Dym z komina sąsiada niszczy Ci życie? Kontrola ma prawo wejść na działkę, a kara sięga 5000 zł

Gęsty, ciemny dym o chemicznym zapachu, osiadająca sadza i duszący odór ze szkodliwych palenisk to problem, z którym co sezon grzewczy zmagają się tysiące właścicieli domów jednorodzinnych. Przepisy prawa jasno wskazują, że uciążliwe zadymianie nie jest sprawą prywatną sąsiada. Urzędnicy oraz służby mundurowe posiadają szerokie uprawnienia kontrolne, a za spalanie śmieci lub niedozwolonych paliw grożą wysokie kary finansowe z karą pozbawienia wolności włącznie.

Mandat do 5000 zł i wizyta kontrolerów od 6:00 do 22:00

Główną przyczyną groźnego dla zdrowia dymienia jest nielegalne utylizowanie w domowych piecach odpadów, takich jak tworzywa sztuczne, lakierowane drewno czy płyty meblowe. Zgodnie z art. 191 ustawy o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), termiczne przekształcanie odpadów poza instalacjami do tego przeznaczonymi podlega karze aresztu albo grzywny. W postępowaniu mandatowym funkcjonariusz może nałożyć grzywnę do 500 zł, jednak gdy sprawa trafi do sądu rejonowego, kara finansowa wynosi nawet 5000 zł. Równolegle zastosowanie mają lokalne uchwały antysmogowe, które precyzyjnie określają wymogi dla kotłów oraz zakazane rodzaje paliw.

Podstawą do przeprowadzenia inspekcji na prywatnej posesji jest art. 379 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Upoważnieni przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta kontrolerzy (w tym strażnicy miejscy i gminni) mają prawo wejść na teren nieruchomości oraz do kotłowni w godzinach od 6:00 do 22:00. Mogą oni zażądać dokumentacji pieca, certyfikatów opału, a także pobrać próbki popiołu do badań laboratoryjnych.

3 lata więzienia za niewpuszczenie kontroli i immisje z legalnego opału

Odmowa wpuszczenia urzędników lub utrudnianie przeprowadzenia czynności inspekcyjnych wiąże się z bardzo poważnymi konsekwencjami karnymi. Zgodnie z art. 225 § 1 Kodeksu karnego, udaremnianie lub utrudnianie osobie uprawnionej przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony środowiska stanowi przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3.

Co istotne, interwencja jest możliwa również wtedy, gdy sąsiad stosuje legalny opał, ale sposób palenia wywołuje uciążliwy dym zalewający sąsiednie działki. W myśl art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań zakłócających korzystanie z sąsiednich terenów ponad przeciętną miarę (tzw. immisje pośrednie). Na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego poszkodowany sąsiad może wystąpić do sądu z pozwem o zaniechanie naruszeń i nakazanie ograniczenia uciążliwości.

Obowiązkowe czyszczenie komina 4 razy w roku i zgłaszanie naruszeń

Nadmierne dymienie często wynika z zaniedbań technicznych i braku regularnej konserwacji przewodów spalinowych. W przypadku urządzeń opalanych paliwem stałym (węgiel, drewno) użytkownik ma prawny obowiązek usuwać zanieczyszczenia z przewodów dymowych co najmniej 4 razy w roku, a raz w roku przeprowadzić okresową kontrolę kominiarską. Brak takich przeglądów można zgłaszać do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, a w sytuacji bezpośredniego zagrożenia pożarowego – do Państwowej Straży Pożarnej.

Jak krok po kroku postępować, gdy sąsiad regularnie dymi z komina

Zobacz zestaw practical kroków, które pozwolą skutecznie i zgodnie z prawem rozwiązać problem zadymiania:

• Porozmawiaj z sąsiadem i uświadom mu problem – dym może wynikać z nieprawidłowej techniki rozpalania (np. od dołu zamiast od góry) lub mokrego drewna.
• Dokumentuj każde zdarzenie zalewania posesji dymem – zapisuj daty, godziny oraz rób zdjęcia i nagrania wideo pokazujące gęste zadymienie i odór.
• Zgłoś interwencję do Straży Miejskiej lub Urzędu Gminy – wnieś o przeprowadzenie natychmiastowej kontroli paleniska na podstawie art. 379 Prawa ochrony środowiska.
• Zawiadom Nadzór Budowlany w przypadku braku przeglądów kominiarskich – zgłoś wniosek o weryfikację stanu technicznego przewodów dymowych i spalinowych.
• Wystosuj przedsądowe wezwanie do zaniechania immisji – w przypadku braku poprawy skieruj sprawę cywilną do sądu na podstawie art. 144 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego.

Źródło: gazetaprawna