Możesz stracić fortunę za to, co zrobisz we własnym ogrodzie! Kary idą w dziesiątki tysięcy złotych. Urząd może wszystko sprawdzić

Właściciele domów i działek muszą uważać na pozornie zwykłą czynność. Wycięcie drzewa rosnącego na prywatnej posesji może zakończyć się gigantyczną karą finansową. W niektórych przypadkach mowa o dziesiątkach, a nawet setkach tysięcy złotych. Urząd może wszcząć postępowanie i ustalić wysokość sankcji na podstawie gatunku oraz obwodu pnia. Co ważne, tłumaczenie, że drzewo rosło na własnym gruncie, nie zawsze chroni przed odpowiedzialnością.

Ogromne kary za wycinkę drzew. Własna działka nie oznacza pełnej dowolności

Wielu właścicieli nieruchomości jest przekonanych, że mogą swobodnie decydować o wszystkich drzewach rosnących na ich posesjach.

Przepisy są jednak bardziej skomplikowane.

Ustawa o ochronie przyrody przewiduje sytuacje, w których przed usunięciem drzewa konieczne jest zgłoszenie zamiaru wycinki lub uzyskanie zezwolenia.

Zlekceważenie tych obowiązków może doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego i wymierzenia wysokiej kary pieniężnej.

Co istotne, nie ma jednej stałej kwoty takiej sankcji. Wysokość kary zależy między innymi od gatunku drzewa, jego rozmiarów oraz okoliczności usunięcia.

Nawet 42 tysiące złotych za jedno drzewo. Tak działają przepisy

Wysokość sankcji może zaskoczyć właścicieli działek.

Przykładowo, w przypadku nielegalnego usunięcia dębu szypułkowego o obwodzie pnia wynoszącym 300 centymetrów, standardowa stawka określona w rozporządzeniu wynosi 70 zł za każdy centymetr.

Daje to opłatę bazową w wysokości 21 000 zł.

Zgodnie z art. 89 ustawy o ochronie przyrody kara administracyjna za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia jest co do zasady ustalana w wysokości dwukrotności odpowiedniej opłaty.

W przedstawionym przykładzie oznaczałoby to 42 000 zł kary.

To wyliczenie przykładowe, zakładające brak zwolnień i szczególnych okoliczności wpływających na wysokość sankcji.

W przypadku większych drzew kwoty mogą być jeszcze wyższe.

Kara za drzewo może przekroczyć 100 tysięcy złotych

Przepisy nie przewidują jednego uniwersalnego limitu kary za wszystkie przypadki nielegalnego usuwania drzew.

Przy dużych, wieloletnich okazach sankcja może przekroczyć 100 tysięcy złotych.

Przykładowo dla dębu o obwodzie 800 centymetrów, przy stawce 70 zł za centymetr, dwukrotność opłaty wynosi 112 000 zł.

W praktyce organ musi jednak ustalić, czy wycinka wymagała zezwolenia lub zgłoszenia, czy doszło do naruszenia przepisów i czy istnieją podstawy do zastosowania szczególnych zasad obliczenia kary.

Nie każda wycinka dużego drzewa prowadzi więc do nałożenia takiej sankcji.

Urzędnicy mogą sprawdzić nawet pozostałości po wyciętym drzewie

Właściciele nieruchomości nie powinni zakładać, że po usunięciu drzewa nie da się już ustalić jego rozmiarów.

Przepisy przewidują szczególne zasady postępowania w sytuacjach, gdy pień został wykarczowany lub nie zachowała się kłoda.

Organ może wówczas wykorzystać informacje zgromadzone w postępowaniu, aby odtworzyć dane niezbędne do obliczenia kary.

W określonych przypadkach ustawa przewiduje nawet zwiększenie przyjętych parametrów o 50 procent.

Oznacza to, że usunięcie pozostałości po drzewie nie daje gwarancji uniknięcia odpowiedzialności.

Kiedy trzeba zgłosić wycinkę drzewa?

Osoby fizyczne usuwające drzewa na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą korzystają ze szczególnych zasad.

Obowiązek zgłoszenia zależy między innymi od obwodu pnia mierzonego na wysokości 5 centymetrów.

Zgłoszenie jest co do zasady wymagane, gdy obwód przekracza:

• 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego;
• 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego;
• 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Warto pamiętać, że są to progi dotyczące obowiązku zgłoszenia, a nie automatycznej możliwości wycięcia każdego mniejszego drzewa w każdej sytuacji.

Odrębne ograniczenia mogą wynikać między innymi z ochrony gatunkowej, ochrony zabytków lub innych przepisów.

Zgłoszenie to nie to samo co pozwolenie

Po otrzymaniu prawidłowego zgłoszenia urząd ma zasadniczo 21 dni na przeprowadzenie oględzin drzewa.

Następnie organ ma 14 dni od oględzin na wniesienie sprzeciwu.

Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony w ustawowym terminie, właściciel może co do zasady usunąć drzewo.

Nie należy jednak wycinać go natychmiast po złożeniu zgłoszenia.

Przed rozpoczęciem prac trzeba upewnić się, że spełniono wszystkie wymagania i nie obowiązują dodatkowe ograniczenia.

Drzewo jest chore lub uschnięte. Czy można je wyciąć bez formalności?

To jedna z najczęstszych wątpliwości właścicieli nieruchomości.

Sam fakt, że drzewo jest suche, chore lub uszkodzone, nie zawsze oznacza automatyczne zwolnienie z formalności.

Ustawa przewiduje szczególne regulacje dotyczące drzew obumarłych, nierokujących szansy na przeżycie, złomów i wywrotów.

W niektórych sytuacjach możliwe jest zastosowanie uproszczonych zasad, zwolnień lub obniżenia kary.

Jednak przed usunięciem dużego drzewa warto skontaktować się z właściwym urzędem i ustalić, jakie wymagania obowiązują w konkretnym przypadku.

Nie tylko wycinka. Kara może grozić także za zniszczenie drzewa

Właściciele działek powinni uważać również podczas prac budowlanych, remontowych i ogrodowych.

Ustawa przewiduje sankcje nie tylko za nielegalne usunięcie drzewa, lecz także za jego zniszczenie lub uszkodzenie spowodowane niewłaściwymi pracami w obrębie korony.

Przykładowo nieprawidłowe przycinanie gałęzi może prowadzić do odpowiedzialności, jeśli spełnione zostaną ustawowe przesłanki.

Dlatego przed radykalnym cięciem dużego drzewa warto skorzystać z pomocy specjalisty.

Co zrobić, żeby uniknąć ogromnej kary?

Przed planowaną wycinką należy ustalić gatunek drzewa i zmierzyć obwód pnia na odpowiedniej wysokości.

Następnie trzeba sprawdzić, czy wymagane jest zgłoszenie lub zezwolenie.

Warto również upewnić się, czy drzewo nie jest objęte dodatkową ochroną.

Jeżeli wymagane jest zgłoszenie, należy zaczekać na zakończenie właściwej procedury.

Najważniejsza zasada jest prosta: drzewo rosnące na prywatnej działce nie zawsze można usunąć bez formalności. Jedna pochopna decyzja może skończyć się karą wielokrotnie przekraczającą koszt profesjonalnej wycinki.