ZUS może zatrzymać wypłatę już od października. Uczniom zostało kilka dni na jeden dokument

Uczniowie pobierający rentę rodzinną powinni natychmiast sprawdzić ważność zaświadczenia o kontynuowaniu nauki. Jeżeli dotychczasowy dokument wygasa we wrześniu, nowe zaświadczenie trzeba dostarczyć do ZUS do końca miesiąca. Brak dokumentu może oznaczać wstrzymanie kolejnych wypłat. Studenci mają więcej czasu, ale ich termin również jest ściśle określony. Szczególne zasady dotyczą maturzystów rozpoczynających pierwszy rok studiów.

Końcówka września jest kluczowym momentem dla uczniów i części studentów pobierających rentę rodzinną po zmarłym rodzicu. Prawo do świadczenia po ukończeniu 16 lat zależy bowiem od kontynuowania nauki. ZUS musi mieć dokument, który to potwierdza.

Nie każdy musi jednak co roku przynosić nowe zaświadczenie. Najpierw należy sprawdzić, na jaki okres został wystawiony dokument znajdujący się już w ZUS.

Jeżeli szkoła wydała zaświadczenie tylko na poprzedni rok szkolny, a jego ważność właśnie się kończy, trzeba działać. Uczniowie szkół ponadpodstawowych mają czas tylko do końca września.

Bez tego dokumentu ZUS może zatrzymać rentę

Zaświadczenie powinno potwierdzać, że uczeń albo student nadal się uczy. W przypadku uczniów, którzy ukończyli 16 lat, dokument ma bezpośrednie znaczenie dla dalszego prawa do renty rodzinnej.

ZUS wskazuje, że uczniowie szkół ponadpodstawowych powinni dostarczyć aktualne zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do końca września. Jeżeli dokumentu zabraknie, wypłata świadczenia może zostać wstrzymana.

Najważniejsza data dla uczniów to zatem:

30 września 2026 roku

Nie należy zakładać, że szkoła automatycznie prześle informację do ZUS. Obowiązek dopilnowania dokumentów spoczywa na osobie pobierającej świadczenie albo jej przedstawicielu.

Studenci mają czas do końca października

Inny termin obowiązuje studentów. Osoby kontynuujące naukę w szkole wyższej, których poprzednie zaświadczenie zostało wystawione tylko na jeden rok, powinny złożyć w ZUS wniosek oraz nowy dokument potwierdzający dalsze studiowanie.

W ich przypadku termin upływa:

31 października 2026 roku

Nie oznacza to jednak, że każdy student powinien czekać do ostatniego dnia. Uzyskanie dokumentu z dziekanatu może potrwać, dlatego warto wystąpić o niego możliwie szybko po rozpoczęciu roku akademickiego.

Maturzyści rozpoczynający studia mają dwa obowiązki

Najwięcej formalności czeka tegorocznych maturzystów, którzy zostali przyjęci na pierwszy rok studiów i chcą zachować rentę rodzinną również za wrzesień.

ZUS wskazuje, że taka osoba powinna do końca września przekazać:

• wniosek o kontynuowanie wypłaty renty rodzinnej;
• zaświadczenie z uczelni potwierdzające przyjęcie na studia.

To jednak nie zamyka sprawy. Po rozpoczęciu roku akademickiego trzeba uzupełnić dokumentację o kolejne zaświadczenie – tym razem potwierdzające, że student faktycznie rozpoczął naukę.

Ten dokument należy przekazać ZUS najpóźniej do końca października.

W praktyce maturzysta rozpoczynający studia powinien więc dopilnować dwóch etapów: najpierw potwierdzić przyjęcie na uczelnię, a później rozpoczęcie studiów.

Nie każdy musi składać zaświadczenie co roku

Część osób nie musi teraz podejmować żadnych działań. Dotyczy to uczniów i studentów, których zaświadczenie złożone wcześniej w ZUS nadal jest ważne.

Jeżeli szkoła lub uczelnia wystawiła dokument na cały przewidywany okres nauki – przykładowo na pięć lat studiów – ZUS może wypłacać rentę przez okres wskazany w tym zaświadczeniu. Nie trzeba wtedy każdego roku składać kolejnego dokumentu.

Warto jednak sprawdzić decyzję ZUS oraz kopię wcześniejszego zaświadczenia. Jeżeli nie wiadomo, na jaki okres dokument został wystawiony, najlepiej skontaktować się z Zakładem przed upływem terminu.

ZUS może również w dowolnym momencie zweryfikować, czy osoba pobierająca rentę rzeczywiście nadal się uczy.

Renta rodzinna nie zawsze kończy się w dniu 18. urodzin

Renta rodzinna po zmarłym rodzicu przysługuje dziecku:

• do ukończenia 16 lat;
• do ukończenia 25 lat, jeżeli kontynuuje naukę;
• bez względu na wiek w określonych przypadkach całkowitej niezdolności do pracy, jeżeli powstała ona w okresach wskazanych w przepisach.

Istnieje również ważny wyjątek dla studentów. Jeżeli osoba ukończy 25 lat, będąc na ostatnim roku studiów, prawo do renty rodzinnej może zostać przedłużone do zakończenia tego roku studiów.

Nie oznacza to automatycznie wypłaty do ukończenia studiów w każdej sytuacji. Warunkiem jest osiągnięcie 25. roku życia właśnie podczas ostatniego roku nauki w szkole wyższej.

Przerwałeś naukę? Trzeba natychmiast powiadomić ZUS

Obowiązek działa w obie strony. ZUS musi otrzymać dokument potwierdzający kontynuowanie edukacji, ale osoba pobierająca rentę ma również obowiązek poinformować Zakład o przerwaniu albo wcześniejszym zakończeniu nauki.

Dotyczy to m.in.:

• rezygnacji ze szkoły lub studiów;
• skreślenia z listy uczniów albo studentów;
• zakończenia nauki wcześniej, niż wynikało z dostarczonego zaświadczenia;
• przerwania edukacji w trakcie roku.

Nie wolno zakładać, że uczelnia albo szkoła zawsze zrobi to automatycznie.

Jeżeli ZUS nadal wypłaca świadczenie osobie, która nie spełnia już warunku nauki, pieniądze mogą zostać uznane za nienależnie pobrane. Wówczas Zakład może zażądać ich zwrotu wraz z odsetkami.

Jak przekazać dokument do ZUS?

Zaświadczenie można złożyć w placówce ZUS, przesłać pocztą albo przekazać zgodnie z aktualnymi możliwościami udostępnionymi przez eZUS. Przy wysyłce pocztowej warto zachować dowód nadania, a przy składaniu dokumentów osobiście – uzyskać potwierdzenie ich przyjęcia.

Przed przekazaniem zaświadczenia należy sprawdzić, czy zawiera ono wszystkie potrzebne informacje, w szczególności dane ucznia lub studenta oraz okres, na jaki potwierdzono kontynuowanie nauki.

Najważniejsze terminy

Do 30 września 2026 roku:

• uczniowie szkół ponadpodstawowych składają nowe zaświadczenie, jeżeli poprzednie straciło ważność;
• maturzyści przyjęci na pierwszy rok studiów składają wniosek o dalszą wypłatę renty oraz dokument potwierdzający przyjęcie na uczelnię, jeżeli chcą otrzymać świadczenie również za wrzesień.

Do 31 października 2026 roku:

• studenci przedstawiają zaświadczenie o kontynuowaniu nauki, jeżeli wcześniejsze obejmowało tylko poprzedni rok;
• osoby rozpoczynające pierwszy rok studiów uzupełniają dokument potwierdzający faktyczne rozpoczęcie nauki.

Najpierw należy jednak sprawdzić ważność dokumentu znajdującego się już w ZUS. Jeżeli obejmuje on cały okres kształcenia, coroczne składanie nowego zaświadczenia może nie być konieczne.

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – „Renta rodzinna dla ucznia i studenta. Nie zapomnij o zaświadczeniu”, ZUS – zasady przyznawania renty rodzinnej.