Urzędnicy wchodzą na posesje i robią zdjęcia. We wrześniu trwają kontrole właścicieli domów. Można stracić ulgę

Wrzesień przynosi kolejne kontrole właścicieli domów jednorodzinnych. Tym razem urzędnicy sprawdzają przydomowe kompostowniki. Na miejscu mogą przeprowadzić oględziny, sprawdzić znajdujące się w nich bioodpady, a nawet wykonać dokumentację fotograficzną. Kontrole dotyczą osób, które zadeklarowały kompostowanie i dzięki temu płacą mniej za odbiór odpadów. Jeżeli deklaracja nie zgadza się ze stanem faktycznym, ulga może zostać odebrana. Co istotne, odmowa umożliwienia oględzin również może skończyć się utratą preferencji.

We wrześniu urzędnicy ruszyli na posesje

To nie jest zapowiedź kontroli, które być może pojawią się w przyszłości. W wielu samorządach wrzesień 2026 roku jest wpisany bezpośrednio do harmonogramów kontroli.

Bardzo konkretny przykład pochodzi z Gdańska. Miasto oficjalnie poinformowało 31 sierpnia, że od września do końca października 2026 roku pracownicy urzędu będą kontrolować nieruchomości, których właściciele zadeklarowali przydomowy kompostownik i korzystają z ulgi w opłacie za odpady.

Kontrole prowadzone są również w innych częściach kraju. Nie istnieje jednak jedna ogólnopolska data rozpoczęcia akcji – harmonogram ustala każdy samorząd.

Kontrole również na Mazowszu

I tutaj mamy bardzo dobry lokalny element dla WwP.

Urząd Miasta Przasnysz na Mazowszu oficjalnie zapowiedział kontrole od maja aż do września 2026 roku.

Są one wyrywkowe i dotyczą nieruchomości, których właściciele zadeklarowali posiadanie kompostownika oraz korzystają z tzw. ulgi kompostownikowej.

Samorząd wskazuje podstawę prawną – art. 9u ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Nie jest więc tak, że urzędnicy chodzą po przypadkowo wybranych ogrodach. Kontrola służy zweryfikowaniu informacji podanej wcześniej przez właściciela nieruchomości.

Co dokładnie będą sprawdzać?

Lista jest krótka, ale konkretna.

Urzędnik chce przede wszystkim ustalić:

• czy kompostownik rzeczywiście znajduje się na posesji,
• czy jest faktycznie wykorzystywany,
• czy trafiają do niego bioodpady stanowiące odpady komunalne.

Samo postawienie pustego pojemnika w ogrodzie nie wystarczy, jeżeli właściciel korzysta z ulgi właśnie z tytułu kompostowania bioodpadów.

Mogą zrobić zdjęcia

To może zaskoczyć część mieszkańców.

Przasnyski urząd informuje wprost, że podczas oględzin pracownicy mogą wykonywać dokumentację fotograficzną kompostowników oraz znajdujących się w nich bioodpadów.

Jeszcze bardziej szczegółowo procedurę opisuje Gdańsk.

Tam osoby prowadzące kontrole posiadają legitymację służbową i imienne upoważnienie. Podczas wizyty dokonują oględzin kompostownika i wykonują jego dokumentację fotograficzną, obejmującą również znajdujące się w środku bioodpady.

Mieszkaniec ma więc prawo upewnić się, że osoba pojawiająca się na posesji rzeczywiście jest uprawnionym pracownikiem.

Zamknięcie furtki nie rozwiązuje problemu

To najważniejszy element dla osób korzystających z ulgi.

Ustawa przewiduje trzy podstawowe sytuacje, w których właściciel nieruchomości może utracić prawo do częściowego zwolnienia z opłaty za odpady.

Stanie się tak, gdy:

nie posiada zadeklarowanego kompostownika,

nie kompostuje w nim bioodpadów,

albo

uniemożliwia upoważnionej osobie przeprowadzenie oględzin.

Dlatego odmowa przeprowadzenia kontroli nie jest sposobem na zachowanie ulgi.

Ulga może zostać odebrana

Jeżeli kontrola wykaże nieprawidłowości, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji stwierdzić utratę prawa do częściowego zwolnienia z opłaty.

Konsekwencja jest bardzo konkretna: właściciel zaczyna płacić za gospodarowanie odpadami bez ulgi za kompostowanie.

Co więcej, powrót do preferencji nie następuje natychmiast po naprawieniu sytuacji.

Ponowne skorzystanie ze zwolnienia jest możliwe dopiero po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym decyzja o utracie prawa do zwolnienia stała się ostateczna. Następnie trzeba ponownie złożyć deklarację.

Nie każdy właściciel domu jest kontrolowany

To bardzo ważne, żebyśmy tego nie przekłamali.

Kontrole kompostowników nie oznaczają, że urzędnicy będą sprawdzać ogród każdego właściciela domu.

Chodzi przede wszystkim o nieruchomości, których właściciele zadeklarowali kompostowanie bioodpadów i korzystają dzięki temu z częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami.

Nie ma również jednej centralnej, ogólnopolskiej akcji rozpoczynającej się tego samego dnia. Poszczególne miasta i gminy ustalają własne harmonogramy.

Wrzesień jest miesiącem kontroli w wielu miejscach

Przykładów jest więcej.

Oprócz Gdańska, gdzie kontrole prowadzone są od września do końca października, i Przasnysza, gdzie wrzesień jest ostatnim miesiącem zapowiedzianego cyklu, kontrole zaplanowano lub prowadzono również m.in. w Szczecinku, Krośnie, Kołobrzegu czy gminie Sanok.

To sprawia, że właściciele domów korzystający z ulgi kompostownikowej powinni sprawdzić komunikaty swojego urzędu miasta lub gminy.

Jeżeli kompostownik został zadeklarowany, musi nie tylko znajdować się na posesji. Powinien być rzeczywiście wykorzystywany zgodnie z deklaracją.