Dzwonią z banku i każą wypłacić pieniądze? Jeden szczegół zdradza oszustwo. Możesz stracić wszystkie oszczędności
Telefon z banku, informacja o próbie włamania na konto i dramatyczne ostrzeżenie, że oszczędności mogą zniknąć w ciągu kilku minut. Przestępcy wykorzystują strach, aby nakłonić swoje ofiary do przelewania pieniędzy, wypłacania gotówki lub przekazywania kodów BLIK. Scenariusze takich oszustw stają się coraz bardziej rozbudowane. Komenda Główna Policji i przedstawiciele sektora bankowego ostrzegają, że szczególną czujność powinno wzbudzić polecenie przeniesienia pieniędzy na rzekomo bezpieczny rachunek.

Zaczyna się od telefonu. Oszuści odgrywają rolę pracowników banku
Przestępcy podszywający się pod pracowników banków często rozpoczynają rozmowę od przekazania niepokojącej wiadomości. Informują o nieautoryzowanej transakcji, próbie zaciągnięcia kredytu albo podejrzanym logowaniu do bankowości internetowej. Następnie tłumaczą, że konieczne jest natychmiastowe działanie, ponieważ w przeciwnym razie pieniądze zostaną skradzione. Taki scenariusz ma jeden cel: wywołać silne emocje i ograniczyć czas na spokojną analizę sytuacji.
Według ostrzeżeń policji przestępcy potrafią odgrywać kilka ról jednocześnie. Najpierw kontaktuje się osoba podająca się za pracownika firmy pożyczkowej, później rzekomy specjalista do spraw bezpieczeństwa banku, a następnie kolejny rozmówca przedstawiający się jako policjant. Oszustwo ma sprawiać wrażenie wieloetapowej, profesjonalnej procedury ratowania oszczędności.
„Bezpieczny rachunek” to szczególnie niebezpieczny sygnał
Jednym z najważniejszych sygnałów ostrzegawczych jest polecenie przelania pieniędzy na tak zwane konto techniczne, rachunek bezpieczeństwa albo specjalny rachunek ochronny. Przestępcy przekonują, że zwykłe konto bankowe zostało przejęte i konieczne jest tymczasowe przeniesienie oszczędności. W rzeczywistości wskazany rachunek może należeć do oszustów lub osób współpracujących z nimi.
Komenda Główna Policji oraz FinCERT.pl – Bankowe Centrum Cyberbezpieczeństwa Związku Banków Polskich – wskazują jednoznacznie, że prawdziwy pracownik banku nie powinien żądać przelewania pieniędzy na „bezpieczne konto” w celu ich ochrony. Tego rodzaju instrukcja jest podstawą do natychmiastowego przerwania rozmowy i niezależnej weryfikacji sytuacji.
Na ekranie może pojawić się prawdziwy numer banku
Nie wystarczy sprawdzenie numeru telefonu wyświetlającego się na ekranie. Przestępcy wykorzystują technikę określaną jako spoofing, dzięki której połączenie może sprawiać wrażenie pochodzącego z oficjalnej infolinii bankowej. Nawet jeśli widoczny numer wygląda prawidłowo, nie jest to dowód, że po drugiej stronie rzeczywiście znajduje się pracownik instytucji finansowej.
Oszuści mogą także przesyłać fałszywe identyfikatory pracowników, dokumenty przypominające pisma policyjne lub rzekome protokoły zabezpieczenia środków. Takie materiały mają budować wiarygodność i skłaniać ofiarę do wykonywania kolejnych poleceń.
Nie tylko przelew. Mogą nakazać wypłatę gotówki
W niektórych wariantach przestępcy nakłaniają ofiary do wypłacenia gotówki, przekazania jej wskazanej osobie albo wpłacenia pieniędzy do urządzenia obsługującego określone płatności. Bywa również, że proszą o wygenerowanie kodów BLIK lub instalację aplikacji zapewniającej zdalny dostęp do telefonu. Każde z takich żądań powinno wzbudzić podejrzenia, zwłaszcza gdy rozmówca zabrania kontaktowania się z rodziną lub innymi pracownikami banku.
Bank może kontaktować się z klientem w celu weryfikacji podejrzanej transakcji, jednak nie oznacza to, że wolno bezpiecznie wykonywać wszystkie polecenia rozmówcy. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy samodzielnie zakończyć rozmowę i skontaktować się z instytucją przez oficjalny kanał.
Co zrobić, gdy taki telefon otrzymasz?
Przede wszystkim nie wykonuj przelewu, nie wypłacaj pieniędzy i nie podawaj kodów autoryzacyjnych. Rozłącz się, a następnie samodzielnie wybierz numer infolinii banku ze strony internetowej lub oficjalnej aplikacji. Nie oddzwaniaj automatycznie na numer wskazany przez rozmówcę. Jeśli doszło już do przekazania danych, trzeba jak najszybciej poinformować bank, zabezpieczyć dostęp do rachunku i zgłosić sprawę policji.
Co to oznacza dla mieszkańców Warszawy i Mazowsza?
Ostrzeżenia dotyczą klientów wszystkich banków w Polsce, również mieszkańców Warszawy i województwa mazowieckiego. Oszuści mogą kierować połączenia zarówno do młodych użytkowników bankowości mobilnej, jak i seniorów. Nie należy zakładać, że zaawansowana znajomość technologii automatycznie chroni przed manipulacją. Przestępcy wykorzystują przede wszystkim presję czasu, strach i autorytet instytucji.
Warto omówić z bliskimi prostą zasadę: żaden telefoniczny alarm o zagrożonych oszczędnościach nie powinien prowadzić do wykonywania przelewów na rachunki podane przez niezweryfikowanego rozmówcę. To kilka sekund potrzebnych na przerwanie połączenia może uchronić przed utratą pieniędzy gromadzonych przez wiele lat.

Dziennikarka ekonomiczna i specjalistka od tekstów prawnych, była wykładowczyni akademicka Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka newsów gospodarczych i tekstów o prawie. Posiada dyplom z zakresu tłumaczeń prawnych i ekonomicznych. Warsztat naukowy wykorzystuje w codziennej pracy redakcyjnej, tworząc precyzyjne artykuły oparte na twardych danych. Jako jedna z nielicznych dziennikarek w branży, swoje teksty opiera na bezpośredniej pracy z zagranicznymi raportami finansowymi i aktami prawnymi, bez pośredników.