ZUS przeliczy emerytury automatycznie. Nawet 552 zł podwyżki miesięcznie

Nawet 552 zł brutto miesięcznie więcej może otrzymać część emerytów, jeśli przygotowywane przepisy wejdą w życie w proponowanym kształcie. ZUS ma samodzielnie przeliczyć świadczenia, bez konieczności składania dodatkowego wniosku. Według założeń zmiany mogą objąć około 196,5 tys. osób. Jest jednak istotny warunek: mówimy na razie o projekcie, a nie obowiązującym prawie.

Sprawa dotyczy osób, które przed laty zdecydowały się na wcześniejszą emeryturę, a później przy obliczaniu emerytury powszechnej zastosowano wobec nich mechanizm pomniejszający podstawę świadczenia. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało rozwiązanie, które ma zakończyć wieloletni problem.

Przepis sprzed lat odbił się na wysokości emerytur

Źródłem problemu jest art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mechanizm wprowadzony w 2012 roku przewidywał pomniejszanie podstawy obliczenia emerytury powszechnej o kwoty wcześniej pobranych emerytur.

Problem dotknął osoby, które decyzje o przejściu na wcześniejsze świadczenia podejmowały w czasie, gdy nie mogły przewidzieć późniejszej zmiany zasad obliczania ich przyszłej emerytury.

Sprawa przez kolejne lata trafiała do sądów. Teraz rządowy projekt ma stworzyć rozwiązanie obejmujące znacznie większą grupę świadczeniobiorców bez konieczności indywidualnego prowadzenia przez każdego seniora postępowania.

196,5 tys. osób może zostać objętych zmianami

Według informacji przedstawionych przez BiznesInfo projektowane rozwiązanie ma objąć około 196,5 tys. osób.

Wskazywana grupa to kobiety urodzone w latach 1954-1959 oraz mężczyźni urodzeni w latach 1949-1952 i w 1954 roku, przy spełnieniu warunków przewidzianych w projekcie. Istotna jest również data złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę. Według przedstawionych założeń chodzi o wniosek złożony przed 6 czerwca 2012 roku.

Nie należy więc zakładać, że nowe przeliczenie obejmie wszystkich wcześniejszych emerytów. O prawie do podwyżki będą decydowały konkretne przesłanki ustawowe.

ZUS ma zrobić wszystko automatycznie

Dla seniorów najważniejszą informacją może być sposób przeprowadzenia całej operacji.

Zgodnie z projektem ZUS ma przeliczyć świadczenia z urzędu. Osoba spełniająca warunki nie powinna więc być zmuszona do składania dodatkowego wniosku tylko po to, aby uruchomić procedurę.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku zmiany obejmującej blisko 200 tys. świadczeniobiorców. Zamiast prowadzenia tysięcy indywidualnych postępowań inicjowanych przez samych emerytów, Zakład ma wykorzystać posiadane dane i dokonać odpowiednich przeliczeń.

Nawet 552 zł brutto miesięcznie więcej. Jest konkretna symulacja

Nie każdy otrzyma jednak taką samą podwyżkę. Kwota 552 zł nie jest nowym dodatkiem wypłacanym wszystkim uprawnionym. To przykład wzrostu świadczenia wynikający z rządowej symulacji dla konkretnego przypadku.

Według danych przytoczonych przez BiznesInfo w symulacji przedstawiono sytuację mężczyzny urodzonego w 1954 roku, który przeszedł na wcześniejszą emeryturę w 2010 roku.

Jego emerytura powszechna obliczona bez zastosowania niekorzystnego pomniejszenia wynosiłaby 5016 zł, podczas gdy wskazana dotychczasowa wypłata wynosiła 3704 zł.

Nie oznacza to jednak prostego wzrostu miesięcznej wypłaty o różnicę między tymi dwiema kwotami. Według przytoczonej symulacji rzeczywisty wzrost bieżącego świadczenia po zastosowaniu projektowanego mechanizmu może wynieść 552 zł brutto miesięcznie.

Policzyliśmy, ile 552 zł oznacza w ciągu roku

Jeżeli konkretny emeryt rzeczywiście otrzymałby maksymalny wzrost odpowiadający przedstawionemu przykładowi, różnica w domowym budżecie byłaby znacząca.

552 zł × 12 miesięcy = 6624 zł brutto rocznie.

W ciągu 5 pełnych lat byłoby to matematycznie 33 120 zł brutto dodatkowych świadczeń, nie uwzględniając kolejnych waloryzacji ani ewentualnych zmian przepisów.

To jedynie nasze wyliczenie pokazujące skalę miesięcznej podwyżki. Nie oznacza, że każdy z około 196,5 tys. potencjalnie objętych zmianami emerytów otrzyma właśnie 552 zł.

Pierwsze wyższe wypłaty od maja 2027 roku?

Projekt przewiduje konkretny harmonogram. Jeżeli przepisy zostaną uchwalone w przedstawionym kształcie, ZUS ma rozpocząć przeliczanie świadczeń od 1 kwietnia 2027 roku.

Wyższe pieniądze miałyby natomiast pojawić się w wypłatach od maja 2027 roku.

Do tego czasu pozostaje jednak proces legislacyjny. Dat tych nie należy więc jeszcze traktować jako bezwarunkowo obowiązujących terminów.

Jest też druga strona zmian. Nie będzie wyrównania za poprzednie lata

Dla części emerytów może to być najważniejszy punkt całej reformy. Według opisanych założeń projekt nie przewiduje wypłacania wyrównań za wcześniejsze lata pobierania świadczenia w niższej wysokości.

Zmiana ma działać na przyszłość. Senior może więc otrzymać wyższą miesięczną emeryturę po wejściu nowych przepisów, ale nie oznacza to automatycznego zwrotu pieniędzy za wszystkie poprzednie lata.

Ma to ogromne znaczenie, ponieważ w indywidualnych sporach dotyczących wcześniejszego sposobu obliczania świadczeń pojawiały się bardzo wysokie kwoty.

Średnie historyczne wyrównanie miało przekraczać 64 tys. zł

Według danych przytoczonych przez BiznesInfo przeciętna wartość historycznego wyrównania, o które toczyły się postępowania, sięgała 64 075 zł na osobę.

Projektowane rozwiązanie nie zakłada jednak powszechnego wypłacenia takich kwot osobom objętym nowymi zasadami.

To zasadnicza różnica między przeliczeniem przyszłej wysokości emerytury a wyrównaniem za świadczenia wypłacane w poprzednich latach. Tych dwóch kwestii nie należy ze sobą utożsamiać.

Zmiana będzie kosztowała miliardy złotych

Skala reformy będzie zauważalna również dla finansów publicznych. Według przedstawionych szacunków w pierwszym roku nowe rozwiązanie ma kosztować około 400 mln zł.

W perspektywie 10 lat wydatki mają przekroczyć 7 mld zł.

Przy około 196,5 tys. potencjalnie objętych osób pokazuje to, że indywidualne podwyżki będą bardzo zróżnicowane. Kwoty zależą od historii ubezpieczeniowej i sposobu wcześniejszego ustalenia świadczenia konkretnej osoby.

Nie każdy wcześniejszy emeryt dostanie podwyżkę

Właśnie dlatego seniorzy powinni uważać na nagłówki sugerujące, że ZUS wypłaci wszystkim po 552 zł.

552 zł to kwota wynikająca z konkretnego przykładu, a nie gwarantowana podwyżka. Projekt określa grupę osób, których świadczenia mają zostać ponownie obliczone, ale ostateczny rezultat będzie indywidualny.

Kluczowe będą między innymi rocznik, moment przejścia na wcześniejszą emeryturę, data złożenia odpowiedniego wniosku oraz dotychczasowy sposób obliczenia świadczenia.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli jesteś kobietą urodzoną w latach 1954-1959 albo mężczyzną z roczników 1949-1952 lub 1954 i korzystałeś z wcześniejszej emerytury, warto szczególnie uważnie obserwować dalsze prace nad ustawą.

Istotna może być data 6 czerwca 2012 roku. Według przedstawionych założeń projekt dotyczy osób, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed tą datą.

Najważniejsze jest jednak to, że na obecnym etapie mówimy o projektowanych rozwiązaniach. Seniorzy nie powinni składać przypadkowych wniosków tylko dlatego, że przeczytali o możliwości uzyskania 552 zł. Jeżeli przepisy zostaną uchwalone w opisanym kształcie, ZUS ma dokonać przeliczenia automatycznie.

Planowany harmonogram zakłada rozpoczęcie przeliczeń 1 kwietnia 2027 roku i wyższe wypłaty od maja 2027 roku. Do tego czasu trzeba jednak śledzić proces legislacyjny, ponieważ ostateczna ustawa może różnić się od obecnego projektu.

Źródło: BiznesInfo.pl, informacje dotyczące projektu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.