Jak myć naczynia w zmywarce? Większość całe życie robi to źle. Ten błąd jest kluczowy

Zmywarka stoi dziś w co drugiej kuchni, także w nowych mieszkaniach na Białołęce, Bemowie czy Wilanowie. Mimo to talerze często wychodzą z niej z zaschniętymi resztkami, a szklanki matowe. Producenci powtarzają, że przyczyną zwykle nie jest sprzęt, tylko kilka nawyków, które wydają się rozsądne. Pierwszy z nich wynosimy z domu rodzinnego.

Nie płucz naczyń przed włożeniem. To szkodzi, a nie pomaga

Opłukanie talerzy pod kranem przed włożeniem do zmywarki to najpopularniejszy błąd. Wydaje się, że zmywarka będzie miała mniej pracy. W praktyce dzieje się odwrotnie.

Współczesne detergenty do zmywarek zawierają enzymy, które rozkładają białka i skrobię. Potrzebują one resztek jedzenia, żeby zadziałać. Na czystym talerzu nie mają czego rozkładać. Do tego wiele zmywarek ma czujnik zabrudzenia, który mierzy, jak mętna jest woda. Gdy naczynia są wstępnie opłukane, program automatyczny uznaje, że wsad jest prawie czysty, i skraca mycie. Tłuszcz i zaschnięte resztki w zakamarkach mogą wtedy zostać.

Wystarczy zeskrobać resztki do kosza widelcem lub łyżką. Płukanie pod kranem zużywa też sporo wody. Nowoczesna zmywarka potrzebuje na cały cykl zwykle ok. 9-12 litrów, a płukanie całego wsadu pod bieżącą wodą może pochłonąć kilka razy więcej.

Wyjątek: jeśli naczynia będą czekały w zmywarce na pełny wsad dzień albo dwa, część urządzeń ma program „płukanie wstępne”. Używa niewiele wody i nie pozwala resztkom zaschnąć.

Talerze na dole przodem do środka, szklanki na górze pod kątem

Druga sprawa to układanie. Zmywarka myje wodą tryskającą z ramion natryskowych. Jeśli woda nie dociera do powierzchni, naczynie się nie umyje, niezależnie od programu.

• Dolny kosz: talerze, garnki, patelnie i półmiski. Talerze wstawiamy pionowo w przegródki kosza, tak jak pozwala na to jego konstrukcja. Ważne, żeby stały w odstępach, a nie ciasno jeden przy drugim, bo woda musi wpłynąć między nie. Duże talerze lepiej dać z tyłu albo przy bokach, żeby nie zasłaniały dozownika detergentu. Garnki i miski kładziemy dnem do góry albo skośnie w dół.
• Górny kosz: szklanki, kubki, miseczki i plastik. Kubki i miseczki ustawiamy skośnie, żeby woda nie zbierała się w ich dnie.
• Sztućce: łyżki i widelce rączkami w dół, żeby końcówki były lepiej omywane. Noże ostrzem w dół, ze względów bezpieczeństwa. Warto mieszać sztućce w koszyku, bo łyżki ułożone jedna w drugiej „sklejają się” i nie domywają.

Przed włączeniem warto zakręcić ręcznie ramieniem natryskowym. Jeśli zahacza o wystającą patelnię albo deskę, część wsadu zostanie brudna. Nie należy też upychać naczyń „na siłę”. Pełna zmywarka jest najbardziej ekonomiczna, ale przeładowana myje gorzej.

Tego nie wkładaj do zmywarki

Część rzeczy zmywarka po prostu niszczy. Gorąca woda, długi cykl i silny detergent to dla nich za dużo:

• drewniane deski, łyżki i miski – pęcznieją, pękają i matowieją,
• żeliwne patelnie i garnki – tracą warstwę ochronną i rdzewieją,
• naczynia aluminiowe, np. kawiarki – ciemnieją i matowieją,
• dobre noże kuchenne – tępią się, a drewniane rękojeści niszczą,
• kryształy, porcelana ze złotymi lub ręcznie malowanymi zdobieniami,
• kubki termiczne i termosy, chyba że producent dopuszcza zmywarkę,
• patelnie z powłoką nieprzywierającą bez oznaczenia, że można je myć w zmywarce.

Zawsze warto sprawdzić symbol na spodzie naczynia. Jeśli go nie ma, bezpieczniej umyć ręcznie.

Program eko trwa długo, ale zużywa najmniej prądu

Wiele osób omija program eko, bo trwa nawet 3-4 godziny, i wybiera szybki program 30-minutowy. To kolejny błąd. Długi program nie oznacza większego zużycia energii. Jest odwrotnie.

Zmywarka myje w niższej temperaturze, ale dłużej, więc detergent ma czas zadziałać. Najwięcej prądu pochłania podgrzewanie wody, a w programie eko woda jest grzana mniej. Dlatego od 1 marca 2021 r. rozporządzenie Komisji (UE) 2019/2022 w sprawie ekoprojektu zmywarek wymaga, żeby każda nowa zmywarka miała program o nazwie „eco” i żeby był on ustawiony domyślnie. To na nim liczona jest klasa energetyczna z etykiety.

Szybkie programy są dobre do lekko zabrudzonych naczyń. Przy zaschniętych resztkach często nie dają rady. Część producentów zaznacza też, że w krótkim cyklu tabletka może nie rozpuścić się do końca.

Sól i nabłyszczacz mimo tabletek „all in one”

Tabletki „wszystko w jednym” obiecują, że sól i nabłyszczacz nie są już potrzebne. To prawda tylko przy miękkiej wodzie. Przy twardszej producenci zmywarek zalecają uzupełniać sól regeneracyjną w osobnym zbiorniku.

Sól nie myje naczyń. Służy do regeneracji wbudowanego zmiękczacza, który usuwa z wody wapń i magnez. Bez niej na szklankach pojawia się biały nalot, a wewnątrz zmywarki odkłada się kamień, który z czasem uszkadza grzałkę. Ważne jest też ustawienie w zmywarce poziomu twardości wody. Fabrycznie bywa on ustawiony „na średnio”, co nie zawsze pasuje do wody w kranie.

Jaka woda płynie w Warszawie

W stolicy woda jest raczej średnio twarda. Według danych MPWiK w m.st. Warszawie z badań laboratoryjnych woda uzdatniona zawierała ok. 78 mg/l wapnia i ok. 11 mg/l magnezu. To w przybliżeniu 13-14 stopni niemieckich (°dH), czyli przedział, w którym sól w zmywarce się przydaje.

Warszawa jest zaopatrywana głównie z 3 stacji uzdatniania: Filtry, Północnej i Praga, więc parametry w poszczególnych dzielnicach mogą się nieco różnić. Inaczej może być też w podwarszawskich miejscowościach, które korzystają z własnych ujęć głębinowych. Tam woda bywa twardsza. Dokładne dane warto sprawdzić na stronie swojego wodociągu albo zbadać wodę paskiem testowym, który często jest dołączony do zmywarki.

Mieszkańcy stolicy mają jeszcze jeden powód, żeby zeskrobywać resztki do kosza, a nie do zlewu. Tłuszcz i jedzenie spłukane do kanalizacji osadzają się w rurach i należą do głównych przyczyn zatorów w pionach w blokach.

Filtr, o którym prawie nikt nie pamięta

Na dnie zmywarki jest filtr, który zatrzymuje resztki jedzenia. Gdy się zapcha, woda krąży brudna, z urządzenia zaczyna brzydko pachnieć, a na naczyniah zostaje osad. Wielu właścicieli nigdy go nie wyjmowało.

Producenci zalecają sprawdzać filtr raz na 1-2 tygodnie. Wystarczy go wykręcić, wypłukać pod ciepłą wodą i przetrzeć miękką szczoteczką. Raz na jakiś czas warto też sprawdzić, czy otwory w ramionach natryskowych nie są zatkane, i przetrzeć uszczelkę drzwi. Co 1-2 miesiące dobrze jest uruchomić pustą zmywarkę w najwyższej temperaturze ze specjalnym środkiem do czyszczenia. Domowe sposoby z octem budzą wątpliwości, bo część producentów ostrzega, że kwas może z czasem uszkadzać gumowe uszczelki.

Zmywarka krok po kroku – jak robić to dobrze

• Zeskrob resztki do kosza, ale nie płucz naczyń pod kranem.
• Talerze wstawiaj pionowo w przegródki dolnego kosza z odstępami, kubki i miski w górnym skośnie.
• Łyżki i widelce wkładaj rączkami w dół, noże ostrzem w dół. Mieszaj sztućce w koszyku.
• Przed startem obróć ręką ramię natryskowe i sprawdź, czy nic go nie blokuje.
• Na co dzień wybieraj program eko. Szybki zostaw dla lekko zabrudzonych naczyń.
• Ustaw w zmywarce twardość wody i uzupełniaj sól oraz nabłyszczacz, nawet przy tabletkach „all in one”.
• Uruchamiaj zmywarkę z pełnym wsadem. Jeśli masz taryfę dwustrefową G12, włącz ją w godzinach tańszego prądu, np. w nocy.
• Co 1-2 tygodnie umyj filtr, a raz na kilka tygodni uruchom cykl czyszczący.