Gigantyczne zmiany od września. Uczniowie będą w szoku. Zmieni się wiele przedmiotów

Od września 2026 roku do szkół wejdzie nowa podstawa programowa. Zmiany dotyczą wielu przedmiotów.

Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada kompleksową reformę podstawy programowej, która wprowadzi edukację klimatyczną do polskich szkół. Zmiany wejdą w życie od września 2026 roku, a zagadnienia związane z ochroną środowiska, zmianami klimatu i zrównoważonym rozwojem zostaną zintegrowane z obecnym programem nauczania. Nowe treści nie będą realizowane jako oddzielny przedmiot, lecz zostaną wprowadzone do różnych dziedzin nauki – od biologii i geografii, przez chemię i fizykę, aż po historię i ekonomię.

Interdyscyplinarne podejście zamiast nowego przedmiotu

Wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer podkreśliła, że nie będzie nowego przedmiotu poświęconego edukacji klimatycznej. Zamiast tego, elementy związane z klimatem i środowiskiem zostaną włączone do przedmiotów już funkcjonujących w systemie edukacji.

• W przyrodzie i geografii uczniowie poznają mechanizmy zmian klimatu i sposoby ochrony ekosystemów.
• Na historii będą analizować wpływ warunków klimatycznych na rozwój cywilizacji.
• W ramach chemii i fizyki pojawią się treści dotyczące odnawialnych źródeł energii i technologii redukujących emisję CO₂.
• Na lekcjach przedsiębiorczości uczniowie dowiedzą się o gospodarce niskoemisyjnej i roli ekologicznych innowacji.

Takie podejście ma na celu lepsze zrozumienie zagadnień klimatycznych oraz ich wpływu na codzienne życie i przyszły rynek pracy.

Zespół ekspertów opracowuje nowy program nauczania

Aby przygotować skuteczną reformę, MEN powołało 36-osobowy zespół specjalistów, w skład którego wchodzą:

• naukowcy i eksperci ds. klimatu,
• przedstawiciele organizacji ekologicznych,
• nauczyciele akademiccy i praktycy szkolni,
• popularyzatorzy nauki oraz aktywiści klimatyczni.

Wśród nich znaleźli się m.in. prof. Szymon Malinowski, Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego, Mirosław Proppe z WWF Polska oraz aktywistka Dominika Lasota.

Celem zespołu jest przygotowanie materiałów dostosowanych do wieku i poziomu uczniów oraz zapewnienie nauczycielom wsparcia w przekazywaniu nowej wiedzy.

Jak podkreśla wiceministra edukacji Joanna Mucha, zmiany klimatyczne to jedno z najważniejszych wyzwań XXI wieku, dlatego szkoła powinna przygotować młodzież do funkcjonowania w nowej rzeczywistości.

Harmonogram wdrażania zmian

Nowa podstawa programowa będzie wdrażana stopniowo:

• 1 września 2026 roku – wprowadzenie edukacji klimatycznej do klas I i IV szkół podstawowych oraz do przedszkoli.
• 1 września 2027 roku – rozszerzenie zmian na szkoły ponadpodstawowe.

W kolejnych latach program będzie sukcesywnie dostosowywany, a nauczyciele otrzymają materiały edukacyjne i szkolenia, które pomogą im efektywnie wdrażać nowe treści.

Szkolenia dla nauczycieli i elastyczne podejście

Ministerstwo zapowiada szeroko zakrojone szkolenia dla kadry pedagogicznej, które pozwolą skutecznie wprowadzić nowy program nauczania. Praktycy z różnych dziedzin pomogą dostosować materiały edukacyjne do realiów szkolnych i możliwości uczniów.

Resort nie określił jednak sztywnej liczby godzin przeznaczonych na edukację klimatyczną. Zamiast tego, każdy nauczyciel będzie miał swobodę włączania tych treści w ramach swojego przedmiotu.

• Na lekcjach historii uczniowie będą analizować, jak zmiany klimatyczne wpływały na losy ludzkości.
• W geografii poznają zagadnienia związane z gospodarką wodną i degradacją ekosystemów.
• Na biologii dowiedzą się, jak zmiany klimatyczne wpływają na bioróżnorodność.

Dzięki temu edukacja klimatyczna ma stać się naturalnym elementem nauki, a nie dodatkowym obciążeniem dla uczniów i nauczycieli.

Zmiany odpowiedzią na wyzwania współczesnego świata

Eksperci zgodnie podkreślają, że wprowadzenie edukacji klimatycznej to krok w stronę lepszego przygotowania młodego pokolenia do globalnych wyzwań.

• Unia Europejska stawia na zieloną transformację i gospodarkę niskoemisyjną – nowe kompetencje zwiększą konkurencyjność przyszłych pracowników.
• Rośnie zapotrzebowanie na specjalistów w dziedzinie ochrony środowiska, odnawialnych źródeł energii czy gospodarki cyrkularnej.
• Edukacja klimatyczna pomoże uczniom zrozumieć mechanizmy globalnych zmian i ich wpływ na codzienne życie.

Podsumowanie – co zmieni się od 2026 roku?

• Edukacja klimatyczna trafi do wszystkich szkół – treści zostaną zintegrowane z obecnymi przedmiotami.
• Nie będzie nowego przedmiotu, lecz interdyscyplinarne podejście do tematyki zmian klimatu i ochrony środowiska.
• Program będzie wdrażany stopniowo – od 2026 roku w szkołach podstawowych, od 2027 roku w szkołach ponadpodstawowych.
• Nauczyciele otrzymają szkolenia i materiały dydaktyczne, które ułatwią realizację nowego programu.
• Zmiany mają przygotować uczniów do realiów współczesnego rynku pracy i wyzwań związanych ze zmianami klimatu.

Edukacja klimatyczna to nie tylko nowa treść w programie nauczania, ale ważny krok w stronę świadomego społeczeństwa, które lepiej rozumie wpływ człowieka na planetę. Reforma ma na celu kształcenie kompetencji, które będą niezbędne w przyszłości, zarówno w codziennym życiu, jak i na dynamicznie zmieniającym się rynku pracy.