Unijne rozporządzenie podniesie ceny kawy nawet o 300 proc! Za filiżankę w Warszawie zapłacimy 30 zł

Wchodzące w życie rygorystyczne przepisy Unii Europejskiej w sprawie wylesiania (EUDR) grożą gwałtownym załamaniem dostaw zielonego ziarna na rynek europejski. Przymus śledzenia pochodzenia każdej partii surowca odcina od handlu małych plantatorów z Ameryki Południowej i Afryki, co doprowadzi do drastycznego skoku cen w kawiarniach i sklepach. Skutki nowych norm prawnych najmocniej uderzą w stołeczny rynek, a w kawiarniach na warszawskim Mokotowie cenę popularnego espresso wyceniono w prognozach na aż 28-30 zł.

Wymóg geolokalizacji upraw uderza w drobnych plantatorów i paraliżuje import kawy

Nowe Unijne rozporządzenie w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów powiązanych z wylesianiem i degradacją lasów (EUDR) nakłada na importerów bezwzględny obowiązek udowodnienia, że sprowadzana kawa nie przyczyniła się do karczowania lasów po 31 grudnia 2020 roku. Podstawą prawną tych działań jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. Aby wprowadzić ziarno na teren wspólnoty, importer musi przedstawić dokładne dane geolokalizacyjne GPS dla każdej działki rolnej, na której zebrano owoce kawowca. Dla milionów drobnych rolników z Etiopii, Kolumbii czy Wietnamu posiadających działki o powierzchni poniżej 2 hektarów spełnienie tych wymogów technologicznych jest fizycznie niemożliwe.

Szefowie resortów rolnictwa oraz gospodarki w oficjalnych wystąpieniach ostrzegają, że unijne biurokracja doprowadzi do potężnego kryzysu podażowego na europejskim rynku spożywczym. Minister rolnictwa wprost zaznaczył podczas konferencji, że przepisy w obecnym kształcie przyniosą efekt odwrotny do zamierzonego – zamiast chronić środowisko, doprowadzą do zubożenia najbiedniejszych rolników i wywołają potężną falę drożyzny dla europejskich konsumentów. Z analiz rynkowych wynika, że brak certyfikatów wykluczy z dostaw do Europy nawet 60 proc. dotychczasowych dostawców surowca. Wywołana w ten sposób luka magazynowa doprowadzi do sytuacji, w której hurtowe ceny zielonego ziarna na giełdach w Londynie i Nowym Jorku skoczą o kilkadziesiąt procent w ciągu kilku tygodni. Koszty skomplikowanego audytu satelitarnego oraz opłat prawnych zostaną w całości przerzucone na końcowego konsumenta kupującego paczkę kawy w markecie.

Krajowe palarnie oraz hurtownie spożywcze zgłaszają, że z powodu braku wytycznych wykonawczych ze strony Komisji Europejskiej statki z kontenerami pełnymi ziaren stoją w portach w Rotterdamie i Hamburgu, nie mogąc uzyskać odprawy celnej. Brak dostaffców alternatywnych sprawia, że zapasy magazynowe w polskich palarniach kurczą się w zastraszającym tempie. Jeśli przepisy nie zostaną złagodzone lub ich wejście nie zostanie przesunięte w czasie, przetwórcy będą zmuszeni do drastycznego ograniczenia produkcji i podniesienia cenników o kilkaset procent.

Eksperci rynku towarowego wskazują, że konsekwencje nowej regulacji dotkną również producentów rosnących w Polsce zamienników oraz sektor opakowań. Załamujący się łańcuch dostaw zmusza firmy palarnicze do szukania droższych surowców z wielkoobszarowych plantacji w Brazylii, gdzie infrastruktura GPS już istnieje. To jednak całkowicie monopolizuje rynek i eliminuje unikalne odmiany botaniczne z małych, tradycyjnych gospodarstw afrykańskich, trwale ubogacających smak serwowanych naparów.

Stołeczne palarnie na Woli i Pradze wstrzymują kontraktację. Filiżanka kawy towarem luksusowym

Warszawa jest bezapelacyjną stolicą polskiego rynku kawy specialty i rzemieślniczego wypału ziaren. Na terenie miasta działa ponad 45 lokalnych palarni oraz blisko 900 kawiarni i restauracji, dla których wysoka jakość sprowadzanego ziarna stanowi fundament biznesu. W stołecznych zagłębiach biurowych na terenie dzielnicy Wola oraz w kawiarniach wzdłuż ul. Marszałkowskiej w Śródmieściu zużycie kawy liczone jest w tonach każdego miesiąca.

Rzemieślnicze palarnie zlokalizowane na warszawskiej Pradze-Południe i na Żoliborzu sprowadzają ziarna w ramach tak zwanego bezpośredniego handlu (Direct Trade) od małych spółdzielni rolniczych z Ameryki Łacińskiej. To właśnie ten segment rynku ucierpi najmocniej, gdyż lokalne kooperatywy w Gwatemali czy Peru nie są w stanie dostarczyć cyfrowych map satelitarnych wymaganych przez unijne aplikacje. Właściciel znanej palarni przy ul. Podskarbińskiej na Pradze przyznaje, że ceny zakupu zielonego ziarna specialty skoczyły z 40 zł do niemal 120 zł za kilogram jeszcze przed pełnym wejściem w życie unijnego reżimu.

Drastyczne podwyżki odczują przede wszystkim klienci kawiarni oraz firmy zamawiające catering biurowy w całej stolicy. Przeprowadzona symulacja kosztowa pokazuje, że przy cenie kilograma wypalonej kawy na poziomie 250 zł, koszt samej porcji ziaren do jednego espresso rośnie do 5 zł. Do tego dochodzą rosnące koszty energii, prądu, robocizny oraz stawek za wynajem lokali w atrakcyjnych punktach przy ul. Chmielnej czy na Nowym Świecie. W efekcie za klasyczną kawę czarną lub flat white w kawiarni na warszawskim Śródmieściu zapłacimy od 25 zł do nawet 32 zł, co uczyni z codziennego napoju napar wyłącznie dla zamożnych.

Zagrożone są również umowy na dostawę ziaren do automatów samosprzedających stojących w ponad 300 biurowcach na terenie warszawskiego Mordoru na Mokotowie oraz przy Rondzie Daszyńskiego na Woli. Operatorzy maszyn vendingowych wyliczają, że cena kubka małej kawy w biurowym automacie skoczy z dotychczasowych 5 zł do progu 14 zł, co uderzy w codzienne nawyki tysięcy pracowników stołecznych korporacji.

IJHARS i KAS zapowiadają kontrole importu w magazynach wokół Warszawy

Egzekwowaniem nowych norm na polskiej granicy oraz w hurtowniach zajmują się wyspecjalizowane państwowe służby kontrolne. Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) oraz Krajowa Administracja Skarbowa podjęły decyzję o wzmożeniu weryfikacji dokumentów przewozowych na terenach wielkich parków logistycznych w Ożarowie Mazowieckim, Pruszkowie oraz w samej Warszawie przy ul. Połczyńskiej w dzielnicy Wola.

Zgodnie z przepisami, za wprowadzanie do obrotu produktów pochodzących z terenów zdeforestowanych lub pozbawionych wymaganej dokumentacji geolokalizacyjnej grożą surowe sankcje finansowe. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w połączeniu z unijnym rozporządzeniem przewiduje kary pieniężne sięgające do 4 proc. rocznego obrotu przedsiębiorstwa oraz bezwzględną konfiskatę zakwestionowanego towaru. Zniszczenie nielegalnie sprowadzonego ziarna odbywa się na koszt importera, co dla małych palarni z warszawskiego Bemowa czy Bielan oznacza natychmiastowe bankructwo.

Przedstawiciele Izby Gospodarczej Handlu Kawą apelują do rządu o pilne wypracowanie rozwiązań pomostowych i przyznanie okresu dostosowawczego dla mikrofirm. Brak elastyczności ze strony unijnych urzędników doprowadzi bowiem do sytuacji, w której legalne polskie palarnie zostaną zastąpione przez szary rynek i niekontrolowany import z krajów trzecich poza obszarem Unii Europejskiej, co całkowicie zaprzepaści ekologiczne cele unijnej dyrektywy.

Jak ograniczyć wydatki na kawę i przetrwać kryzys na rynku ziaren

Zobacz sprawdzony zestaw działań, które pozwolą Ci zabezpieczyć zapasy kawy i uniknąć płacenia astronomicznych stawek w kawiarniach:

• Zrób zapasy ziarna z dotychczasowych dostaw – kupuj paczkowane ziarna z obecnych serii produkcyjnych w lokalnych palarniach na Pradze i Woli, dopóki na półkach leżą zapasy sprowadzone na starych zasadach.
• Wybieraj kawy z dużych plantacji z certyfikatem – szukaj na opakowaniach jednoznacznych oznaczeń certyfikatów ekologicznych oraz potwierdzeń zgodności z normą EUDR.
• Rozważ alternatywne metody parzenia w domu – zainwestuj w kawiarkę lub drip i przygotowuj kawę specialty samodzielnie, co obniży koszt filiżanki z 30 zł do około 4 zł.
• Szukaj promocji w lokalnych palarniach – zamawiaj większe opakowania zbiorcze po 1 kg bezpośrednio przez strony internetowe stołecznych producentów z pominięciem marży pośredników.
• Zgłaszaj nieuczciwe praktyki cenowe – jeśli kawiarnia sztucznie podnosi ceny powołując się na EUDR dla ziaren z dawnych zapasów, powiadom Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Warszawie.

 

 

 

Źródło: businessinsider