Ludzie szturmują ZUS. Złóż wniosek aby zdobyć pieniądze

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeżywa prawdziwe oblężenie od pierwszych dni stycznia 2026 roku kiedy to w życie weszły rewolucyjne zmiany w przepisach Kodeksu pracy dotyczące zasad ustalania i naliczania stażu pracy dla celów nabywania uprawnień pracowniczych które po raz pierwszy w historii polskiego prawa pracy pozwalają osobom zatrudnionym obecnie na umowę o pracę doliczyć do swojego ogólnego stażu pracy okresy prowadzenia własnej jednoosobowej działalności gospodarczej wykonywania umów zlecenia umów o świadczenie usług umów agencyjnych współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej czy wykonywania pracy zarobkowej za granicą które dotychczas były całkowicie pomijane przy ustalaniu stażu pracy mimo że osoby te przez wiele lat odprowadzały składki na ubezpieczenia emerytalne rentowe i zdrowotne do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych generując przychody dla budżetu państwa i budując swoją historię ubezpieczeniową w systemie ZUS.

Według informacji przekazanych przez dziennik Fakt w ciągu zaledwie kilku pierwszych dni stycznia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło ponad sto tysięcy wniosków o wydanie zaświadczenia o okresach ubezpieczenia które mają być doliczane do stażu pracy co pokazuje ogromną skalę zjawiska i świadczy o tym jak wielka grupa polskich pracowników czuła się dotychczas pokrzywdzona i dyskryminowana przez system który nie uwzględniał ich realnego wkładu w rynek pracy realnych lat aktywności zawodowej i realnych składek odprowadzanych do systemu ubezpieczeń społecznych tylko dlatego że pracowali na podstawie umów cywilnoprawnych albo prowadzili własną działalność gospodarczą zamiast być zatrudnionymi na tradycyjnej umowie o pracę która jako jedyna forma zatrudnienia była do tej pory uznawana za pełnoprawną z punktu widzenia naliczania stażu pracy uprawniającego do dłuższego urlopu wypoczynkowego dodatków stażowych nagród jubileuszowych czy dłuższego okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

Skala wyzwania przed jakim stanęli urzędnicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest ogromna ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami administracyjnymi ustawowy czas na rozpatrzenie wniosku o wydanie zaświadczenia o okresach ubezpieczenia i przygotowanie oraz doręczenie tego zaświadczenia wnioskodawcy wynosi zaledwie siedem dni roboczych od dnia wpływu prawidłowo wypełnionego wniosku do właściwego oddziału ZUS co przy napływie ponad stu tysięcy wniosków w ciągu kilku pierwszych dni stycznia oznacza że pracownicy etatowi wszystkich oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w całym kraju pracują obecnie w niezwykle intensywnym tempie przekraczającym wszelkie wcześniejsze rekordy obciążenia nawet z okresów sezonowych szczytów związanych z waloryzacją emerytur czy terminami składania deklaracji rozliczeniowych przez płatników składek.

Presja czasowa jest tym większa że dla wielu wnioskodawców każdy tydzień zwłoki w uzyskaniu zaświadczenia z ZUS i dostarczeniu go pracodawcy może oznaczać realne straty finansowe w postaci nieuzyskanego dodatku stażowego który w sektorze budżetowym może sięgać od kilku do kilkunastu procent wynagrodzenia zasadniczego w zależności od całkowitego stażu pracy lub niemożność skorzystania z dłuższego dwudziestosześciodniowego urlopu wypoczynkowego zamiast standardowego dwudziestodniowego w danym roku kalendarzowym co przy planowaniu wakacyjnych wyjazdów z rodziną czy długich weekendów może mieć bardzo istotne znaczenie dla jakości życia i możliwości regeneracji sił po intensywnym roku pracy.

Nowe przepisy które weszły w życie pierwszego stycznia 2026 roku wprowadzają fundamentalną zmianę filozofii naliczania stażu pracy przesuwając akcent z formy prawnej zatrudnienia na rzeczywistą aktywność zawodową i faktyczne odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne do systemu ZUS niezależnie od tego czy składki te były opłacane z tytułu umowy o pracę umowy zlecenia prowadzenia działalności gospodarczej czy jakiejkolwiek innej formy legalnej aktywności zawodowej objętej obowiązkiem ubezpieczeniowym.

Do stażu pracy zgodnie z nowymi regulacjami zawartymi w artykule trzysta dwa do potęgi jeden Kodeksu pracy wliczane są obecnie między innymi wszystkie okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej niezależnie od tego czy była to działalność produkcyjna handlowa usługowa czy rzemieślnicza oraz niezależnie od skali tej działalności poziomu przychodów czy liczby zatrudnionych pracowników co oznacza że zarówno właściciel dużej firmy zatrudniającej kilkudziesięciu czy kilkuset pracowników jak i freelancer prowadzący jednoosobową działalność w zakresie usług informatycznych graficznych czy konsultingowych może doliczyć wszystkie lata prowadzenia tej działalności do swojego stażu pracy jeśli zdecyduje się przejść na etat i zostać zatrudnionym w charakterze pracownika na podstawie umowy o pracę.

Analogicznie do stażu pracy wliczane są okresy współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą co dotyczy głównie małżonków i najbliższych członków rodziny osoby prowadzącej firmę którzy formalnie nie byli zatrudnieni na umowę o pracę ale aktywnie uczestniczyli w prowadzeniu przedsiębiorstwa i z tego tytułu odprowadzali składki na ubezpieczenia społeczne jako osoby współpracujące oraz okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem co jest szczególnie istotne dla kobiet przedsiębiorczyń które po urodzeniu dziecka decydowały się na czasowe zawieszenie swojej firmy zachowując jednak ciągłość ubezpieczenia społecznego.

Kolejnymi okresami które od stycznia 2026 roku mogą być wliczane do stażu pracy są wszystkie okresy wykonywania umów zlecenia umów o świadczenie usług czy umów agencyjnych które przez wiele lat były najpopularniejszą formą zatrudnienia w sektorach takich jak edukacja gdzie nauczyciele akademiccy czy lektorzy języków obcych często pracowali na zleceniach media gdzie dziennikarze fotografowie czy kamerzysci również byli zatrudniani na podstawie umów cywilnoprawnych czy sektor IT gdzie programiści testerzy i inni specjaliści techniczni preferowali elastyczne formy współpracy zamiast sztywnych umów o pracę ograniczających ich swobodę w podejmowaniu równoczesnych projektów dla wielu różnych klientów. Do stażu pracy wliczane są również okresy pracy jako osoby współpracującej z osobami wykonującymi umowy zlecenia agencyjne czy o świadczenie usług co ponownie dotyczy głównie najbliższych członków rodziny zleceniobiorców którzy pomagali w realizacji kontraktów i odprowadzali z tego tytułu składki ubezpieczeniowe jako osoby współpracujące.

Katalog nowych okresów wliczanych do stażu pracy obejmuje także okresy pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych co jest szczególnie istotne dla osób które w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku pracowały w strukturach spółdzielczych na wsi zanim te formy organizacji produkcji rolnej zostały zlikwidowane w wyniku transformacji ustrojowej oraz okresy wykonywania za granicą pracy zarobkowej udokumentowanej odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi zatrudnienie i odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne w państwie w którym praca była wykonywana co dotyczy setek tysięcy Polaków którzy przez ostatnie trzydzieści lat wyjeżdżali do pracy do krajów Unii Europejskiej Stanów Zjednoczonych czy innych państw budując tam swoją karierę zawodową i nabywając uprawnienia emerytalne które teraz mogą wykorzystać również do celów naliczania stażu pracy w Polsce jeśli zdecydują się wrócić do kraju i podjąć zatrudnienie na polskim rynku pracy.

Niezwykle istotnym elementem nowych regulacji jest etapowe wdrażanie zmian w zależności od rodzaju pracodawcy zatrudniającego danego pracownika ubiegającego się o doliczenie nowych okresów do stażu pracy. Dla pracowników zatrudnionych u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych co obejmuje wszystkie urzędy administracji rządowej i samorządowej szkoły publiczne szpitale publiczne uczelnie państwowe policję straż pożarną wojsko sądy prokuratury i wszelkie inne instytucje finansowane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego nowe przepisy obowiązują już od pierwszego stycznia 2026 roku co oznacza że ci pracownicy mogą już teraz składać wnioski do ZUS o wydanie zaświadczeń i dostarczać je swoim pracodawcom w celu aktualizacji stażu pracy i uzyskania wyższych świadczeń i uprawnień pracowniczych wynikających z dłuższego stażu.

Natomiast dla pracowników zatrudnionych u pracodawców niebędących jednostkami sektora finansów publicznych czyli w całym sektorze prywatnym obejmującym firmy handlowe produkcyjne usługowe budowlane transportowe czy jakiekolwiek inne przedsiębiorstwa prowadzone przez osoby fizyczne spółki czy inne podmioty gospodarcze nowe przepisy wejdą w życie dopiero pierwszego maja 2026 roku czyli pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy wprowadzającej te zmiany co daje pracodawcom prywatnym dodatkowe cztery miesiące na przygotowanie się do nowych obowiązków związanych z weryfikacją zaświadczeń z ZUS aktualizacją danych kadrowych pracowników i dostosowaniem systemów płacowych do nowych zasad naliczania dodatków stażowych i wymiarów urlopów wypoczynkowych.

Co to oznacza dla ciebie

Jeśli jesteś osobą zatrudnioną obecnie na umowę o pracę ale w przeszłości przez jakiś okres prowadziłeś własną działalność gospodarczą pracowałeś na umowach zlecenia współpracowałeś z małżonkiem prowadzącym firmę byłeś członkiem spółdzielni produkcyjnej czy pracowałeś za granicą nowe przepisy dają ci unikałą szansę na znaczące zwiększenie swojego formalnego stażu pracy który bezpośrednio przekłada się na bardzo konkretne i wymierne korzyści finansowe oraz pozafinansowe w twojej obecnej pracy na etacie.

Najważniejszą i najbardziej bezpośrednią korzyścią wynikającą z doliczenia nowych okresów do stażu pracy jest możliwość szybszego nabycia uprawnień do dłuższego urlopu wypoczynkowego ponieważ w polskim systemie prawa pracy wymiar urlopu jest ściśle i bezpośrednio powiązany z ogólnym stażem pracy przy czym graniczna wartość tego stażu decydująca o przejściu z niższego do wyższego wymiaru urlopu wynosi dziesięć lat co oznacza że pracownicy posiadający staż pracy krótszy niż dziesięć lat mają prawo do dwudziestu dni urlopu wypoczynkowego rocznie podczas gdy pracownicy których staż pracy wynosi dziesięć lat lub więcej nabywają prawo do dwudziestu sześciu dni urlopu wypoczynkowego rocznie a więc o sześć dni czyli ponad tydzień roboczy więcej niż ich młodsi stażem koledzy i koleżanki z pracy co w praktyce oznacza możliwość wzięcia dodatkowego tygodniowego urlopu na wyjazd wakacyjny remont domu czy po prostu odpoczynek i regenerację sił bez konieczności brania dni wolnych na żądanie czy urlopu bezpłatnego.

Aby skorzystać z nowych uprawnień i formalnie doliczyć okresy prowadzenia działalności gospodarczej umów zlecenia czy innych form aktywności zawodowej do swojego stażu pracy musisz podjąć konkretne działania w ściśle określonych terminach ponieważ brak aktywności z twojej strony spowoduje że pracodawca nie będzie mógł uwzględnić tych okresów przy naliczaniu twoich uprawnień pracowniczych nawet jeśli będzie wiedział że takie okresy istnieją. Pierwszym i absolutnie kluczowym krokiem jest złożenie wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie zaświadczenia o okresach ubezpieczenia dla celów doliczenia okresów do stażu pracy na specjalnym formularzu oznaczonym symbolem USP który jest dostępny wyłącznie w formie elektronicznej na Platformie Usług Elektronicznych ZUS dostępnej pod adresem PUE ZUS lub w aplikacji eZUS po zalogowaniu się za pomocą profilu zaufanego bankowości elektronicznej czy podpisu kwalifikowanego.

Wniosek USP należy wypełnić maksymalnie dokładnie i precyzyjnie wskazując wszystkie okresy które chcesz doliczyć do stażu pracy podając ich dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia rodzaj aktywności zawodowej podstawę prawną ubezpieczenia oraz wszelkie inne informacje które mogą być istotne dla ZUS przy weryfikacji twoich uprawnień przy czym warto zaznaczyć w odpowiednim polu wniosku że chcesz otrzymać jedno kompleksowe zaświadczenie obejmujące wszystkie okresy ubezpieczenia podlegające doliczeniu zamiast osobnych zaświadczeń dla każdego okresu co znacząco przyspieszy procedurę i ułatwi późniejsze dostarczenie dokumentacji pracodawcy.

Na dostarczenie pracodawcy zaświadczenia wydanego przez ZUS potwierdzającego okresy które mają być doliczane do stażu pracy masz dokładnie dwadzieścia cztery miesiące licząc od pierwszego stycznia 2026 roku jeśli jesteś zatrudniony w sektorze finansów publicznych czyli w urzędzie szkole szpitalu publicznym uczelni państwowej czy innej instytucji budżetowej lub od pierwszego maja 2026 roku jeśli jesteś zatrudniony u pracodawcy prywatnego w firmie handlowej produkcyjnej usługowej czy w jakimkolwiek innym przedsiębiorstwie niebędącym jednostką sektora finansów publicznych co oznacza że ostateczny termin na dostarczenie zaświadczenia wynosi odpowiednio trzydzieści pierwszy grudnia 2027 roku dla pracowników budżetówki lub trzydzieści pierwszy kwietnia 2028 roku dla pracowników sektora prywatnego.

Jeśli nie udokumentujesz określonych okresów aktywności zawodowej poprzez dostarczenie pracodawcy zaświadczenia z ZUS w tych terminach pracodawca zatrudniający cię w dniu pierwszego stycznia 2026 roku albo pierwszego maja 2026 roku nie będzie miał podstawy prawnej aby wliczyć te okresy do twojego stażu pracy od którego zależą uprawnienia pracownicze takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego dodatki stażowe nagrody jubileuszowe czy długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę co oznacza że stracisz bezpowrotnie możliwość skorzystania z nowych regulacji i będziesz musiał czekać kolejne lata na nabycie uprawnień do których mógłbyś uzyskać dostęp znacznie wcześniej gdybyś tylko pamiętał o terminowym złożeniu wniosku do ZUS i dostarczeniu zaświadczenia swojemu pracodawcy.