IPN przejął byłą katownię NKWD na warszawskiej Pradze

To była jedna z pierwszych akcji Warszawy w Pigułce wiele lat temu. Kiedy deweloper wkroczył do piwnic kamienicy przy Strzeleckiej razem z innymi społecznikami staraliśmy się nie dopuścić do zatarcia śladów dawnych zbrodni UB. Uwierzcie, że widok śnił nam się po nocach jeszcze bardzo długo, a ślady krwi na ścianach są czymś, czego nigdy nie zapomnimy. Po latach możemy odetchnąć: IPN przejął byłą katownię NKWD na warszawskiej Pradze.

W budynku przy ulicy Strzeleckiej 8 w Warszawie funkcjonowała druga co do wielkości powojenna katownia aparatu represji w stolicy. Mieścił się tu areszt NKWD i UB, w którym przetrzymywani byli m.in. żołnierze podziemia niepodległościowego. O szczególnej wartości historycznej budynku świadczą zachowane inskrypcje, wydrapane przez ofiary komunistycznego reżimu na ścianach i framugach. Miejsce to wpisuje się w zakres ustawowych zadań Instytutu Pamięci Narodowej, który od kilkunastu lat podejmował starania w celu ochrony obiektu i utworzenia w nim miejsca pamięci.

12 grudnia 2017 udało się pomyślnie sfinalizować przejęcie byłego aresztu przez IPN.

* * *

Miejsce kaźni polskich bohaterów przy ul. Strzeleckiej było wyjątkowo ważnym adresem na warszawskiej mapie komunistycznego terroru. Zanim jesienią 1945 roku zainstalowano tam Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (funkcjonujący do 1948 roku, po czym budynek zasiedlili pracownicy aparatu represji i ich rodziny), przez blisko rok działała w tym miejscu Kwatera Główna NKWD na obszar tzw. Polski Lubelskiej, w której urzędować miał gen. Iwan Sierow, współodpowiedzialny za zbrodnię katyńską, a także m.in. organizator podstępnego aresztowania 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego w marcu 1945 roku. Przez piwniczne cele przewinęły się setki rzekomych „wrogów ludu”; część z nich komuniści wywieźli do obozu w Rembertowie.