Ile dostaniesz na starość? Te dane GUS z marca 2026 zmienią wysokość Twojego świadczenia.
System emerytalny w Polsce dla wielu osób wciąż wydaje się skomplikowany. Tymczasem wysokość Twojego przyszłego świadczenia zależy od kilku jasnych reguł. Eksperci wyłonili 7 najważniejszych zasad, które pozwolą Ci zrozumieć, jak ZUS wylicza pieniądze i co możesz zrobić, by Twoja emerytura była wyższa.
Fot. Shutterstock
1. Wiek to nie wszystko, liczy się staż
Ustawowy wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Jednak samo osiągnięcie tego wieku daje prawo do świadczenia tylko wtedy, gdy posiadamy tzw. okresy składkowe i nieskładkowe. Aby ubiegać się o emeryturę minimalną, kobiety muszą wykazać 20 lat stażu, a mężczyźni 25 lat.
2. Mechanizm wyliczania, prosta matematyka.
Obecny system opiera się na zasadzie zdefiniowanej składki. Twoja emerytura to wynik prostego dzielenia: suma zgromadzonego kapitału (zwaloryzowanego) dzielona przez średnie dalsze trwanie życia (wyrażone w miesiącach).
| Składnik wzoru | Co się w nim mieści? |
|---|---|
| Kapitał początkowy | Wartość pracy przed 1999 rokiem (bardzo ważna waloryzacja!). |
| Składki na koncie | Wszystkie wpłaty odprowadzone od wynagrodzeń po 1999 r. |
| Subkonto w ZUS | Część środków, która podlega dziedziczeniu. |
| Średnie dalsze trwanie życia | Dane GUS aktualizowane co roku w marcu. |
3. Magia jednego roku, pracuj dłużej, zyskaj więcej.
To jedna z najważniejszych zasad: każdy rok pracy powyżej wieku emerytalnego zwiększa Twoje przyszłe świadczenie o około 10-15%. Wynika to z dwóch powodów na konto wpływa więcej składek, a statystyczne dalsze trwanie życia się skraca, co zwiększa wynik dzielenia.
4. Waloryzacja, tarcza przed inflacją.
ZUS co roku w marcu podnosi wartość Twoich zgromadzonych składek oraz już wypłacanych emerytur. W 2026 roku, przy wciąż odczuwalnej presji cenowej, waloryzacja odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu siły nabywczej seniorów. Rekordowe ceny ropy i energii sprawiają, że wskaźniki waloryzacji pozostają na wysokim poziomie.
5. Składka zdrowotna i podatki.
Emerytura to przychód, od którego odprowadzana jest składka zdrowotna (9%). Jednak dzięki kwocie wolnej od podatku (30 tys. zł), emerytury do wysokości 2500 zł brutto są zwolnione z podatku dochodowego (PIT).
6. Dziedziczenie środków, sprawdź subkonto.
Wiele osób zapomina, że środki zgromadzone na subkoncie w ZUS oraz w OFE podlegają dziedziczeniu. W przypadku śmierci ubezpieczonego przed przejściem na emeryturę (lub krótko po nim), wskazane osoby mogą ubiegać się o wypłatę tych pieniędzy.
7. Dodatkowe filary (IKE, IKZE, PPK)
Eksperci ostrzegają: emerytura z ZUS (tzw. stopa zastąpienia) będzie w przyszłości wynosić ok. 25-30% ostatniej pensji. Dlatego zasada siódma brzmi: oszczędzaj samodzielnie. Programy takie jak PPK czy IKE pozwalają budować prywatny kapitał, który nie zależy od demografii państwa.
Źródło: Opracowanie na podstawie poradnika emerytalnego Business Insider Polska (marzec 2026).
Prawnik, menedżer i ekspert ds. prawa nowych technologii. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz prestiżowych studiów menedżerskich Executive MBA. Posiada unikalne kompetencje cyfrowe potwierdzone dyplomem SGH i Google w programie „Umiejętności Jutra AI”. Wieloletni praktyk samorządowy, który doskonale zna mechanizmy legislacyjne. W redakcji zajmuje się najtrudniejszymi tematami na styku regulacji prawnych, strategii biznesowych i sztucznej inteligencji, wyjaśniając, jak nowoczesne przepisy wpływają na przedsiębiorców i obywateli.