 r. w gminie El Granado w Andaluzji padł rekord: 46 stopni Celsjusza – najwyższa czerwcowa temperatura w historii pomiarów w Hiszpanii. Ten sam miesiąc był najgorętszym czerwcem w historii kraju, a ekstremalne temperatury przyczyniły się do śmierci co najmniej 380 osób.

Prognozy na lato 2026 wskazują, że Hiszpania, Włochy i Grecja muszą liczyć się z regularnymi temperaturami powyżej 35 stopni, dłuższymi falami upałów niż w poprzednich latach, a miejscami z nowymi rekordami temperatur. Przyczyna jest znana: dominacja wyżu azorskiego, napływ gorącego i suchego powietrza z Afryki, wieloletnia susza potęgująca nagrzewanie gruntu.

Gdzie będzie najgorzej – mapa ryzyka dla polskich turystów. Tu nie jedź

Polacy wybierają na wakacje kilka głównych kierunków na południu Europy. Nie wszędzie upał jest równie ekstremalny.

Andaluzja, Kastylia, Madryt – to absolutne epicentrum hiszpańskich upałów. Sevilla i Kordoba regularnie należą do najgorętszych miast kontynentu – w lipcu i sierpniu temperatura w cieniu przekracza tam 40 stopni nawet kilkanaście dni w miesiącu. Noce nie przynoszą ulgi: minimalna temperatura utrzymuje się powyżej 25 stopni.

Costa del Sol, Costa Brava, Baleary – wybrzeże daje pewną ulgę dzięki morskiej bryzom, ale temperatury wciąż regularnie sięgają 35 stopni. Woda w morzu może być zaskakująco ciepła – w sierpniu Morze Śródziemne osiąga 28-30 stopni przy wybrzeżu.

Grecja – Ateny, Kreta, Rodos – podobny profil ryzyka jak południe Hiszpanii. Ateny w lipcu i sierpniu regularnie notują powyżej 38 stopni, a na wyspach Morza Egejskiego dochodzi do tego silny wiatr meltemi, który przy dużym upale i niskiej wilgotności przyspiesza odwodnienie.

Chorwacja, Czarnogóra – nieco łagodniejsze warunki dzięki górskiej orografii, ale wybrzeże Adriatyku w lipcu i sierpniu potrafi zaskoczyć 38-40 stopniami, szczególnie w głębi lądu przy braku wiatru.

Turcja – Antalya, Bodrum – jeden z najczęściej wybieranych kierunków przez Polaków, z temperaturami sięgającymi 40-43 stopni w lipcu i sierpniu. Wysoka wilgotność powietrza sprawia, że odczuwalny upał jest znacznie wyższy niż wskazuje termometr.

Jak ciało reaguje na ekstremalne gorąco – i dlaczego Polacy są szczególnie narażeni

Polak wyjeżdżający na południe Europy w lipcu lub sierpniu wystawia swój organizm na próbę, do której nie jest przyzwyczajony. Przez 10 miesięcy w roku żyjemy w klimacie umiarkowanym, gdzie temperatura rzadko przekracza 30 stopni. Aklimatyzacja do warunków śródziemnomorskich trwa od kilku do kilkunastu dni – a typowy urlop trwa 7-14 dni. Innymi słowy: przez większość wyjazdu organizm działa w warunkach, do których nie jest przystosowany.

Pierwsze sygnały ostrzegawcze to wzmożona potliwość, przyspieszone tętno i uczucie zmęczenia mimo braku aktywności. Udary cieplne zaczynają się niewinnie – od bólu głowy i zawrotów, przez nudności, aż do dezorientacji i utraty przytomności. Osoby powyżej 65. roku życia oraz dzieci poniżej 4 lat są statystycznie kilkukrotnie bardziej narażone na poważne powikłania niż zdrowi dorośli w średnim wieku.

Krytyczny błąd, który popełniają turyści, to odczekiwanie z nawadnianiem do momentu pojawienia się pragnienia. Pragnienie jest sygnałem, że organizm jest już odwodniony – nie że właśnie zaczyna odczuwać niedobór wody. Przy 40 stopniach dorosły traci przez pot nawet 1-1,5 litra wody na godzinę, gdy pozostaje aktywny. Alkohol i kawa silnie nasilają odwodnienie.

Warszawa przed wyjazdem – co sprawdzić i spakować

Przed każdym wyjazdem na południe Europy warto poświęcić kilkanaście minut na przygotowanie – zarówno logistyczne, jak i zdrowotne.

Aplikacja AEMET (Hiszpania), meteo.gr (Grecja) lub Yr.no (ogólnoeuropejska) pozwala śledzić lokalne alerty meteorologiczne i indeks UV bezpośrednio na telefonie. Warto ją zainstalować przed wylotem i aktywować powiadomienia push o ostrzeżeniach pogodowych.

Krem z filtrem SPF 50+ w objętości co najmniej 200 ml – to nie jest element opcjonalny. Przy indeksie UV powyżej 8 (typowym dla Hiszpanii i Grecji w lipcu) niezabezpieczona skóra o jasnej karnacji zaczyna się palić już po 15 minutach ekspozycji.

Tabletki z elektrolitami lub gotowy proszek do rozcieńczenia – dostępne w każdej aptece, tanie i niezastąpione przy intensywnej potliwości. Sama woda nie wystarczy – razem z potem tracimy sód, potas i magnez.

Co to oznacza dla Ciebie? Urlop na południu Europy w 2026 roku wymaga przygotowania

1. Sprawdź alerty pogodowe przed wyjazdem i zainstaluj lokalną aplikację meteorologiczną. Alerty AEMET (Hiszpania) i meteo.gr (Grecja) są dostępne po angielsku i informują o poziomie zagrożenia upałem z 24-48-godzinnym wyprzedzeniem.

2. Zaplanuj aktywność na poranne i wieczorne godziny. Między 11 a 17 temperatura jest najwyższa, a indeks UV – najsilniejszy. Zwiedzanie i spacery zaplanuj na godziny 8-11 lub po 18.

3. Pij co najmniej 2-3 litry wody dziennie, zanim poczujesz pragnienie. Butelka wody powinna być stałym elementem każdego wyjścia – nie zostawiaj jej w pokoju hotelowym.

4. Spakuj krem SPF 50+, okulary z filtrem UV i nakrycie głowy. Kapelusz z szerokim rondem chroni nie tylko skórę, ale i kark – obszar szczególnie wrażliwy na przegrzanie.

5. Ubieraj się w jasne, przewiewne tkaniny naturalne. Len i bawełna przepuszczają powietrze; ciemne syntetyki pochłaniają ciepło i mogą podnosić odczuwalną temperaturę ciała o kilka stopni.

6. Przy zawrotach głowy, nudnościach lub dezorientacji – natychmiast do cienia i nawadnianie. To mogą być pierwsze objawy udaru cieplnego. Nie czekaj, aż „samo przejdzie” – przy ekstremalnych temperaturach stan może się szybko pogorszyć.

7. Sprawdź polisę ubezpieczeniową przed wylotem. Upewnij się, że obejmuje leczenie nagłe za granicą. Hospitalizacja z powodu udaru cieplnego w Hiszpanii lub Grecji bez ubezpieczenia może kosztować kilka tysięcy euro.