Koniec wielkiej sieci komórkowej w Polsce. Tysiące telefonów stracą sygnał. Sprawdź, co musisz zrobić w Warszawie

Klamka zapadła i technologiczna rewolucja w polskiej telekomunikacji wchodzi w decydującą fazę. Ostateczne wyłączenie kultowej infrastruktury sprawi, że miliony starszych telefonów komórkowych oraz urządzeń ze starymi kartami SIM stracą dostęp do mobilnego internetu i wysokiej jakości połączeń. Sprawdziliśmy, kogo bezpośrednio dotknie wygaszenie nadajników, czy operatorzy mają obowiązek wypłaty odszkodowań oraz gdzie w Warszawie wymienić starą kartę bez ponoszenia opłat.

Operatorzy bezpowrotnie wyłączają sieć 3G. Częstotliwości przejmują LTE oraz 5G

Decyzja o likwidacji sieci trzeciej generacji (3G) dojrzewała u polskich operatorów od lat. Główną przyczyną wygaszania tej technologii jest wzrost zapotrzebowania na szybki transfer danych. Pasma częstotliwości z zakresu 900 MHz oraz 2100 MHz, które obsługiwały przestarzały standard 3G, są niezwykle cenne. Telekomy przeznaczają te zasoby radiowe na rozwój znacznie wydajniejszych sieci LTE (4G) oraz nowoczesnego standardu 5G, które pozwalają na wielokrotnie szybszą transmisję danych.

Harmonogram wyłączania infrastruktury różni się w zależności od konkretnego telekomu. T-Mobile oraz Orange zakończyły już proces wygaszania sieci 3G na terytorium całego kraju. Z kolei sieć Play znajduje się w trakcie końcowego etapu wyłączania nadajników, a klienci Plusa mają obecnie najwięcej czasu, gdyż ten operator zapowiedział całkowite wygaszenie technologii 3G do końca 2027 roku. Dla większości użytkowników nowoczesnych smartfonów zmiana ta przebiega niezauważalnie, ponieważ ich urządzenia automatycznie łączą się z sieciami 4G LTE lub 5G.

Podstawą prawną funkcjonowania rynku telekomunikacyjnego jest ustawa z dnia 12 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2024 r. poz. 605 z późn. zm.), zastępowana przez nową ustawę Prawo Komunikacji Elektronicznej. Przepisy te nakładają na dostawców usług obowiązek zapewnienia ciągłości podstawowych usług telekomunikacyjnych, do których zalicza się wykonywanie połączeń głosowych oraz przesyłanie wiadomości tekstowych SMS. Wyłączenie technologii 3G nie narusza tych przepisów, ponieważ połączenia głosowe są nadal realizowane poprzez sieć 2G lub w technologii VoLTE.

Z punktu widzenia prawa konsumenckiego operatorzy komórkowi nie mają żadnego prawnego obowiązku wypłacania odszkodowań, rekompensat finansowych ani wymiany telefonów swoim klientom na nowe urządzenia. Przepisy stanowią jednoznacznie, że zmiana technologii przesyłu danych wynikająca z postępu technicznego nie stanowi nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Klienci posiadający telefony obsługujące wyłącznie sieć 3G muszą samodzielnie zadbać o zakup nowego sprzętu.

Problem z połączeniami i brakiem internetu. Kto straci dostęp do sieci

Wyłączenie nadajników 3G uderzy najmocniej w konkretną grupę użytkowników. Problem dotyczy przede wszystkim osób korzystających z kilkunastoletnich telefonów komórkowych, starszych modeli smartfonów wyprodukowanych przed 2016 rokiem oraz użytkowników starych kart SIM, które nie posiadają modułu obsługi 4G LTE. Po wyłączeniu sygnału 3G urządzenia te automatycznie przełączają się na najstarszą dostępną sieć drugiej generacji (2G).

Sieć 2G pozwala wprawdzie na prowadzenie rozmów telefonicznych i wysyłanie tradycyjnych wiadomości SMS, ale niesie ze sobą ogromne ograniczenia funkcjonalne. Użytkownicy pozostający w zasięgu 2G doświadczą odczuwalnego pogorszenia jakości rozmów głosowych, dłuższego czasu zestawiania połączeń oraz braku możliwości jednoczesnego rozmawiania i korzystania z transmisji danych. Największą dolią jest jednak całkowity brak dostępu do mobilnego internetu. Prędkość sieci 2G nie pozwala na płynne działanie stron internetowych, aplikacji bankowych czy nawigacji GPS.

Trudności dotkną również sektor przemysłowy oraz urządzenia gospodarcze wyposażone w moduły telemetryczne M2M. Mowa tu o starych systemach alarmowych w domach, bezobsługowych terminalach płatniczych w małych sklepach czy licznikach energii elektrycznej. Jeśli wbudowany w urządzenie moduł komunikacyjny obsługiwał wyłącznie sieć 3G, urządzenie straci łączność bezprzewodową z centralą, co wymusi na właścicielach wymianę modułów nadawczych na układy LTE.

Eksperci rynku telekomunikacyjnego zwracają uwagę, że kluczowym pojęciem w nowej rzeczywistości cyfrowej staje się technologia VoLTE (Voice over LTE). Umożliwia ona realizowanie wysokiej jakości połączeń głosowych HD Voice z wykorzystaniem zasięgu sieci 4G LTE. Jeśli telefon klienta obsługuje sieć LTE, ale nie posiada aktywnej funkcji VoLTE, podczas próby nawiązania połączenia urządzenie zrzuci zasięg do sieci 2G, co dramatycznie obniży jakość dźwięku w słuchawce.

Ponad 220 tys. seniorów w Warszawie zagrożonych brakiem łączności. Centra na Woli i Mokotowie

Warszawa jest największym rynkiem telekomunikacyjnym w Polsce, gdzie zarejestrowanych jest ponad 3,4 mln aktywnych kart SIM. Według danych demograficznych stołecznego Ratusza, w Warszawie żyje ponad 220 tys. osób w wieku powyżej 75 lat. To właśnie stołeczni seniorzy, zamieszkujący tradycyjne osiedla mieszkaniowe w dzielnicach Wola, Mokotów czy Ochota, są najbardziej narażeni na utratę łączności z powodu używania wieloletnich telefonów klawiszowych bez obsługi LTE i VoLTE.

Sytuację na stołecznym rynku monitoruje Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) z siedzibą przy ul. Giełdowej w dzielnicy Wola. Urzędnicy UKE prowadzą punkty informacyjne, do których zgłaszają się starsi mieszkańcy zdezorientowani nagłym pogorszeniem jakości połączeń lub brakiem możliwości wysyłania zdjęć przez komunikatory. Delegatura UKE przypomina, że wymiana starej karty SIM na nowoczesną kartę USIM obsługującą sieci 4G i 5G jest u większości operatorów całkowicie bezpłatna i trwa zaledwie kilka minut w dowolnym salonie firmowym.

Największe spiętrzenie ruchu klientów chcących zweryfikować sprawność swojego sprzętu odnotowuje się w salonach operatorów Play, Orange, T-Mobile i Plus zlokalizowanych w wielkich galaktykach handlowych. W punktach obsługi w CH Westfield Arkadia na Żoliborzu, w Galerii Mokotów przy ul. Wołoskiej na Mokotowie oraz w punktach przy ul. Marszałkowskiej w Śródmieściu konsultanci wymieniają dziennie setki przestarzałych kart SIM. Aby sprawdzić sprawność karty bez wychodzenia z domu, klienci sieci Orange mogą wysłać darmowy SMS o treści KARTA pod bezpłatny numer 80233, w odpowiedzi otrzymując natychmiastowy komunikat o gotowości sprzętu.

Stołeczne Ośrodki Pomocy Społecznej w dzielnicach Praga-Południe, Bemowo i Targówek organizują specjalne warsztaty cyfrowe dla seniorów, podczas których wolontariusze pomagają weryfikować ustawienia aparatów telefonicznych. W wielu przypadkach wystarczy zmiana ustawień w menu telefonu i ręczne włączenie suwaka funkcji VoLTE, by przywrócić pełną jakość połączeń w technologii 4G bez konieczności kupowania nowego aparatu.

Prawo do zachowania numeru i darmowa wymiana starych kart SIM

Mimo braku obowiazku wypłaty rekompensat pieniężnych, abonenci sieci komórkowych posiadają twarde prawa gwarantowane przez polskie i unijne ustawodawstwo. Podstawowym uprawnieniem każdego klienta jest prawo do bezpłatnej wymiany przestarzałej karty SIM na nową kartę LTE w salonie stacjonarnym operatora. Operator nie ma prawa żądać opłaty manipulacyjnej za wymianę karty, jeżeli konieczność jej wydania wynika ze zmian technologicznych po stronie dostawcy usług.

Równolegle ustawa Prawo telekomunikacyjne oraz dyrektywa Europejskiego Kodeksu Łączności Elektronicznej (EECC) gwarantują abonentom prawo do zachowania dotychczasowego numeru telefonu przy zmianie dostawcy usług. Przepisy stanowią, że przenieść numer do innej sieci można w ciągu 1 dnia roboczego, bez ponoszenia dodatkowych opłat na rzecz dotychczasowego operatora. Jeśli klient zdecyduje się na przejście do operatora posiadającego korzystniejszy zasięg LTE w danej dzielnicy Warszawy, proces przenieśienia odbywa się na podstawie jednego wniosku złożonego u nowego dostawcy.

W przypadku zakupu nowego smartfona z obsługą 4G lub 5G, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przypomina o przysługujących prawach konsumenckich. Przy zakupie telefonu w salonie stacjonarnym w Warszawie obowiązują standardowe przepisy o rękojmi, natomiast przy zakupie telefonu przez internet przysługuje prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny w terminie 14 dni od momentu odebrania przesyłki.

Jak krok po kroku sprawdzić telefon i zapobiec utracie łączności po wyłączeniu 3G

Zobacz zestaw praktycznych kroków, które musisz podjąć, aby upewnić się, że Twój telefon i karta SIM będą działać bez zakłóceń:

• Sprawdź oznaczenie sieci na ekranie telefonu – upewnij się, że podczas wykonywania połączenia głosowego na ekranie widnieje ikonka 4G, LTE lub VoLTE zamiast symbolu 3G lub 2G.
• Wyślij darmowy SMS weryfikacyjny – jeśli jesteś klientem sieci Orange, wyślij bezpłatną wiadomość o treści KARTA pod numer 80233, aby sprawdzić stan karty SIM i aparatu.
• Włącz funkcyję VoLTE w ustawieniach aparatu – wejdź w ustawienia sieci komórkowej w telefonie i upewnij się, że suwak przy opcji „Połączenia VoLTE” lub „VoLTE HD” jest zaznaczony jako aktywny.
• Wymień starą kartę SIM w salonie firmowym – udaj się do najbliższego salonu swojego operatora (np. na Woli, Mokotowie czy w Śródmieściu) i poproś o bezpłatną wymianę karty na wersję LTE/5G.
• Skonsultuj się z UKE w przypadku problemów – jeśli operator odmówi bezpłatnej wymiany karty lub pojawią się trudności z przeniesieniem numeru, zgłoś się do Urzędu Komunikacji Elektronicznej przy ul. Giełdowej w Warszawie.

 

 

 

Źródło: gazetaprawna