Donald Trump ogłasza przełom w negocjacjach z Iranem! Koniec paraliżu w cieśninie Ormuz?

Plan powrotu do przedwojennego status quo

Jak donosi irańska agencja informacyjna Tasnim, powołując się na źródła zbliżone do negocjacji, wypracowany kompromis zakłada, że w ciągu miesiąca od ostatecznego podpisania dokumentów natężenie ruchu frachtowców w cieśninie Ormuz powinno osiągnąć wskaźniki notowane przed wybuchem konfliktu. Przed rozpoczęciem otwartych działań zbrojnych pomiędzy koalicją amerykańsko-izraelską a Iranem, przez ten strategiczny korytarz transportowy przepływało nawet do 150 jednostek na dobę, w tym kluczowe tankowce eksportujące ropę naftową i gaz ziemny z rejonu Zatoki Perskiej.

Prezydent USA Donald Trump potwierdził w sobotę, że umowa została już w „dużej mierze” sfinalizowana i jej oficjalne ogłoszenie powinno nastąpić w najbliższym czasie. Głównym celem porozumienia jest zniesienie blokady Ormuzu, którą Teheran wprowadził na przełomie lutego i marca bieżącego roku, paraliżując globalne łańcuchy dostaw surowców energetycznych.

Ostrzeżenie ze strony Teheranu: Mimo optymistycznych sygnałów, agencja Tasnim wyraźnie zaznaczyła, że dawne zasady funkcjonowania szlaku nie powrócą bezpowrotnie. Przed wybuchem wojny cieśnina była traktowana jako międzynarodowy, w pełni darmowy i swobodny korytarz dla wszystkich bander. W nowej rzeczywistości Iran zamierza na różne sposoby manifestować i egzekwować swoją suwerenność nad tym obszarem, choć szczegóły tych mechanizmów nie zostały jeszcze ujawnione.

Twarde warunki i harmonogram działań

Do pełnego sukcesu dyplomatycznego brakuje jeszcze uzgodnienia „jednego lub dwóch” spornych punktów. Strategia wyjścia z kryzysu opiera się na ścisłym harmonogramie czasowym, który rozdziela kwestie gospodarcze od sporów militarno-technologicznych.

Irańscy negocjatorzy postawili sprawę na ostrzu noża: jeśli Amerykanie nie wywiążą się ze zniesienia blokady portów w ciągu 30 dni lub będą stawiać dodatkowe przeszkody proceduralne, Teheran natychmiast wstrzyma jakiekolwiek ustępstwa w cieśninie Ormuz.

Atomowy spór odłożony na później

Wysoki rangą przedstawiciel administracji w Teheranie w rozmowie z agencją Reuters zastrzegł, że obecny kompromis nie obejmuje kwestii militarnych zapasów nuklearnych. Iran stanowczo odrzucił żądanie natychmiastowego przekazania swoich zasobów wysoko wzbogaconego uranu. Temat ten został celowo wyłączony ze wstępnych ustaleń i ma być przedmiotem dopiero kolejnej fazy rozmów, mających na celu wypracowanie traktatu ostatecznego.

Przypomnijmy, że konflikt zbrojny rozpoczął się od zmasowanych uderzeń lotniczych sił amerykańskich i izraelskich na terytorium Iranu w dniu 28 lutego. Waszyngton jako główny cel operacji wskazywał konieczność zniszczenia infrastruktury pozwalającej Teheranowi na wyprodukowanie bojowych ładunków jądrowych. Strona irańska niezmiennie utrzymuje, że jej badania mają cele wyłącznie cywilne i pokojowe. Niemniej jednak, przedwojenne raporty wskazywały, że Teheran wzbogacał uran do poziomu aż 60 procent – wartości wielokrotnie przewyższającej standardowe potrzeby energetyki jądrowej czy medycyny, które zazwyczaj nie przekraczają 5 procent.